IV SA/Wa 50/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] skarżący P. K. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ze złożonego w dniu 23 stycznia 2012 r. formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu umowy o pracę oraz dochodów z tytułu umów o dzieło i zleceń w łącznej wysokości 5600 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że dochód ten obciążony jest alimentami na rzecz jego dzieci oraz żony, z którą pozostaje w separacji, na kwotę łącznie 6100 zł. Miesięczny koszt utrzymania domu, w którym skarżący zamieszkuje w sezonie letnim wynosi 400 zł, natomiast w okresie grzewczym 800 zł. Skarżący wskazał, iż uzyskiwane dochody nie wystarczają nawet na pokrycie zobowiązań alimentacyjnych, czyniąc tym samym zasadny wiosek o zwolnienie od poniesienia kosztów związanych z wniesieniem skargi. Skarżący dodatkowo oświadczył, iż w związku z pogorszeniem się sytuacji majątkowej, zwrócił się do właściwego sądu z wnioskiem o obniżenie zobowiązań alimentacyjnych. Z nadesłanego formularza wniosku wynika, iż skarżący jest właścicielem domu o pow. 510 m2 oraz działki budowlanej o pow. 1082 m2. Na wezwanie Sądu do uzupełnienia przedmiotowego wniosku skarżący w dniu 20 lutego 2012 r. dołączył wyciągi z konta bankowego w mBanku, z okresu od dnia 2 listopada 2011 r. do dnia 14 lutego 2012 r., odpis wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział [...] z dnia [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...], odpis zeznania podatkowego za 2010 r. oraz zaświadczenie o wysokości uzyskiwanych dochodów z tytułu umowy o pracę oraz umów o dzieło i zlecenia. Z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, iż z tytułu wynagrodzenia w macierzystym miejscu pracy, skarżący uzyskuje dochód w wysokości 3209, 55 zł netto miesięcznie, natomiast dochód z tytułu umów o dzieło i zlecenia wynosi średnio ok. 1980 zł miesięcznie (średnia wyliczona z dochodów uzyskanych w okresie 3 miesięcy). Skarżący na rachunku bankowym w mBanku w dniu 2 listopada 2011 r. posiadał dostępne środki w wysokości 24.465, 19 zł, natomiast saldo na rachunku skarżącego w dniu 14 lutego 2012 r. wynosiło 1.971, 34 zł. Wobec braku jakichkolwiek informacji dotyczących źródła przeznaczenia przez skarżącego środków pieniężnych wypłaconych z konta w mBanku w dniu 15 grudnia 2011 r. w wysokości 15.000 zł oraz w dniu 21 grudnia 2011 r. w wysokości 22.000 zł, wezwano skarżącego do wskazania celu ich przeznaczenia. Skarżący został jednocześnie wezwany do złożenia oświadczenia co do ewentualnego posiadania kont bankowych w innych bakach. W dniu 15 marca 2012 r. wnioskodawca zwrócił się o przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów źródłowych, wskazując, iż pozostaje w niedyspozycji zdrowotnej. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 28 marca 2012 r. przedłużono skarżącemu termin do wykonania zarządzenia Sądu z dnia 27 lutego 2012 r. do dnia 15 kwietnia 2012 r. W dniu 10 kwietnia 2012 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skarżący nadesłał wymagane dokumenty. Z dokumentów tych wynika, iż wnioskodawca posiada dodatkowe konto bankowe w Citibank Bank Handlowy. Analiza historii przedłożonego rachunku z okresu od dnia 17 listopada 2011 r. do dnia 20 lutego 2012 r. potwierdziła, iż skarżący w dniu 9 grudnia 2011 r. dokonał wpłaty środków pieniężnych w wysokości 26.000 zł. Środki te do dnia 20 lutego 2012 r. nie zostały rozdysponowane. Ponadto skarżący posiada dodatnie saldo na karcie kredytowej w Citibank Bank Handlowy w wysokości 4.408,93 zł ( na dzień 14 marca 2012 r.). Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Ponadto stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenie co do źródeł i wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów wskazuje, iż sytuacja materialna skarżącego nie daje podstaw do przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy uwzględnić bowiem należy fakt, iż otrzymuje on stałe dochody w postaci wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.600 zł brutto miesięcznie oraz dochody z tytułu umów o dzieło i zleceń w wysokości średnio ok. 1980 zł netto miesięcznie. Ponadto skarżący otrzymał limit na karcie kredytowej w Citibank Bank Handlowy w wysokości 8.800 zł. Jak wynika z nadesłanych wyciągów bankowych przyznany limit nie jest w pełni wykorzystywany. Zasadniczą jednak przesłanką do odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy jest posiadanie przez niego dostępnych środków w wysokości znacznie przekraczającej kwotę wymagane wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Z nadesłanego wyciągu wynika bowiem, iż skarżący w dniu 9 grudnia 2011 r. dokonał zasilenia konta w Citibank Bank Handlowy na kwotę 26.000 zł. Środki te do dnia 20 lutego 2012 r. nie zostały rozdysponowane. Pomimo zatem comiesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem i zobowiązaniami alimentacyjnymi należy uznać, iż skarżący jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. W niniejszej sprawie zostały wzięte pod uwagę konieczne koszty utrzymania skarżącego oraz ciążące na nim zobowiązania, jednak fakt posiadania przez niego stałych dochodów, możliwość zaciągania kredytów, a przede wszystkim posiadanie dostępnych środków pieniężnych w znacznej wysokości, które są wydatkowane również na inne potrzeby - niż tylko na konieczne utrzymanie, nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.