IV SA/Wa 502/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia NSA Tadeusz Cysek Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg J. M. i M. M. na decyzję z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi z powodu niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność organu - skargi oddala - IV SA/Wa 502/04 U Z A S A D N I E N I E W piśmie z dnia 24.05.2004 r. M. M. i J. M. wnieśli o zastosowanie wobec Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi "instrumentów prawnych" przymuszających ten organ do wydania orzeczenia w sprawie z wniosku z dn. 10.02.2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...].09.1976 r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta W. z dn. [...].12.1976 r. nr [...] - zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 17.12.2003 r. (sygn. akt. IV SAB 392/03). Na rozprawie w dn.17.12.2004 r. skarżący sprecyzowali swoje żądania i wnieśli o ukaranie Ministra grzywną. Podnieśli, iż wielokrotne skargi i zażalenia kierowane do Ministra nie odniosły żadnego skutku. W ocenie skarżących organ ten "lekceważy" wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. i decyzji Prezydenta Miasta W. został rozpoznany i decyzja załatwiająca ten wniosek została wydana w dniu [...].07.2003 r. Wobec argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, skarżący J. M. oświadczył, iż przedmiotowa decyzja nie została doręczona skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.154 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, strona po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Regulacje zawarte w tym przepisie mają na celu zdyscyplinowanie organów administracji i zmierzają do przymuszenia organów do wykonania orzeczeń Sądu. Przy czym wykonanie wyroku po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Do dnia wejścia w życie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. do dnia 1 stycznia 2004 r. cel określony w j art.154 realizował art. 31 ustawy z dn. 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( DZ. U. Nr 74 , poz. 368 ze zm.). Na gruncie tego przepisu pojawiły się w orzecznictwie NSA dwa rozbieżne poglądy. Wedle jednego z nich, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 powołanej ustawy o NSA decydujące znaczenie miało wykonanie (lub niewykonanie) przez organ obowiązku wynikającego z wyroku w dniu orzekania przez Sąd w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi (vide postanowienie NSA z dn.12.05.1998 r. (sygn. akt. IV SA 1317/96), wyrok NSA z dn. 31.08.1999 r. ( sygn. akt. I SA 98/99)). Odmienna natomiast interpretacja tegoż przepisu polegała na przyjęciu zasady, iż samo wykonanie wyroku przed datą orzekania przez Sąd nie oznaczało jeszcze bezprzedmiotowości postępowania o wymierzenie organowi grzywny. Niewykonanie orzeczenia miało bowiem miejsce zarówno wówczas, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego w wyroku terminu (vide postanowienie NSA z dn. 28.11.2000 r. sygn. akt IV SA 2001/98), wyrok NSA z dn.31.01.2001r. (sygn. akt. I SA 1497/00)). Ustawa o NSA nie zawierała jednak regulacji, która obowiązuje w obecnej ustawie normującej postępowanie przed sądami administracyjnymi, kiedy to jako moment istotny dla badania zasadności skargi o wymierzenie grzywny z tytułu niewykonania wyroku Sądu administracyjnego, został wskazany moment jej wniesienia. W ocenie Sądu zatem, w obecnym stanie prawnym niewykonanie orzeczenia ma miejsce wtedy, gdy organ do dnia złożenia przez stronę skargi do sądu administracyjnego nie załatwił sprawy. Wykonanie wyroku po dniu wniesienia skargi, ale przed datą orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny nie może skutkować umorzeniem postępowania sądowego lub oddaleniem skargi. Załatwienie przez organ sprawy zgodnie z zobowiązaniem nałożonym przez wyrok sądu administracyjnego przed złożeniem skargi oznacza, iż wyrok ten został wykonany. Przy czym Sąd w niniejszym składzie stoi na stanowisku, iż nie ma znaczenia okoliczność, że wyrok został wykonany po terminie w nim wyznaczonym. W wielu bowiem sytuacjach, niezależnych od organu, wykonanie wyroku w terminie wskazanym przez Sąd jest niewykonalne z powodów chociażby technicznych. W niniejszej sprawie w dacie złożenia skargi do Sądu tj. 15 stycznia 2004 r. organ nie pozostał w bezczynności w wykonaniu wyroku NSA z dn. 29.10.2003 r. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, wniosek m.in. J. M. i M. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. i Prezydenta Miasta [...] został rozpoznany dn. [...].07.2003 r., bowiem tego dnia i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania nieważnościowego. Skarżący M. w tamtym postępowaniu byli reprezentowani przez pełnomocnika i jemu też w dn. 30.07.2003 r. została doręczona przedmiotowa decyzja. Okoliczność podnoszona przez skarżących, iż nie wiedzieli o wydaniu decyzji i o tym fakcie nie powiadomił ich także pełnomocnik nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Relacje bowiem między mocodawcą, a jego pełnomocnikiem nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu jako stosunki o charakterze cywilnym. W niniejszej sprawie niewątpliwie wniosek o stwierdzenie nieważności został rozpoznany przed wniesieniem skargi, a zatem cel został osiągnięty. Przy czym wniosek ten został rozpoznany jeszcze przed dniem wydania przez NSA wyroku nakładającego na Ministra obowiązek jego rozpoznania, albowiem wyrok pochodzi z 27.10.2003 r., a decyzja załatwiająca sprawę z dn.[...].07.2003 r. Z tegoż powodu Sąd uznał, iż bezprzedmiotowe będzie zobowiązanie skarżących do wykazania, iż wzywali organ tj. Ministra do wykonania wyroku NSA z 27.10.2003 r., skoro skutek nim zamierzony został zrealizowany jeszcze przed jego wydaniem . Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art.151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.