IV SA/Wa 498/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o wyłączenie sędziów Jakuba Linkowskiego i Krystyny Napiórkowskiej oraz asesora Agnieszki Wójcik w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia dotyczącego przywrócenia terminu postanawia: - oddalić wniosek. R. W. na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. wniósł o wyłączenie w przedmiotowej sprawie: sędziego Jakuba Linkowskiego, sędziego Krystyny Napiórkowskiej oraz asesora Agnieszki Wójcik. Motywując przedmiotowe żądanie skarżący wskazał na stronniczość wymienionych członków składu orzekającego na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. W jego ocenie o stronniczości świadczyć ma trzykrotna zmiana sędziego sprawozdawcy oraz umieszczona w aktach na samoprzylepnej kartce instrukcja wskazująca, jakie orzeczenie ma zostać wydane w sprawie. Postanowieniem z dnia 23 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił opisany wniosek R. W. Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie z dnia 23 września 2008 r. W uzasadnieniu podniósł, że znajdująca się w aktach, zamieszczona na samoprzylepnej kartce, instrukcja w brzmieniu "odmówić przywrócenia terminu" ma charakter typowego polecenia co do sentencji przyszłego wyroku, w związku z czym istnieje uzasadnione podejrzenie, że sędziowie składu orzekającego nie będą niezawiśli lecz stosować się będą do zacytowanego polecenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OZ 362/09 uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że uchylenie nastąpiło z innych przyczyn niż podane w zażaleniu. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że chociaż Sąd pierwszej instancji na wstępie uzasadnienia postanowienia z dnia 23 września 2008 r. powołał obowiązującą treść art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to możliwość wystąpienia wątpliwości co do bezstronności sędziów ocenił jedynie w kontekście istnienia stosunku osobistego, który mógłby spowodować wystąpienie takich wątpliwości. W istocie zatem rozważania swoje oparł o art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nieobowiązującym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że złożone do akt oświadczenia sędziów, powinny odnosić się do okoliczności danej sprawy i wykluczać istnienie okoliczności dających podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy, a nie wykluczać jedynie istnienie stosunku osobistego między sędziami a stronami postępowania, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów. Sąd stwierdził, że dopiero po uzyskaniu prawidłowych wyjaśnień sędziów, w zestawieniu z podnoszonymi przez skarżącego zarzutami możliwe będzie rozstrzygnięcie o zasadność wniosku. Po zwrocie akt sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego sędzia Krystyna Napiórkowska, sędzia Jakub Linkowski oraz asesor Agnieszka Wójcik złożyli oświadczenia, wedle których w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 498/08 nie zachodzą przesłanki ich wyłączenia określone w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w tej sprawie (karty 94 – 96 akt sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 2 i § 3 ppsa). Stosownie natomiast do treści art. 19 ppsa, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Przepis art. 22 § 2 ppsa nakłada na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia stosownego wyjaśnienia. Według znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń sędziego Jakuba Linkowskiego, sędzi Krystyny Napiórkowskiej oraz asesora Agnieszki Wójcik, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 18 ppsa. Nie istnieją również okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwości co do ich bezstronności w przedmiotowej sprawie (art. 19 ustawy). Należy zaznaczyć, iż autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 212/71, publ. OSNC 1972/3/55). W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mogą wywoływać uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziów w niniejszej sprawie. Są one wyłącznie przejawem subiektywnych odczuć R. W. Samo zaś przeświadczenie skarżącego co do tego, iż sędzia jest stronniczy nie jest przesłanką do żądania jego wyłączenia. Skoro R. W. nie wskazał i nie uprawdopodobnił we wniosku z dnia 17 września 2008 r. żadnych okoliczności mogących wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Jakuba Linkowskiego i Krystyny Napiórkowskiej oraz asesora Agnieszki Wójcik w przedmiotowe sprawie, a wymienieni oświadczyli, że okoliczności takie po ich stronie nie występują, to brak jest podstaw do uznania, że wniosek jest zasadny. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie występują okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Jakuba Linkowskiego i Krystyny Napiórkowskiej oraz asesora Agnieszki Wójcik. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 19 i art. 22 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.