IV SA/Wa 49/11
WyrokWSA w Warszawie2011-03-29
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Alina Balicka, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Park Krajobrazowy, niebędący inwestorem, ma prawo wniesienia zażalenia na postanowienie uzgadniające warunki zabudowy po zmianie przepisów ograniczających prawo do zażalenia wyłącznie do inwestora?Ratio decidendi
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązującym od 17 lipca 2010 r., zażalenie na postanowienie uzgadniające warunki zabudowy przysługuje wyłącznie inwestorowi. Wobec braku wniosku inwestora o stosowanie przepisów poprzednich, zażalenie wniesione przez Park Krajobrazowy, który nie jest inwestorem, jest niedopuszczalne, a umorzenie postępowania zażaleniowego przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska umorzył postępowanie odwoławcze Parku Krajobrazowego dotyczące zażalenia na postanowienie Wojewody uzgadniające warunki zabudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Park Krajobrazowy zarzucił błędną wykładnię przepisów ograniczających prawo do zażalenia wyłącznie do inwestora oraz naruszenie zadań ochrony przyrody. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zażalenie przysługuje tylko inwestorowi, a brak jest wniosku inwestora o stosowanie przepisów poprzednich.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Parku Krajobrazowego na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o umorzeniu postępowania odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi [...] Parku Krajobrazowego na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę -
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia [...] Parku Krajobrazowego na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. uzgadniające warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb K. w miejscowości K. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu postanowienia Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podniósł, iż w toku postępowania weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), która w art. 147 wprowadziła zmianę art. 53 ust 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Od dnia wejścia w życie w/w ustawy organem właściwym do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy stał się w pierwszej instancji regionalny dyrektor ochrony środowiska, zaś organem odwoławczym Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Stąd też - w myśl art. 168 ust 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku - w rozpoznawanej sprawie te właśnie organy uzgadniały decyzję o warunkach zabudowy dla w/w inwestycji.
Następnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż organ prowadzący postępowanie zażaleniowe zobowiązany jest do stosowania przepisów prawnych obowiązujących w dacie orzekania przez ten organ.
W dniu 17 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675), która zmieniła art. 53 ust 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w ten sposób, że "uzgodnień (...) dokonuje się w trybie art. 106 kpa, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi". Dokonując wykładni przepisów art. 64 ust. 1 i art. 52 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ odwoławczy przyjął, iż inwestorem jest wnioskodawca występujący o ustalenie warunków zabudowy. Dalej organ wywiódł, że nie ma przepisów przejściowych, które określałyby granice czasowe stosowania zmienionego art. 53 ust. 5 w/w ustawy, a zatem regulacja ta odnosi się do wszystkich zażaleń, które zostały wniesione i nie zostały rozpatrzone przed dniem wejścia w życie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, tj. przed dniem 17 lipca 2010 r.
W związku z powyższym merytoryczne rozpoznanie zażalenia [...] Parku Krajobrazowego, który nie jest inwestorem należało uznać za niedopuszczalne. Wnioskodawcą i jednocześnie inwestorem był P. U., co wynika m. in. z projektu decyzji o warunkach zabudowy. W aktach sprawy brak jest stosowanego wniosku inwestora o rozpatrzenie sprawy w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy, który mógł być złożony według art. 80 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.
