IV SA/Wa 515/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, 6 i 10, art. 315 ust. 2 pkt 1 oraz 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 z późn.zm.), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania obywatela [...] A. K., od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wydania decyzji - uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen i orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wydania niniejszej decyzji i jednocześnie orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w trakcie zatrzymania A. K. w dniu [...] kwietnia 2015 r. funkcjonariusze Komendy Rejonowej Policji W. ujawnili, że przebywa on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, bez ważniej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu i pobytu. Posiadał przy sobie środki finansowe w kwocie niewystarczającej do pokrycia kosztów pobytu na terytorium RP, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium RP do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd. Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu wniosku A. K. z dnia [...] sierpnia 1999 r., odmówił udzielenia mu ochrony międzynarodowej. NSA wyrokiem z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt SA 1115/02 oddalił skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...]., utrzymującą w mocy negatywną decyzję organu I instancji. W dniu [...] maja 2012 r. cudzoziemiec złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, który pozostał bez rozpatrzenia. Cudzoziemiec przesłuchany w dniu [...] kwietnia 2015 r. zeznał, że cały czas przebywa w Polsce, nigdy nie wyjeżdżał do innych krajów Unii Europejskiej, w W. studiował na S. w czasie procedury uchodźczej. Oświadczył, że nie posiada żadnego obywatelstwa, nie posiada dzieci, które są obywatelami polskimi oraz, że ma tu nikogo bliskiego. Komendant Placówki Straży Granicznej W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r, zobowiązał cudzoziemca do zgłaszania co drugi wtorek do Placówki Straży Granicznej oraz zamieszkania pod wskazanym adresem do czasu wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. W dniu [...] kwietnia 20154 r, cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Komenda Głowna Straży Granicznej poinformowała, że Federalna Służba Migracyjna [...] potwierdziła tożsamość, w tym [...] obywatelstwo cudzoziemca oraz wyraziła zgodę na jego przyjęcie na terytorium [...] w trybie readmisji. W dniu [...] sierpnia 2015 r. cudzoziemiec załączył do akt sprawy legitymację studencką, książeczkę zdrowa studenta, oraz 12 własnych fotografii, wniósł też o przesłuchanie w charakterze świadka wskazanych bliskich mu osób, które potwierdzą, że prowadzi życie rodzinne i prywatne. Jak wskazał organ na tę okoliczność przesłuchano: P. P., J. N. L. B., z których wynika, że mało znają cudzoziemca, nie utrzymają z nim bliższych kontaktów towarzyskich, nie widzieli go w towarzystwie żadnej dziewczyny, a jedynie o niej słyszeli od niego. Organ stwierdził, iż powyższe okoliczności stanowią o zasadności wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Cudzoziemiec przekroczył granicę bez wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium Polski i pobytu na nim, nie posiada też wymaganych środków finansowych. Wobec cudzoziemca zachodzą okoliczności określone w art. 302 ust. 1 pkt 1, 6 i 10 ustawy o cudzoziemcach, za podstawie których wydaje się decyzję o zobowiązaniu do powrotu. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 302 ust. 1 w zw. z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, a wynika to z protokołu przesłuchania cudzoziemca z dnia [...] kwietnia i 25 maja 2015 r. Cudzoziemiec nie posiada małoletnich dzieci, zamieszkuje samotnie, nie potwierdziły się twierdzenia, że jest w nieformalnym związku z obywatelką polską. W tych okolicznościach zaskarżona nie narusza prawa cudzoziemca do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Z zeznań cudzoziemca wynika, że do naszego kraju wjechał ostatnio w 1999 roku i od tego czasu przebywa w Polsce nielegalnie. Przebywając w Polsce podejmował się różnych prac dorywczych, które wykonywał nielegalnie, nie posiadając zezwolenia na pracę i na pobyt. Zatem mógł się liczyć z konsekwencją wydalenia. Cudzoziemiec pomimo podjęcia studiów na polskiej uczelni, nie ukończył ich, jak sam zeznał nie zdał egzaminu i nie otrzymał dyplomu. Uzyskanie dyplomu ukończenia studiów wyższych w Polsce zwolniłoby go z konieczności posiadania zezwolenia na pracę. Przez cały okres przebywał w Polsce nielegalnie, podejmując tylko raz nieskuteczną próbę zalegalizowania pobytu w ramach tzw. ustawy abolicyjnej, Organ stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż nie stanowi nieuzasadnionej ingerencji w prawo cudzoziemca do życia rodzinnego u prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka. Organ podkreślił, że postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej zakończone decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2002 r., wykazało, że cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, że przyczyną jego wyjazdu z kraju pochodzenia były rzeczywiste prześladowania. Aktualne pozostają ustalenia w toku tego postępowania, że cudzoziemiec ma możliwość zamieszkania w innej części [...], jeśli sądzi, że zamieszkiwanie w obwodzie [...], gdzie zamieszkiwał przed wyjazdem, może stwarzać zagrożenie dla niego. Z materiału dowodowego nie wynika, aby w czasie pobytu na terytorium [...] miał problemy z poruszaniem się po tym terytorium, czy ograniczone prawo do zamieszkania w innych jej częściach. W ocenie organu, brak jest podstaw do przyjęcia aby w przypadku cudzoziemca zachodziły przesłanki z art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Z dokonanych ustaleń nie wynik aby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia zagrożone były prawa cudzoziemca chronione art. 2-7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organ stwierdził, iż analiza całego materiału dowodowego wskazuje, że sytuacja cudzoziemca nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany. Stwierdzenie, że wobec strony zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1, 6 i 10 ustawy o cudzoziemcach i nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1-3 ustawy obliguje organ do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Organ wskazał, iż w decyzji zaskarżonej decyzji nie został stosownie do art. 315 ust. 2 pkt 1 ustawy określony termin dobrowolnego powrotu z uwagi na nieistniejące prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Zainteresowany po otrzymaniu decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy nie opuścił naszego kraju, decydując się na pozostanie w Polsce nielegalnie. Cudzoziemiec zadeklarował niepodporządkowanie się obowiązkom wynikającym z otrzymania decyzji o zobowiązaniu go do powrotu, a nadto jego dotychczasowe zachowanie wskazuje, iż nie respektuje on porządku prawnego w zakresie legalizacji pobytu. Zatem uzasadnione jest, w ocenie organu stwierdzenie, że istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca w celu uniknięcia konieczności wyjazdu do kraju pochodzenia. W tej sytuacji, nie określając w zaskarżonej decyzji terminu dobrowolnego powrotu, organ obligowany był na podstawie art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy do orzeczenia o zakazanie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 77 i 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 K.p.a. Twierdzi, że organ nie przeprowadził pełnego, wyczerpującego postępowania wyjaśniającego oraz niedostatecznie uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, a przedmiotowa skarga jest bezzasadna. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, jak również prawidłowo dokonały jego prawnej oceny. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawodawca w art. 302 ust. 1 w pkt 1 -16 ustawy o cudzoziemcach określił przesłanki stanowiące przesłanki wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Decyzja wydana na podstawie ww. przepisu ma charakter obligatoryjny i nie jest zależna od woli organu orzekającego w sprawie. Wskazuje na to użyty przez ustawodawcę zwrot "wydaje się", a to oznacza, że organ pozbawiony został swobody decyzyjnej i zobowiązać cudzoziemca do powrotu w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Inaczej ujmując, organ przy orzekaniu na podstawie tego przepisu nie dysponuje tzw. uznaniem administracyjnym, a więc swobodą w zakresie kwalifikacji skutków danego zdarzenia. Analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dokumentacyjny podzielić należy stanowisko organów, że w stosunku do skarżącego zaistniały przesłanki określone w pkt 1, 6 i 10 art. 302 ustawy o cudzoziemcach. Bezsporną w świetle ustaleń organów jest okoliczność, że w dacie zatrzymania przez funkcjonariuszy Komendy Rejonowej Policji w W. w dniu [...] kwietnia 2015 r. skarżący nie posiadał żadnego stosownego dokumentu uprawniającego go do przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak sam skarżący przyznał w toku postępowań administracyjnych dokumentu takiego nie posiadał od 1999 roku, kiedy nielegalnie