IV SA/Wa 502/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2008 r. sprawy ze skargi J. P., A. P., M. W. i A. W. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) kwietnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2006 r. nr (...); 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Minister Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 48 ust. 2 pkt. 1, art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 378 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006r. nr 129, poz. 902 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. uzgadniające w zakresie ochrony środowiska przedsięwzięcie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...], zlokalizowanej na dachu budynku [...] położonego we W. przy [...]/ ul. [...], na dwóch masztach umieszczonych na połaciach dachowych. W uzasadnieniu organ podał, iż w miejscach dostępnych dla ludzi emitowane ze stacji bazowej pola elektromagnetyczne nie przekroczą wartości dopuszczalnej 0,1 W/m2 ustalonej stosownym rozporządzeniem Ministra Środowiska. Organ podał, że powyższa okoliczność znajduje potwierdzenie w raporcie oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Organ, odnosząc się ponadto do przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883) wskazał, iż w miejscach stałego przebywania ludzi poziom promieniowania będzie niższy od dopuszczalnego. Minister Środowiska stwierdził także, iż w niniejszym postępowaniu organy obu instancji zajmowały się wyłącznie kwestią oddziaływania inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi nie zaś kwestiami architektoniczno-budowlanymi. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2007 r. skarżący - J. i A. P., M. W. i A. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zawarli w skardze przede wszystkim zarzuty dotyczące szkodliwości oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego na zdrowie oraz środowisko, kwestionując przy tym raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Skarżący podnieśli, że raport odnosi się jedynie do istniejącej zabudowy, lecz nie bierze pod uwagę możliwości rozbudowy domów w przyszłości, co może uniemożliwić właścicielom okolicznych budynków ich rozbudowę. Podkreślono również, że teren na, na którym planowana jest inwestycja jest obszarem zabudowy mieszkaniowej zaś budowa stacji bazowej spowoduje niekorzystny wpływ na okoliczne nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kontrolują więc akty i czynności organów administracji z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto - co wymaga podkreślenia - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej podniesione. W niniejszej sprawie organ drugiej instancji naruszył przepisy postępowania, w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy stwierdzić, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2007 r. jest bardzo lakoniczne i nie odnosi się do istotnych kwestii, co powoduje uchybienie dyspozycji przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano bowiem, że promieniowanie elektromagnetyczne o mocy powyżej wartości dopuszczalnej 0,1 W/m2 będzie oddziaływać jedynie w miejscach niedostępnych dla ludzi. Powyższe wynika zdaniem organu z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Powołany wyżej raport został sporządzony w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883). Wymienione rozporządzenie zostało natomiast wydane na podstawie delegacji ustawowej przewidzianej w art. 122 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Trzeba podkreślić, że w załączniku nr 2 do przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. określono w ust. 11, iż pomiary w otoczeniu instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych oraz radiolokacyjnych, w przyjętych pionach pomiarowych, wykonuje się w punktach pomiarowych położonych na wysokościach od 0,3 m do 2 m nad powierzchnią ziemi albo nad innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie, przyjmując za wynik pomiaru maksymalny poziom pól elektromagnetycznych; w pobliżu urządzeń, obiektów i elementów metalowych pomiary należy wykonywać w odległości nie mniejszej niż 0,3 m od tych urządzeń, obiektów i elementów metalowych. Z powyższego uregulowania wynika zatem wniosek, że ustawodawca przewidział, iż za miejsca dostępne dla ludzi uznaje się przestrzenie do wysokości 2 m nad powierzchnią ziemi albo innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie. To, iż dach [...] jest miejscem, na które utrudniony jest dostęp przypadkowych osób nie oznacza, że jest on niedostępny dla ludzi. Z raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko wynika, że jedna z anten (środek elektryczny) znajdować się będzie na wysokości 1,5 m od powierzchni dachu. Należy zatem zauważyć, że skoro organ stwierdził w uzasadnieniu, iż ponadnormatywne promieniowanie nie będzie występować w miejscach dostępnych dla ludzi to planowane przedsięwzięcie może oddziaływać wyłącznie na wysokości ponad 2 m nad poziomem dachu. Z zestawienia powołanych powyżej wartości wynika zatem, iż planowane przedsięwzięcie oddziaływać ma na wysokości poniżej 2 m nad powierzchnią dachu budynku czyli niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. Dachu nie można uznać za miejsce niedostępne dla ludzi mimo, że dostęp osób postronnych jest tam utrudniony, co nie oznacza, że nie jest możliwy. Odnosząc się natomiast do zawartego w postanowieniu organu I instancji zalecenia, iż prace remontowe i kominiarskie na dachu należy prowadzić przy wyłączonych antenach to stwierdzić należy, że organ naczelny nie rozważył kwestii umiejscowienia anteny na wysokości mniejszej niż 2 m od pow. dachu, pomimo widocznej przy takim założeniu rozbieżności z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. Nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie wskazanej okoliczności ma istotny wpływ na wynik sprawy. Od tej przesłanki zależy bowiem, czy planowana inwestycja spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Należy natomiast zauważyć, iż ogólne argumenty dotyczące szkodliwości promieniowania elektromagnetycznego podniesione przez skarżących nie zasługują na uwzględnienie. Normy promieniowania elektromagnetycznego ustalone zostały przez Ministra Środowiska w rozporządzeniu z dnia 30 października 2003 r. Należy podkreślić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli wydanych w sprawie orzeczeń organów administracji pod względem ich zgodności z prawem. Nie ocenia natomiast, czy ustalone przez ustawodawcę przepisy są słuszne. Ocenie podlega wyłącznie zgodność wydanego postanowienia z obowiązującymi przepisami. Sąd nie mógł podzielić stanowiska skarżących, że organy administracji niewłaściwie zbadały sprawę gdyż nie uwzględniły możliwości rozbudowy w przyszłości sąsiednich budynków. Organy administracji miały obowiązek rozpoznać sprawę zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym istniejącym w dniu orzekania nie zaś dokonywać przewidywań odnośnie przyszłych inwestycji, które być może nie będą miały miejsca. Jako niezasadny w niniejszej sprawie oceniono również zarzut skarżących dotyczący ewentualnego wybudowania [...], na którym ma być zlokalizowana stacja, bez pozwolenia na budowę. Badanie tych kwestii nie leżało w kompetencji organów orzekających w niniejszej sprawie. Jednakże zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska jak też utrzymane nim w mocy postanowienie organu wojewódzkiego zostały uchylone z przyczyn wskazanych powyżej. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji powinny uwzględnić wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. 5