IV SA/Wa 498/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-09

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Małgorzata Miron, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 kpa, prawidłowo zastosował przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uwzględniając utratę mocy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, postąpił prawidłowo. W przypadku utraty mocy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania, organ odwoławczy musi uwzględnić stan prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania i zastosować obowiązujące przepisy, w tym przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co może wymagać przeprowadzenia postępowania w całości.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Organ I instancji wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy, opierając się na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji (SKO) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na utratę mocy obowiązującego planu oraz konieczność zastosowania nowych przepisów i rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym Konstytucji i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kwestionując konieczność powtórzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Miron Sędzia WSA Łukasz Krzycki Protokolant Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2003 r. ustalającą warunki zabudowy dla działki nr ew. [...] we wsi E., gmina W. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, na podstawie art. 138 § 2 kpa. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że R. K. wystąpił dnia [...] listopada 2003 r. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego z garażem i zbiornika na nieczystości płynne na terenie działki nr ew. [...] we wsi E., gmina W. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Wójt Gminy W. orzekł w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr ew. [...] we wsi E., gmina W., wskazując na zgodność przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...] maja 1994 r. Plan ten obowiązywał w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r., lecz stracił moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na mocy art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec tego, że organy orzekające obowiązane są stosować aktualnie obowiązujące przepisy prawa i uwzględniać zmiany wynikające z wejścia w życie nowych przepisów, postępowanie administracyjne w sprawie wydania warunków zabudowy wymaga powtórzenia w całości, gdyż należy uwzględnić warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 20.08.2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588), które weszło w życie 26.IX.2003 r., łącznie z uzyskaniem uzgodnień o których mowa w art. 53 ust. 4 w związku z art. 60 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniósł R. K., zarzucając naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania gminy W., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] maja 1994 r.; art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez niezastosowanie tych przepisów i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w związku z utratą mocy obowiązującej planu zagospodarowania przestrzennego z dniem 31 grudnia 2003 r. postępowanie administracyjne w sprawie warunków zabudowy na wniosek inwestora z dnia 28 listopada 2003 r. wymaga powtórnego przeprowadzenia. Zdaniem skarżącego ustawodawca nie wskazał, jakie przepisy należy stosować, gdy plan zagospodarowania przestrzennego traci moc w toku postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji, wydanej ma podstawie art. 138 § 2 kpa Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżenie rozwiązania przyjętego w art. 138 § 3 kpa. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. (por. wyrok z dnia 22.III.1996 r., sygn. S.A./Wr 1996/95 – ONSA 1997, Nr 1, poz. 35). Odwołanie przenosi na organ odwoławczy kompetencje do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. W postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (por. wyrok NSA z dnia 24.II.1992 r., sygn. II SA 49/92). Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w czasie, gdy obowiązują już zmienione przepisy prawa materialnego, wprowadzające nowe przesłanki rozstrzygnięcia sprawy jest decyzją wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest zastosować obowiązujące w dacie orzekania przez niego przepisy prawa. Uchwała o uchwaleniu lub zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, powszechnie obowiązującego. Jest podstawowym instrumentem prawnym kształtowania przestrzeni. Prócz ustalenia przeznaczenia terenu i rozmieszczenia inwestycji celu publicznego, rozstrzyga on o sposobie zagospodarowania i warunkach zabudowy terenu. W sprawie niniejszej organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, gdyż w związku z utratą mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. uchwalonego [...] maja 1994 r. zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania w całości, zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeprowadzenie tego postępowania nie mieści się w kompetencji organu odwoławczego, który zgodnie z treścią art. 136 kpa może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. W przypadku braku planu miejscowego funkcje aktu określającego sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, którego dotyczy zamierzona inwestycja przejmują decyzję administracyjne, w tym decyzja o warunkach zabudowy. Nie można w związku z tym podzielić poglądu skarżącego, że w sprawie naruszone zostały przepisy Konstytucji oraz art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w konsekwencji błędnie przyjęto, że w związku z utratą mocy obowiązującej planu z dniem 31 grudnia 2003 r. postępowanie wymaga powtórnego przeprowadzenia. Przepis art. 85 ust. 1 cyt. ustawy reguluje bowiem tylko zakres zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w postępowaniu administracyjnym w sprawach indywidualnych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem 11 lipca 2003 r. Przepis ten nie daje podstawy do orzekania na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po utracie przez niego mocy obowiązywania, na co wskazuje treść art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W sprawie niniejszej skarżący wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dnia 28 listopada 2003 r. i zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), zgodnie z którymi rozstrzygnięty winien być wniosek R. K. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż niezasadne są zarzuty skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

Powołane przepisy

art. 138 § 2 kpart. 87 ust. 3 ustawyart. 53 ust. 4art. 60 ustawyart. 2art. 32 ust. 1 Konstytucjiart. 85 ust. 1 ustawyart. 1 ustawyart. 138 § 3 kpart. 156 § 1 pkt 2 kpart. 136 kpart. 85 ust. 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło