IV SA/Wa 505/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając w trybie nadzwyczajnym, na wniosek M. J. stwierdził nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] czerwca 1963 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1963 r., zatwierdzającej projekt wymiany gruntów położonych we wsi L., w części dotyczącej gruntów M. J., oznaczonych przed wymianą jako parcele nr nr [...], [...], [...], o pow. 3,9921 ha, Powyższą decyzją z dnia [...] października 2004r. Minister orzekł także, że decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] czerwca 1963 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1963 r., zatwierdzająca projekt wymiany gruntów położonych we wsi L., w części dotyczącej gruntów M. J., oznaczonych przed wymianą jako parcele nr nr [...] i [...], o pow. 0,4743 ha, wydana została z naruszeniem prawa, jednak nie stwierdził ich nieważności, ze względu na nieodwracalne skutki prawne jakie wywołały w tym zakresie. Wyżej wymieniona decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] czerwca 1963 r. została wydana na podstawie ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16) zaś decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1963 r. została wydana na podstawie dekretu z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów (Dz. U. z 1962 r., Nr 46, poz. 226). W odniesieniu do wydanej w trybie nadzoru decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2004 r. L. wystąpiły z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznając się za organ niewłaściwy, przekazał według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N., wniosek N. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2004 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ naczelny wskazał, że postępowania w trybach nadzwyczajnych traktowane są jako postępowania administracyjne w nowej sprawie. Właściwość rzeczową organu ustala się z uwzględnieniem zmian w strukturze administracji publicznej. Przy wyznaczaniu organu właściwego w sprawie, jeżeli nastąpiła zmiana w podziale kompetencji organów, organ wyższego stopnia, o którym mowa w art 157 § 1 Kpa, określany jest według nowego stanu prawnego. Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z późn. zm.) postępowanie scaleniowe lub wymienne, jako organ pierwszej instancji przeprowadza starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Przepis ten został zmieniony z dniem 1 sierpnia 2009 r. przez art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753 z późn. zm.). W wyniku nowelizacji skreślono drugie zdanie wskazujące wojewodę jako organ wyższego stopnia w stosunku do starosty. W związku z powyższym obecnie, w sprawach scaleń i wymian gruntów organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze, gdyż stosownie do art. 17 pkt 1 Kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. W odniesieniu do powyższego postanowienia z dnia [...] grudnia 2010r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła A. S. prawna następczyni M. J. (postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2009r. Sygn. akt [...]). Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] grudnia 201 Or. o przekazaniu sprawy organowi właściwemu tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N. W uzasadnieniu postanowienia Minister podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, iż w związku ze zmianą przepisów nie mógł dalej prowadzić postępowania w trybie nadzwyczajnym ponieważ od 1 sierpnia 2009r. nie jest organem wyższego stopnia w sprawach z zakresu scaleń i wymiany gruntów. Organem wyższego stopnia jest właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze, gdyż stosownie do art. 17 pkt 1 Kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. A. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze oprócz zarzutów dotyczących decyzji Ministra z [...] października 2004 r., w szczególności żądania stwierdzenia nieważności całości decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] czerwca 1963 r., strona podniosła, że przekazanie sprawy innemu organowi stanowi naruszenie prawa i zostało spowodowane przewlekłością działania organu naczelnego. Skarżąca podkreśliła, że jej zdaniem sprawa powinna być dalej prowadzona przez Ministra ponieważ to właśnie ten organ rozpoczął postępowanie nieważnościowe. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz, 1270 ze zm.),Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Na wstępie trzeba podkreślić, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie II, Zakamycze 2006, str. 300). Należy zatem przyjąć, że ustawodawca w art. 134 § 1 p.p.s.a., mówiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy, używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność. W realiach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego oznacza to, że przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest jedynie zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące przekazania sprawy właściwemu organowi nie zaś wydana w trybie nadzwyczajnym decyzja organu naczelnego z dnia [...] października 2004 r. Badając zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie z dnia [...] grudnia 2010r. o przekazaniu sprawy organowi właściwemu tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N., Sąd uznał, że rozstrzygnięcie to jest prawidłowe. Sąd zauważa jedynie, że rację trzeba przyznać stronie skarżącej, iż nierozpoznanie przez Ministra sprawy w przeciągu sześciu lat uznać należy za wyjątkowo naganne. Jednakże strona postępowania w tym okresie nie skorzystała z możliwości zaskarżenia stanu bezczynności Ministra do Sądu i kwestia bezczynności organu nie może być teraz rozpatrywana przez Sąd. W chwili obecnej nie może zatem mieć ona wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia o przekazaniu sprawy do rozpoznania właściwemu organowi. Należy podkreślić, iż w związku ze zmianą przepisów Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie mógł dalej prowadzić postępowania w trybie nadzwyczajnym ponieważ od 1 sierpnia 2009r. nie jest organem wyższego stopnia w sprawach z zakresu scaleń i wymiany gruntów. Organem wyższego stopnia jest właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze, gdyż stosownie do art. 17 pkt 1 Kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z późn. zm.) postępowanie scaleniowe lub wymienne, jako organ pierwszej instancji przeprowadza starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej. W wyniku nowelizacji ww. przepisu skreślono drugie zdanie wskazujące wojewodę jako organ wyższego stopnia w stosunku do starosty. W związku z powyższym obecnie, w sprawach scaleń i wymian gruntów organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze, co wynika z art. 17 pkt 1 Kpa Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.