Skargę na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Park Krajobrazowy. Skarżący podniósł, iż zarówno art. 147 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jak i art. 70 pkt 6 lit b ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, zmieniający art. 53 ust 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczą jedynie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie decyzji o warunkach zabudowy jak twierdzi organ. Nadto interpretacja przedstawiona przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska ogranicza ustawowe zadania dyrektora parku krajobrazowego, praktycznie uniemożliwia ich wykonywanie w zakresie art. 105 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 51, poz. 1220, ze zm.) obligującego dyrektora parku krajobrazowego do ochrony przyrody i krajobrazu powierzonego mu terenu parku krajobrazowego.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy zakreślonej skargą, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 w/w ustawy - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2010 r. odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana właściwości organu uprawnionego do uzgadniania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy. Dotychczas w/w decyzje – zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 (w zw. z art. 64 ust. 1) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydawano po uzgodnieniu z wojewodą w odniesieniu do innych, niż park narodowy i jego otulina, obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Natomiast dnia 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która na mocy art. 147 ust. 4 lit. a – nadała art. 53 w ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym następujące brzmienie: "regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody". Oznacza to, iż obecnie - w myśl art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, w tym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Przy czym treść art. 53 ust. 4 w/w ustawy należy odczytywać w związku z normą art. 64 ust. 1 tej ustawy, która stanowi, iż przepisy m. in. art. 53 ust. 3 – 5a stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy. Rację ma zatem organ odwoławczy wskazując, iż art. 53 ust. 3 – 5a w/w ustawy odnosi się do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzji o warunkach zabudowy.
Z kolei ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) wprowadziła kolejną zmianę do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym istotną z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy. W myśl art. 70 pkt 6 lit. b tej ustawy, art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym otrzymał brzmienie: "Uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane." Ustawa o wspieraniu rozwoju usług – zgodnie z art. 87 – weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 29, który wszedł w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Oznacza to, iż zaczęła obowiązywać od 17 lipca 2010 r. (data aktu - 7 maja 2010 r., data ogłoszenia - 16 czerwca 2010 r.) i od tego też dnia obowiązuje art. 53 ust. 5 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o treści wyżej przywołanej.
W świetle powyższego od dnia 17 lipca 2010 r. wyłączona została możliwość wniesienia zażalenia przez inną osobą bądź podmiot aniżeli sam inwestor na postanowienie w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei wniesione zażalenia przed tą datą, a nierozpoznane do dnia wejścia w życie omawianej ustawy, nie mogły zostać merytorycznie rozpoznane. Organ odwoławczy obowiązany był stosować przepisy aktualne w dniu wydawania aktu administracyjnego. I chociaż można powiedzieć, iż wyjątek od tej zasady wprowadził art. 80 ustawy o wspieraniu rozwoju usług, bowiem zgodnie z jego brzmieniem do spraw o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o wspieraniu rozwoju usług decyzją ostateczną przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek inwestora, który może być złożony najpóźniej w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Niemniej jednak w aktach sprawy brak stosownego wniosku inwestora. Zatem właściwie w sprawie zastosowano regulację ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu nadanym ustawą o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.
Dalej odnosząc się do treści skargi nie można podzielić poglądu skarżącego, iż powyższa regulacja ogranicza ustawowe zadania dyrektora parku krajobrazowego wynikające z ustawy o ochronie przyrody. Po pierwsze zauważyć należy, iż dyrektor parku krajobrazowego nie był nigdy organem właściwym do uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem jego uprawnienia (a raczej ich brak) w tym względzie nie zmieniły się. Po drugie aktualne uregulowania ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ograniczające podmiotowe uprawnienia do wniesienia zażalenia na postanowienie uzgodnieniowe nie wyłączają celu uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji planowanych na obszarach objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. To właśnie zadaniem organów właściwych w sprawie uzgodnienia jest ochrona przyrody w zakresie szczególnych jej form, w tym i parku krajobrazowego.
Dodatkowo wyjaśnić należy, iż w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 28 i art. 29 kpa, albowiem Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie badał interesu prawnego skarżącego do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy jedynie stwierdził, iż zażalenie nie przysługuje żadnej innej stronie poza inwestorem, co wynika wprost z art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem skarżącemu [...] Parkowi Krajobrazowemu.
Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także stan faktyczny sprawy Sąd uznał, iż istotnie skarżącemu nie przysługiwało zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2008 r., którym uzgodniono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb K. w miejscowości K. W konsekwencji rozstrzygnięcie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o umorzeniu postępowania zażaleniowego (błędnie nazwanego "odwoławczym"), jako zgodne z prawem należało uznać za prawidłowe.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło