IV SA/Wa 511/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-06
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Tadeusz Cysek, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o paszportach, odmawiając unieważnienia paszportu osobie przebywającej za granicą, mimo że decyzja została przez nią odebrana?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe naruszenie polegało na błędnym ustaleniu stanu faktycznego – organy przyjęły, że osoba, której dotyczył wniosek o unieważnienie paszportu, przebywa za granicą i nie jest znany termin jej powrotu, podczas gdy odebranie przez tę osobę decyzji organu odwoławczego świadczyło o jej pobycie w kraju. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien ponownie rozpoznać sprawę i ustalić faktyczny pobyt osoby.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w B. wystąpił z wnioskiem o unieważnienie paszportu P.K. w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym. Wojewoda odmówił unieważnienia, uznając, że przesłanki z ustawy o paszportach dotyczą osób przebywających w kraju, a P.K. przebywa za granicą. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał tę decyzję w mocy. Prokurator zaskarżył decyzje do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów ustawy o paszportach. Sąd uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Prokuratury Rejonowej w B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia paszportu uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji
Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w wyniku rozpatrzenia odwołania Prokuratora Rejonowego w B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 roku odmawiającej unieważnienia paszportu P. K. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister podał, że Prokurator Rejonowy w B. prowadzi postępowanie karne przeciwko P.K. o czyn z art. 144 § 1 kodeksu karnego i w dniu 20 sierpnia 2004 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o unieważnienie paszportu P.K..
Decyzją z dnia [...] września 2004r. Wojewoda odmówił unieważnienia paszportu P.K. uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach, bowiem P.K. przebywa poza granicami kraju i nieznany jest termin jego powrotu do kraju. Powołane wyżej przepisy mają zastosowanie wówczas, gdy osoba, której paszport ma zostać unieważniony, przebywa w kraju.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję – podzielił stanowisko Wojewody, iż sytuacja określona w art.10 ust.1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o paszportach dotyczy osób, które przebywają w kraju.
Odnosząc się do poglądu wyrażonego w odwołaniu Prokuratora Rejonowego w B., iż treść przepisu art. 9 ust. 2 o paszportach, wskazuje, że można pozbawić paszportu obywatela polskiego przebywającego za granicą, Minister uznał, iż dotyczy to przypadku, gdy paszport utracił ważność z powodu upływu terminu objętego jego ważnością.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prokurator Rejonowy w B. zarzucił, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 i art.. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach ( Dz. U. Nr 22 z 1991 r., poz. 5 z późn. zm. ) poprzez błędną ich interpretację i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji.
Zdaniem skarżącego przepisy art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 tej ustawy nie uzależniają unieważnienia paszportu od miejsca pobytu osoby, której wniosek dotyczy. Ponadto przepis art. 9 ust. 2 stanowi, iż utrata ważności paszportu nie pozbawia jego posiadacza prawa przybycia na podstawie tego dokumentu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Według skarżącego wydanie decyzji na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o paszportach w sytuacji, gdy wystąpią okoliczności określone w art. 6 ust. 1 tej ustawy, ma charakter obligatoryjny. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1999 r. sygn. akt. V SA 755 / 99, skarżący podniósł, iż organy paszportowe nie są władne dokonywać oceny prawidłowości prowadzonego postępowania karnego, stanowiącego podstawę wniosku o unieważnienie paszportu. Zdaniem NSA organy paszportowe mają natomiast obowiązek sprawdzenia czy wniosek spełnia wymogi formalne, a więc czy wydany został w związku z toczącym się przeciwko osobie postępowaniem w sprawie karnej, czy wydano postanowienie o przedstawieniu tej osobie zarzutów i czy zarzuty te ogłoszono, a w przypadku braku możliwości ustalenia miejsca pobytu podejrzanego – czy wydano postanowienie o poszukiwaniu go listem gończym. W postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w B. przeciwko P. K. czynności te zostały wykonane. Odpierając argumentację Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, skarżący zaznaczył, iż obecnie Polska jest krajem wchodzącym w skład Unii Europejskiej, jak i Hiszpania, co oznacza, że P.K. może przekraczać granicę na podstawie dowodu osobistego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z argumentacją zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosowanie do art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, przy czym, stosowanie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zw.) nie są związane z zarzutami i granicami skargi. Wskazane przepisy pozwalają na kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia niezależnie od zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego.
Na wstępie należy rozważyć kwestię legitymacji skarżącego Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. do złożenia skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Dysponowanie interesem prawnym jest również z zasady wynikającej z art. 28 k.p.a. kryterium zezwalającym potraktowanie określonego podmiotu jako strony i tylko wyjątkowo, bez spełnienia tego kryterium, można przypisać przymiot strony. Sąd przyjął legitymację podmiotu wnoszącego skargę w niniejszej sprawie, jednakże nie oznacza to, że jego pozycja strony, w procesie wynika z posiadania interesu prawnego. Uprawnienie skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzasadnia jego pozycja prokuratora.
Uznając iż skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot, Sąd stwierdził, że jest ona uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji, które zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. W niniejszej sprawie organy rozstrzygające przyjęły, że P.K. wyjechał za granicę, a konkretnie do Hiszpanii i nie jest znany termin jego powrotu do kraju, gdy tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, strona przyjęła decyzję organu drugiej instancji, która została skierowana na adres stałego pobytu strony w K..
Argumentacja organu opierała się na niemożliwości stosowania przepisu art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ww. ustawy o paszportach do osób przebywających za granicą. Skoro strona decyzję przyjęła, to oznacza, że przebywała w kraju. Zgodnie z zasada dwuinstancyjności organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. W sprawie niniejszej brak jest ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy w zakresie czy P.K. faktycznie przebywa za granicą i czy jest to pobyt z zamiarem pobytu stałego i czy przyjęty przez organ pierwszej instancji stan trwa nadal.
Powyższe uchybienia wskazują, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 180, 107 § 3 k.p.a.
Wobec powyższego na mocy art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło