IV SA/Wa 491/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. Z. z Kancelarii "R., S. i Wspólnicy Sp. k." przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uprzedni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 965/07 uchylający decyzje obu instancji został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 208/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając skargę M. J. orzeka mając na uwadze następujący stan faktyczny sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., po rozpatrzeniu wniosku M. J., odmówił stwierdzenia, iż część nieruchomości ziemskiej o nazwie K., o powierzchni 5,1039 ha, na której znajduje się zespół pałacowo-parkowy, nie podpadała pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1867/05, uchylił decyzję Ministra z dnia [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ administracji błędnie przyjął, iż zamknięta była droga orzekania w trybie administracyjnym w przedmiocie ustalenia, czy część nieruchomości ziemskiej podpada pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W wyroku tym podzielono w całości stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt OPS 2/06, nawiązujące do definicji "nieruchomości ziemskiej" przyjętej w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. W. 3/89, (OTK 1990/26/174). Rozpatrując sprawę ponownie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że z przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nie wynika, by przejęciu podlegały wyłącznie nieruchomości o charakterze rolnym. Powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazał, że zasadą wynikającą z dekretu i przepisów wykonawczych było przejmowanie zespołów pałacowo-parkowych wraz z resztą majątku, o ile nie były one prawnie wyodrębnione. Podał, iż w rozpoznawanej sprawie wyodrębnienie takie nie nastąpiło, a część nieruchomości, na której sygn. akt IV SA/Wa 491/09 zlokalizowany był zespół mieszkalny, nie miała odrębnej księgi wieczystej. Zdaniem Ministra o wyodrębnieniu nieruchomości nie może przesądzać jej otoczenie płotem, bowiem ogradzanie części mieszkalnej nieruchomości było wówczas powszechnie stosowaną praktyką. Fakt ten nie mógł zatem przesądzać o utracie związku funkcjonalnego tej części z resztą nieruchomości ziemskiej. Na istnienie tego związku, w ocenie Ministra, wskazywał również fakt utrzymywania zespołu pałacowo-parkowego z dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Na poparcie swego stanowiska Minister powołał materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, a zwłaszcza mapę ewidencyjną wskazującą, iż pałac nie był wydzieloną enklawą. Otoczony był bowiem kompleksem użytków rolnych należących do tego samego właściciela. Zespół stanowił więc terytorialnie i przestrzennie jedną całość. Takie usytuowanie pałacu nakazuje zatem traktowanie go, jako ośrodka gospodarczego. W ocenie Ministra stanowił on typowe siedlisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. J., spadkobierczyni poprzednich właścicieli nieruchomości, zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - tj. art. 7 i 77 § 1 Kpa. Zdaniem skarżącej nie ustalono, czy część pałacowo-parkowa była wykorzystywana do produkcji rolniczej, tzn. czy znajdowały się tam pomieszczenia gospodarcze, maszyny itp., nie udowodniono, że dwór istotnie utrzymywany był z produkcji rolnej. W powyższym zakresie nie przeprowadzono postępowania dowodowego, którego częścią mogło być przesłuchanie świadków, w tym żyjącej spadkobierczyni. Zdaniem skarżącej, brak odrębnej księgi wieczystej nie przesądza o braku wyodrębnienia nieruchomości, jako niezwiązanej z prowadzeniem działalności rolnej. W takim bowiem przypadku nie było konieczne dokonywanie stosownych zmian w księgach wieczystych. Skarżąca podniosła również, że nie zbadano istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy użytkami rolnymi, a zespołem pałacowo-parkowym, co wobec treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiło naruszenie zasady związania organu orzekającego wytycznymi zawartymi w wydanym w sprawie wyroku z dnia 8 września 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. Wadliwa zaś interpretacja dekretu, bez uwzględnienia wytycznych zawartych w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt OPS 2/06, przesądza jej zdaniem o naruszeniu treści art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. sygn. akt IV SA/Wa 491/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem dnia 16 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 965/07 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz decyzję organu I instancji. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, iż organ administracji orzekając w sprawie nie wykonał wytycznych, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 8 września 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. W szczególności pominięto wytyczne zawarte we wskazanym orzeczeniu odnośnie obowiązku zbadania, czy zespół pałacowo-parkowy stanowił nieruchomość związaną funkcjonalnie z produkcją rolną. Sąd wskazał nadto, że w wyroku z dnia 8 września 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1867/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd o konieczności występowania związku funkcjonalnego pomiędzy przeznaczeniem określonej nieruchomości (jej części) a prowadzeniem produkcji rolnej, jako warunku uznania, iż dana nieruchomość ( jej części) stanowi "nieruchomość ziemską" w rozumieniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd wskazał, iż organ administracji był obowiązany samodzielnie określić, co może stanowić okoliczność istotną dla wyjaśnienia istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy częścią rezydencjalną właściciela gospodarstwa rolnego a resztą gospodarstwa. Rozważając te kryteria organ administracji powinien w pierwszym rzędzie poddać analizie treść uzasadnienia wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. Sąd zaznaczył także, że w świetle wiążących wytycznych zawartych w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05 zbadaniu muszą podlegać okoliczności faktyczne o charakterze obiektywnym, dotyczące powiązań funkcjonalnych danej części rezydencjalnej majątku, takie jak obiektywnie potencjalna przydatność części pałacowo-parkowej dla celów reformy rolnej określonych w art. 1 ust. 2 dekretu. W ocenie Sądu organ administracji nie odniósł się w ogóle do kwestii charakteru przejętego zespołu i nie rozważył czy mógł być on przydatny dla celów reformy rolnej. Wskazał jedynie ogólnikowo, nie przywołując w tym zakresie konkretnych dokumentów zawartych w aktach sprawy, że część rezydencjalną znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie użytków rolnych. Dodatkowo Sąd uznał, iż bez znaczenia w sprawie jest kwestia formalnego wydzielania gruntów, na których położona jest część rezydencjalną nieruchomości, w tym kwestia zapisów w księgach wieczystych. Przy ocenie tzw. związku funkcjonalnego, chodzi bowiem o ocenę obiektywnych cech majątku w kontekście możliwości zakwalifikowania, jako nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym, nie zaś kwestie formalnego statusu nieruchomości pod kątem jej prawnego wydzielenia. Natomiast odnośnie oceny ewentualnej przydatności części rezydencjalnej majątku na cele reformy rolnej, Sąd nie podzielił poglądu, by z treści art. 1 ust. 2 lit d i e wynikała możliwość przejmowania na cel reformy rolnej sygn. akt IV SA/Wa 491/09 wyłącznie terenów niezabudowanych. Wprawdzie, w świetle wiążącej oceny prawnej w przedmiotowej sprawie, mogą istnieć przypadki, gdy część rezydencjalna nie podlega przejęciu, jednak stanowić to może wyłącznie wyjątek od reguły (mniejszość przypadków). Natomiast zawężająca interpretacja art. 1 ust. 2 lit. d i e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, wobec faktu, że części rezydencjalne podlegających przepisom art. 2 ust. 1 lit e dekretu majątków (odpowiednio ponad 50 i 100 ha) z reguły nie mogły służyć realizacji celów, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit a-c tego dekretu, pozostaje w oczywistej sprzeczności systemowej z treścią pozostałych wskazanych regulacji. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nieuwzględnienia w zaskarżonym wyroku poglądów prawnych wyrażonych w uchwale sygn. akt OPS 2/06, Sąd wskazał, że organ administracji w niniejszej sprawie związany był wyłącznie oceną prawną wyrażoną w sentencji wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P.. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 208/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA podniósł, iż wbrew zasadzie związania, o której mowa w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd I instancji zignorował ocenę prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 września 2006 r. W uzasadnieniu tego wyroku podzielono w całości stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt OPS 2/06 nawiązujące do definicji "nieruchomości ziemskiej" przyjętej w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. W. 3/89, (OTK 1990/26/174). Z treścią tej uchwały pozostaje w sprzeczności, zdaniem NSA, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko, że uchwała co do zasady nie wiąże organu administracji, natomiast badający legalność zaskarżonej decyzji Sąd wiąże tylko w granicach przesądzonych jej sentencją. Zdaniem NSA Sąd I instancji dokonując nadinterpretacji oceny prawnej oraz wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 8 września 2006 r., sformułował wytyczne zbyt daleko idące. W sposób sprzeczny z obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) oraz zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa) Sąd I instancji, zdaniem NSA, ograniczył zakres dowodów w niniejszej sprawie wykluczając np. zbadanie, kto zamieszkiwał na w części rezydencjalnej majątku, czy właściciel zarządzał sygn. akt IV SA/Wa 491/09 majątkiem, czy na terenie części rezydencjalnej znajdowały się maszyny rolnicze i czy prowadzono na niej bezpośrednio produkcję rolną oraz czy majątek dostarczał mieszkańcom rezydencji źródeł utrzymania. Ponadto w sposób sugerujący wynik dalszego postępowania w sprawie Sąd I instancji wyraził opinię, że "w świetle wiążącej oceny prawnej w przedmiotowej sprawie mogą istnieć przypadki, gdy część rezydencjalna nie podlega przejęciu, jednak stanowić to może wyłącznie wyjątek od reguły (mniejszość przypadków)". Nadto w ocenie NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku dotknięte jest ponadto wadą niewskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienia przesłanek zastosowania jej przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszym postępowaniu Sąd związany jest zatem wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 208/08 oraz aprobowanym przez NSA pierwszym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. W tym stanie rzeczy Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy, mając na względzie zapadłe wyroki oraz działając w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem decyzje obu instancji naruszyły obowiązujące prawo w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. sygn. akt IV SA/Wa 491/09 Należy zauważyć, iż organ administracji orzekając w sprawie nie wykonał wytycznych, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1867/05, naruszając art. 153 P.p.s.a., które to uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności trafny jest zarzut skargi, iż nie wykonano wytycznych zawartych we wskazanym orzeczeniu, odnośnie obowiązku zbadania, czy zespół pałacowo-parkowy stanowił nieruchomość związaną funkcjonalnie z produkcją rolną, a więc czy można go uznać za nieruchomość ziemską podlegającą przejęciu na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W ukształtowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w dekrecie pojęcie "nieruchomość ziemska" dotyczy wyłącznie nieruchomości powiązanych funkcjonalnie z prowadzeniem produkcji rolnej, co znalazło w szczególności wyraz w przywołanej uchwale składu 7 sędziów NSA, sygn. akt I OPS 2/06. W wyroku z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1867/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd o konieczności występowania związku funkcjonalnego pomiędzy przeznaczeniem określonej nieruchomości (jej części), a prowadzeniem produkcji rolnej jako warunku uznania, iż dana nieruchomość (jej część) stanowi "nieruchomość ziemską" w rozumieniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ administracji był obowiązany zatem, mając na uwadze ugruntowane orzecznictwo NSA, określić co może stanowić okoliczność istotną dla wyjaśnienia istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy częścią rezydencjalną właściciela gospodarstwa rolnego, a resztą przejętego gospodarstwa. Rozważając te kryteria organ administracji powinien w pierwszym rzędzie poddać analizie treść uzasadnienia wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. W świetle tego orzeczenia należało rozważyć przydatność przedmiotowej części przejętej nieruchomości dla realizacji celów reformy rolnej, poprzez ustalenie charakteru owej części rezydencjonalnej, w aspekcie istnienia jej związku funkcjonalnego z gospodarstwem rolnym. Kwestie te powinny być wyjaśnione w ramach pełnego postępowania dowodowego. Pominięcie ich w uprzednim rozstrzygnięciu organu I instancji winno prowadzić do uchylenia przez Ministra, z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa), decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2003 r., w trybie art. 138 §2 Kpa. sygn. akt IV SA/Wa 491/09 Nie można równocześnie uznać, aby w sposób właściwy postępowanie wyjaśniające przeprowadził organ odwoławczy. W prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym należało rozważyć przydatność przejętej części rezydencjonalnej majątku do realizacji celów wymienionych w art. 1 ust. 2 dekretu. Oceny tej Minister winien dokonać kierując się wytycznymi zawartymi w przytaczanej uchwale składu 7 sędziów z dnia 5.06.2006 r., sygn. akt I OPS 2/06, która jak przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 208/08, wiąże Sąd I instancji także odnośnie tez zawartych w jej uzasadnieniu. Opowiada się ona za szerokim rozumieniem pojęcia "nieruchomości ziemskiej". W jej świetle o zasadności przejęcia części nieruchomości na cele reformy rolnej może przesądzić jedynie łączne spełnienie przez nią szeregu kryteriów. Musi to być bowiem nieruchomość : * ziemska o charakterze rolniczym, * stanowiąca własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, * spełniająca normy obszarowe z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, * nadająca się do realizacji celów reformy rolnej, wymienionych w art. 1 ust. 2 dekretu. Tylko ziszczenie się wszystkich tych przesłanek pozwala na przyjęcie, iż przedmiotowa nieruchomość ziemska (lub jej część) podlegała przejęciu na cele reformy rolnej. Przy dokonywaniu oceny spełnienia tych wymogów dopuszczony powinien być pełen zakres dowodów. Realizując ten obowiązek organy winny zatem m. in. ustalić, kto zamieszkiwał w części rezydencjonalnej majątku, czy właściciel samodzielnie zarządzał majątkiem, czy na terenie części rezydencjonalnej znajdowały się maszyny rolnicze i czy prowadzono na niej bezpośrednio produkcję rolną oraz czy majątek dostarczał mieszkańcom rezydencji źródeł utrzymania. Za zasadnością przeprowadzenia postępowania dowodowego w takim zakresie opowiedział się NSA w cyt. wyroku, którego treścią jest związany skład orzekający w niniejszej sprawie. Obowiązek ten wywiedziono z faktu, iż § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1.03.1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. nr 10, poz. 51 ze zm.) nie zawiera żadnych ograniczeń dotyczących zakresu badania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Niewątpliwie za dalece niewystarczające należy uznać ogólnikowe i nie poparte żadnymi dokumentami stwierdzenie organu administracji, iż część rezydencjonalna znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie użytków rolnych. sygn. akt IV SA/Wa 491/09 Organ administracji publicznej nie rozważył bowiem w ogóle, czy pałac z parkiem majątku [...] mógł być przydatny dla celów reformy rolnej. Przytaczana uchwała NSA z dnia 5.06.2006 r., sygn. akt I OPS 2/06 mając na względzie przyjęte szerokie rozumienie pojęcia "nieruchomości ziemskiej", interpretując § 6 cyt. rozporządzenia wskazała, iż wyszczególnienie użytków każdego rodzaju jako pojęcie szersze od użytków rolnych obejmowało także inne tereny (grunty), np. nieużytki, rowy, stawy place itp. Niemniej jednak, choć ciężar udowodnienia okoliczności istotnych w sprawie spoczywa, co do zasady na organie administracji, to wspomniany § 6 rozporządzenia wykonawczego do dekretu nakłada obowiązek przedkładania pewnych rodzajów dokumentów przez stronę lub sporządzania ich na jej koszt, także odnośnie części przejętej nieruchomości, jak wynika ze wspomnianej uchwały NSA. Stąd, o ile organ administracji uznałby, iż dokumenty pomiarowe wskazane w § 6 są niezbędne, winien na zasadzie art. 8 Kpa poinformować o tym stronę występującą z wnioskiem. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O przyznaniu ze środków budżetowych pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono w pkt. 2 sentencji, na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpoznając sprawę należy zastosować się do wskazań zawartych w jego uzasadnieniu.