IV SA/Wa 498/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-16
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Marta Laskowska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, gdy osoba ta opuściła lokal dobrowolnie w wyniku konfliktu małżeńskiego, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, ponieważ zostały spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Okoliczności takie jak konflikt małżeński czy stan chorobowy skarżącej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie, której celem jest jedynie doprowadzenie do zgodności stanu faktycznego z zapisami w ewidencji ludności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy O. o wymeldowaniu A. Z. wraz z małoletnią córką z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, wskazując na opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że przesłanki do wymeldowania zostały spełnione, a opuszczenie lokalu było dobrowolne. Skarżąca podnosiła kwestie konfliktu małżeńskiego, stanu chorobowego i braku lokalu socjalnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) grudnia 2006 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
Decyzją z dnia (...) grudnia 2006 r. Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania A. Z. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia (...) września 2006 r. orzekającej o wymeldowaniu A. Z. wraz z małoletnią córką E. z pobytu stałego z budynku przy ul. (...)w miejscowości O..
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Po przeprowadzeniu na wniosek Z.Z. postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia (...) września 2006 r. Wójt Gminy O. orzekł o wymeldowaniu A. Z. wraz z małoletnią córką E. z pobytu stałego z budynku przy ul. (...) w miejscowości O.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 87, poz.960 ze zm.) bowiem A.Z. wraz z małoletnią córką E. opuściły przedmiotowy lokal i nie dopełniły obowiązku wymeldowania się.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. Z., żądając mieszkania, w którym mogłaby się zameldować oraz wskazała, że w styczniu 2001 r. uciekła wraz z córką z miejsca stałego pobytu ponieważ mąż chciał ją zabić.
Badając zasadność wniesionego odwołania Wojewoda Mazowiecki nie dopatrzył się błędnej oceny faktów stwierdzonych w toku postępowania wyjaśniającego, ani też błędnej interpretacji i zastosowania przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz postępowania administracyjnego.
Zdaniem organu drugiej instancji w niniejszej sprawie został spełniony warunek wskazany w art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który uprawnia do wydania decyzji administracyjnej wyłącznie w przypadku, gdy osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się.
Dowody zgromadzone w niniejszej sprawie wskazują – jak podkreśla organ – że A.Z. wraz z małoletnią córką E. opuściła przedmiotowy lokal dobrowolnie w styczniu 2001 r., nie podejmowała żadnych starań by do przedmiotowego lokalu powrócić i nie ma w nim żadnych rzeczy osobistych, obecnie mieszka u swojej matki w O.. Opuszczenie lokalu było skutkiem nieporozumień małżeńskich A. Z. i jej męża L. Z.. Orzeczeniem z dnia 26 kwietnia 2004 r. Sąd Okręgowy w O. orzekł rozwód między stronami.
W toku postępowania przeprowadzono kontrolę dyscypliny meldunkowej w budynku przy ul. (...), w trakcie której ustalono, że A.Z. wraz z córką tam nie mieszkają.
Wojewoda Mazowiecki powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że skoro A.Z. nie korzystała ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, to opuszczenie lokalu należy traktować dobrowolnie.
Jak podkreślił w uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób – a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.
Odnosząc się do prośby skarżącej dotyczącej przyznania jej lokalu socjalnego organ wskazał, że tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty mieszkaniowej należy do zadań własnych gminy. W zakresie udostępniania akt postępowania stronie organ wskazał, że strona nie może żądać, aby kserokopie dokumentów wykonywał i dostarczał organ administracji.
Skargę na decyzją Wojewody Mazowieckiego złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.Z.. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała szczegółowo postępowanie przed organem pierwszej i drugiej instancji oraz stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Szczegółowo opisała sytuację rodzinną, a do skargi dołączyła załączniki potwierdzającego swój stan chorobowy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.
Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sytuację prawną skarżącej należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku Z.Z. (b.teściowej skarżącej). Podstawą wniosku Z.Z wskazaną również podczas pierwszego przesłuchania była okoliczność, że A.Z. wraz z małoletnią córką E. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od stycznia 2001 r., skąd zabrała również swoje rzeczy i wyprowadziła się do O.. Jednocześnie wskazać należy, że skarżąca w całym postępowaniu administracyjnym nie kwestionowała faktu, że opuściła przedmiotowy lokal. Niekwestionowaną okolicznością jest również fakt, że między małżonkami A. i L.Z. istniał konflikt. Orzeczeniem z dnia 26 kwietnia 2004 r. Sąd Okręgowy w O. orzekł rozwód między stronami (dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa – k.9 akt administracyjnych), choć – zdaniem skarżącej – do rozwodu między stronami nie doszło.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych – na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem dla wydania decyzji o wymeldowaniu muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki:
- opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz
- nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się.
Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że przesłanki te zostały spełnione. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że A. Z. wraz z małoletnią córką E. opuściły przedmiotowy lokal. W tym zakresie organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa).
Prawidłowo i bezsprzecznie z regułami postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy wyczerpuje normę art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Pozostają bez znaczenia dla rozstrzygania w sprawie o wymeldowanie, kwestie – ważne z punktu widzenia skarżącej i jej córki – dotyczące niepłacenia przez L. Z. alimentów i prowadzonego w tym zakresie postępowania egzekucyjnego, które to okoliczności podnosi w skardze skarżąca. Skarżąca A.Z. złożyła w toku postępowania administracyjnego oraz dołączyła do skargi szereg dokumentów potwierdzających jej stan chorobowy, jednakże sąd w niniejszej sprawie oceniał tylko decyzję o wymeldowaniu, gdzie ocena stanu chorobowego skarżącej nie ma znaczenia.
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych normuje sprawy ewidencji ludności, ta natomiast polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art.1 ust.2 w/w ustawy). Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności (tak m.in. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. V SA 3657/02 Wspólnota 2004/8/55). Skoro A.Z. wraz z małoletnią córką E. opuściły lokal przy ul. (...) - należało uznać, że organ administracji prawidłowo orzekł wymeldowaniu jej z przedmiotowego lokalu. Z przeprowadzonego postępowania dowodnego nie wynika, aby skarżąca była zmuszona do opuszczenia lokalu. Nie można bowiem utożsamiać istnienia konfliktu między małżonkami, z tym, że doprowadziło to automatycznie do zmuszenia skarżącej do opuszczenia lokalu.
Podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu skarżąca na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawiła żadnych dowodów, choć wielokrotnie organ wzywał skarżącą na przesłuchanie. Ona jednak uzależniała swoją wizytę w urzędzie od przyznania jej lokalu mieszkalnego, czego organ nie mógł spełnić. Ze względu na okoliczność, że skarżąca mieszka obecnie w O. organ na mocy art. 52 kpa zwrócił się w ramach pomocy prawnej o przesłuchanie skarżącej w miejscu jej zamieszkania. Tam również się nie zgłosiła.
Odnosząc się do żądań skarżącej zawartych w skardze, a dotyczących przywrócenia zameldowania, eksmisji L.Z. z mieszkania przy ul.(...), zobowiązania Z. Z. do zakupu mieszkania dla skarżącej oraz przyznania skarżącej renty dożywotniej , to wskazać należy, że sąd orzekający w niniejszej sprawie badał jedynie legalność zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego, a spełnienie żądań skarżącej nie należy do kognicji sądu administracyjnego.
Sąd chciałby zwrócić uwagę na popełnione przez organ w trakcie prowadzonego postępowania uchybienie, które jednak zdaniem Sądu nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca zwracała się o przesłanie jej odpisu wniosku o wymeldowanie. Organ odmówił, a w uzasadnieniu decyzji podał, że skarżąca nie wskazała podstawy prawnej swego wniosku, czy miał być to art. 73 § 1 kpa czy 73 § 2 kpa. W realiach niniejszej sprawy, skoro kontakt ze skarżącą był utrudniony, a prowadziła ona tylko korespondencję z urzędem, należało przesłać skarżącej wniosek, a nie żądać wskazania prawidłowej podstawy prawnej wniosku.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę – nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrzył się również tego rodzaju naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia i prowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skargę należało oddalić. Odnosząc się natomiast do pisma procesowego złożonego na rozprawie, do którego ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej dołączył szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, to podzielając oczywiście bogate orzecznictwo sądowe wskazać należy, że nie ma ono automatycznego zastosowania do niniejszej sprawy. Konkludując podkreślić należy, że choć skarżąca składała obszerne pisma, dołączając liczne załączniki oraz prowadziła z organami i sądem ożywioną korespondencję, tworząc obszerny materiał w sprawie to jednak "wyłowić" należało tylko okoliczności związane z zakresem sprawy o wymeldowanie.
Mając powyższe okoliczności na względzie – na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło