IV SA/Wa 491/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-01-20
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej, która została już częściowo zwolniona od kosztów sądowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną i przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Pomimo częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej trudna sytuacja materialna, brak oszczędności i znaczne wydatki na utrzymanie domu uzasadniają przypuszczenie, że poniesienie jakichkolwiek dalszych kosztów naraziłoby ją na uszczerbek. Dodatkowo, przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu kasacyjnym sprawia, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest kluczowe dla realizacji konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca R. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jej skargę na postanowienie GDOŚ. Wcześniej została częściowo zwolniona od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, niskie dochody, brak oszczędności i znaczne wydatki na utrzymanie rodziny, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania, w tym kosztów profesjonalnego pełnomocnika wymaganego przy skardze kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata z urzędu dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1139/09 oddalającego skargę R. B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...]maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: - ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Postanowieniem z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt IVSA/Wa 491/10 skarżąca R. B. została zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Po wydaniu w dniu 30 listopada 2010 r. wyroku oddalającego skargę B.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1139/09 oddalającego skargę R. B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] skarżąca złożyła na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy tym razem wnosząc o ustanowienie adwokata do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku.
W ponownie złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca oświadczyła, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie od czasu wydania postanowienia o zwolnieniu jej od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza PPF wynika, że skarżąca w dalszym ciągu pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką dzieci w wieku 6 i 3 lat. Rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z wynagrodzenia za pracę męża skarżącej oraz dochodów z gospodarstwa rolnego. Obecnie dochód na członka rodziny wynosi ok. 400 zł miesięcznie.
Wnioskodawczyni od dnia 17 lutego 2010 r. została uznana za osobę bezrobotną, natomiast od dnia 21 sierpnia 2010 r. utraciła prawo do zasiłku (wydana z upoważnienia Starosty [...] decyzja z dnia [...].08.2010 r.). Posiadane wartościowe składniki majątkowe obejmują dom o pow. 116,5 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,06 ha. R. B. wskazała, iż średnie wydatki jej rodziny w skali miesiąca obejmują: ogrzewanie domu i opłatę za wodę – 250 zł, gaz – 50 zł, prąd – 150 zł, bilety miesięczne – 240 zł, wydatki na zakup żywności, "życie", środki czystości – 300 zł, wydatki na telefon komórkowy – 25 zł. Podniosła, iż nie pobiera dopłat do produkcji rolnej, ani nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej, a pożytki z gospodarstwa rolnego przeznaczane są na własny użytek.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 P.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Należy jednak mieć na uwadze, iż prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 września 2010 r. skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Powyższe oznacza zatem, iż pomimo, iż kolejny wniosek dotyczy również przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wniosek winien być oceniany, pod katem przesłanek wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.), dotyczących przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Ze względu na tak określone granice, skarżąca powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oceniając przedmiotowy wniosek stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, iż spełnia wymogi określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Trudna sytuacja materialna wnioskodawczyni ( niskie dochody, brak oszczędności oraz znaczne wydatki na utrzymanie domu) daje podstawę przypuszczać, iż poniesienie przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania, narazi skarżącą na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego.
Ponieważ wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani zgromadzonych oszczędności nie jest możliwe, by w ten sposób pozyskane być mogły środki potrzebne na prowadzenie sprawy przed sądem. Tak rozumiane względy, nakazywały przyjąć, że składająca wniosek nie ma możliwości samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Dodatkowo należy wskazać, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. B.. Od wyroku tego przysługuje skarżącej skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem radcowsko-adwokackim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło