IV SA/Wa 497/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2009 r. wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na rozstrzygnięcie Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. J. W., w sprawie ze skargi na wymienione w sentencji niniejszego postanowienia rozstrzygnięcie, wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 57-58). W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż posiada mieszkanie o pow. 69 m², nieruchomość rolną o pow. ok. 25 ha oraz inne nieruchomości (działkę niezabudowaną) o pow. 5000 m². Podniósł także, że ponosi comiesięczny wydatek na świadczenie alimentacyjne w wysokości 550 zł. Nie posiada pieniędzy, papierów wartościowych ani jakichkolwiek dochodów (zakreślono rubrykę 10), jak również samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe (zakreślono rubrykę 6). Pismem z dnia 20 listopada 2008 r. (k. 62-64), w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2008 r. (k. 60-61), wezwano wnioskodawcę do nadesłania w terminie 14 dni dokumentów źródłowych potwierdzających jego stan majątkowy, możliwości płatnicze, takich jak: zaświadczenie wydane przez właściwego miejscowo Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdzające wysokość osiągniętego dochodu bądź brak takiego dochodu za ostatni rok kalendarzowy; wyciąg z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenie o źródłach utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy i ich wysokości; oświadczenie, czy posiadana nieruchomość rolna przynosi dochód i ewentualnie, jaka jest jego miesięczna wysokość brutto; kopie dokumentów (rachunków) wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją mieszkania (czynsz), opłat za gaz i energię oraz dokumentów wskazujących wysokość innych stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym za miesiące: sierpień, wrzesień i październik 2008 r.). Jako że wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów i oświadczeń referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r. odmówił przyznania prawa pomocy w powyższym zakresie (k. 67-69). Wnioskodawca wniósł sprzeciw od wyżej wskazanego postanowienia referendarza sądowego (k. 76-77). W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawca podniósł, że nie doręczono mu pisma z dnia 20 listopada 2008 r. wzywającego do nadesłania w terminie 14 dni dokumentów i oświadczeń, jak również nie doręczono mu pouczenia o skutkach niewykonania wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Nie traci przy tym mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2008 r. o wezwaniu do nadesłania w terminie 14 dni dokumentów i oświadczeń, ponieważ art. 260 p. p. s. a. wyraźnie stanowi, że w przypadku wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego moc traci wyłącznie to postanowienie. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p. p. s. a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 252 § 1 p. p. s. a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Z kolei zgodnie z art. 255 p. p. s. a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z tym należy podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca w złożonym na formularzu wniosku nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swego koniecznego utrzymania. Wnioskodawca podał, że ponosi comiesięcznie wydatki na świadczenie alimentacyjne w wysokości 550 zł, lecz nie podał żadnego źródła dochodu, z którego czerpie środki, aby zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu oraz zapewnić sobie samemu chociaż minimum egzystencji. We wniosku podał także, że nie posiada pieniędzy ani przedmiotów wartościowych. Oznacza to, iż podana we wniosku sytuacja majątkowa jest niewiarygodna, a wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie z dnia 20 listopada 2008 r. do nadesłania w terminie 14 dni dokumentów i oświadczeń, które mogłyby dać możliwość oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie zarzut, iż wnioskodawcy nie doręczono powyższego wezwania. W aktach sprawy znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru tego wezwania (k. 65), podpisane przez I. W. Oznacza to, że pismo zostało skutecznie doręczone w świetle art. 72 p. p. s. a. (doręczenie pisma dorosłemu domownikowi). Nie znajduje również uzasadnienia zarzut braku pouczenia o skutkach niewykonania wezwania do nadesłania dokumentów i oświadczeń, ponieważ niepodanie przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej nie jest brakiem formalnym tego wniosku, do którego uzupełnienia zgodnie z art. 257 p. p. s. a. wyznacza się rygor pozostawienia pisma bez rozpoznania. Powyższe uniemożliwia przyjęcie, iż została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. że wnioskodawca wykazał, iż poniesienie kosztów postępowania narazi go na uszczerbek utrzymania koniecznego. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 p. p. s. a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p. p. s. a.