IV SA/Wa 491/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-29
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w sytuacji trudnej sytuacji materialnej strony, która jest bezrobotna i nie posiada dochodów wystarczających do pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykazuje trudną sytuację materialną, w tym bezrobotnym niepobierającym zasiłku, jeżeli poniesienie pełnych kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla niej i rodziny. Wnioskodawczyni spełniła te warunki, dlatego zwolniono ją od kosztów sądowych.Stan faktyczny
W dniu 2 września 2010 r. R. B. złożyła wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką dzieci, a jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie męża w wysokości 1146,12 zł netto miesięcznie. Skarżąca jest osobą bezrobotną od lutego 2010 r., a od sierpnia 2010 r. utraciła prawo do zasiłku. Posiada dom i niewielką nieruchomość rolną, z której dochody są przeznaczane na własne potrzeby. Wydatki rodziny obejmują podstawowe koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Zwolniono R. B. od kosztów sądowych w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 29 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1139/09 oddalającego skargę R. B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: - zwolnić R. B. od kosztów sądowych.
W dniu 2 września 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Skarżąca w złożonym formularzu i wyjaśnieniach zawartych w piśmie procesowym z dnia 15 września 2010 r. podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką dzieci w wieku 6 i 3 lat. Rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z wynagrodzenia za pracę męża skarżącej w kwocie 1550 zł brutto miesięcznie, co stanowi netto kwotę 1146, 12 zł. Dochód z gospodarstwa ustalony według powierzchni przeliczeniowej wynosi 1898 zł rocznie. Obecnie dochód na członka rodziny wynosi 402,40 zł miesięcznie.
Wnioskodawczyni od dnia 17 lutego 2010 r. została uznana za osobę bezrobotną, natomiast od dnia 21 sierpnia 2010 r. utraciła prawo do zasiłku (wydana z upoważnienia Starosty [...] decyzja z dnia [...].08.2010 r.). Posiadane wartościowe składniki majątkowe obejmują dom o pow. 116,5 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,06 ha. R. B. wskazała, iż średnie wydatki jej rodziny w skali miesiąca obejmują: ogrzewanie domu i opłatę za wodę – 250 zł, gaz – 50 zł, prąd – 150 zł, bilety miesięczne – 240 zł, wydatki na zakup żywności, "życie", środki czystości – 300 zł, wydatki na telefon komórkowy – 25 zł. Podniosła, iż nie pobiera dopłat do produkcji rolnej, ani nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej, a pożytki z gospodarstwa rolnego przeznaczane są na własny użytek.
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby.
Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis sądowy i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, który może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.)
Jak wynika z powyższego przyznanie prawa pomocy podyktowane oceną możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywane jest z uwzględnieniem jej sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Należy stwierdzić, iż sytuacja materialna skarżącej uwidoczniona we wniosku oraz dokumentach źródłowych nadesłanych przy piśmie z dnia 15 września 2010 r. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zwolnienie R. B. od kosztów sądowych podyktowane jest przede wszystkim jej trudną sytuacją finansową i materialną. Według oświadczenia skarżącej nie posiada ona żadnych wartościowych przedmiotów majątkowych ani zasobów pieniężnych, które mogłyby stanowić źródło ich pokrycia. Ona sama jest osobą bezrobotną, od dnia 21 sierpnia 2010 r. bez prawa do zasiłku, a jedynym źródłem utrzymania jej rodziny jest wynagrodzenie męża z tytułu umowy o pracę w wysokości 1146, 12 zł netto miesięcznie. Znaczenie marginalne w tym zakresie – chociażby ze względu na niewielką powierzchnię - należy przypisać dochodom z gospodarstwa rolnego. Uzyskiwane bowiem dochody, w deklarowanej kwocie 1898 zł rocznie – jak wynika ze złożonego oświadczenia - przeznaczane są w całości na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych.
Tak ukształtowana sytuacja materialna skarżącej pozwala na stwierdzenie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło