IV SA/Wa 490/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. M. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. U. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: przyznać adwokatowi A. M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 27,60 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. S. U. w piśmie z dnia 7 stycznia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r., przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 marca 2015 r. oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w piśmie z dnia 2 kwietnia 2015 r. poinformowała o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A. M. W dniu 13 kwietnia 2015 r. wyznaczonemu pełnomocnikowi doręczono odpis postanowienia z dnia 4 marca 2015 r. W dniu 14 kwietnia 2015 r. upoważniona przez niego aplikantka adwokacka zapoznała się z aktami sprawy w czytelni Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu 20 kwietnia 2015 r. adwokat A. M. złożył w imieniu skarżącego zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie z dnia 4 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r. cofnął skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z uwagi na udzielenie przez niego pełnomocnictwa adwokatowi z wyboru. Odpis tego postanowienia doręczono wyznaczonemu pełnomocnikowi w dniu 22 kwietnia 2015 r. W dniu 20 kwietnia 2015 r. adwokat A. M. zwrócił się o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną skarżącemu pomocy prawną, oświadczając zarazem, że opłaty nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. odrzucił zażalenie S. U. na postanowienie z dnia 4 marca 2015 r., stwierdzając, że w skutek wydania w dniu 16 kwietnia 2015 r. postanowienia o cofnięciu prawa pomocy, w dacie wniesienia zażalenia adwokat A. M. nie był umocowany do występowania w imieniu skarżącego. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Jak wskazano, w przedmiotowej sprawie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacją w [...] pełnomocnik skarżącego sporządził i wniósł w jego imieniu zażalenie na postanowienie Sądu oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wprawdzie zażalenie to zostało odrzucone, jednakże nie ma podstaw, by uznać, że nastąpiło to z uwagi na brak należytej staranności pełnomocnika w reprezentowaniu interesów skarżącego. Jak bowiem wynika z akt sprawy, odpis postanowienia z dnia 16 kwietnia 2015 r. doręczono adwokatowi A. M. 22 kwietnia 2015 r., zatem już po wniesieniu zażalenia (20 kwietnia 2015 r.). Przy czym, jak wynika z uzasadniania postanowienia z dnia 11 maja 2015 r., wyłącznym powodem odrzucenia zażalenia był brak umocowania pełnomocnika do działania w imieniu skarżącego, będący konsekwencją cofnięcia prawa pomocy. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d) powołanego rozporządzenia w postępowaniu przed sadami administracyjnymi, w drugiej instancji, w postępowaniu zażaleniowym stawka minimalna wynosi 120 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług. Okoliczności sprawy nie dawały natomiast podstaw do przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem w pierwszej instancji. Wyznaczony pełnomocnik nie podjął bowiem w tym postępowaniu czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Za takie nie może być uznanie samo przejrzenie akt sprawy w czytelni Sądu przez aplikantkę upoważnioną przez adwokata A. M. Zapoznanie się z aktami sprawy stanowi jedynie czynność poprzedzającą faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która na tym etapie postępowania zasadniczo powinna łączyć się z wyrażeniem przez pełnomocnika oceny legalności działania, bądź zaniechania organu administracji publicznej. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.