przybył do Polski, a posiadany paszport wrzucił z powodu utraty jego ważności. Skarżący w okresie 17 lat przebywania w Polsce ubiegał się o ochronę międzynarodową, jednakże jego wniosek z dnia [...] sierpnia 1999 r. został rozpatrzony negatywnie decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2002 r., która została utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2002 r., zaś skarga została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V SA 1115/02. W tych warunkach należy zgodzić się z oceną organów, że skarżący wypełnił przesłankę z pkt 1 art. 302 ust. 1 ustawy do zobowiązania go do powrotu do kraju pochodzenia. Podzielić należy również stanowisko organów, że wobec skarżącego zaistniał również warunek z pkt 6 art. 302 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym decyzję zobowiązującą do powrotu wydaje cudzoziemcowi, gdy nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd, i nie wskazał wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych. Z bezspornych ustaleń organów wynika, że skarżący przebywając nielegalnie na terenie Polski wykonywał prace dorywcze, będąc zatrudniany nielegalnie, co też sam potwierdził. W momencie zatrzymania w dniu [...] kwietnia 2015 r. posiadał środki finansowe w kwocie 1470 zł, przy czym środki te, jak słusznie stwierdziły organy, nie można uznać za środki finansowe wystarczające w rozumieniu pkt 6 art. 302 ust. 2 ustawy. Nie można nie zgodzić się ze stanowiskiem organów, że wobec skarżącego została spełniona również przesłanka z pkt 10 art. 302 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, wedle której decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaje się, gdy cudzoziemiec przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Okoliczność nielegalnego przekroczenia granicy Polski przez skarżącego, jak wskazał organ odwoławczy wynika, z treści decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2002 r. o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej. Wówczas skarżący w toku procedury uchodźczej oświadczył, że granicę polską przekroczył nielegalnie wiosną w nocy z [...] na [..] maja 1999 r. w okolicach T. na zrobionej przez siebie tratwie. Tym samym zarzuty naruszenia postępowania wyjaśniającego, choć postawione - nie zostały w żaden sposób wykazane, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się ich naruszenia w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Fakty bowiem pozostają bezsporne, jedynie konieczne było zbadanie, po pierwsze czy organ dokonał właściwej wykładni art. 302 ust 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach, czy nie zaistniały przesłanki wyłączające orzeczenie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określone w art. 303 ustawy oraz czy skarżąca skutecznie mogła się powołać na ochronę życia prywatnego. Jak już wyżej wspomniano przepis art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w przypadku uznania, iż cudzoziemiec spełnia przynajmniej jeden z warunków wskazanych w pkt 1 do 16. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie powyższych przepisów uzasadnia zastosowania sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przepisów ustanowionych dla zapewnienia kontroli wjazdu i pobytu cudzoziemców. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 - 131), jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3126/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 297/06; niepubl.). Z ustalonego prawidłowo w trakcie postępowania administracyjnego stanu faktycznego oraz analizy przepisów przeprowadzonej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wynika, że w sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 303 ust. 1 ustawy, wykluczające wydanie lub wykonanie decyzji organu I instancji, w tym także postanowienia art. 348 czy art. 351 tej samej ustawy uzasadniające udzielenie skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany. Prawidłowo organy przyjęły, że nie występuje przesłanka, o której mowa w art. 348 pkt 2 ustawy, w myśl której cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium RP, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Skarżący nie wykazał wieloletnich i bardzo silnych więzi z krajem goszczącym. W Polsce mimo że przebywa od ponad 17 lat nie założył rodziny, nie ma żadnych bliskich osób, nie ukończył wynikiem pozytywnym studiów podjętych na uczelni polskiej, nie zalegalizował swojego pobytu, podejmuje się wykonywania nielegalnie pracy dorywczej. Z prawidłowych ustaleń organów nie wynika, wbrew twierdzeniom skarżącego, aby w czasie pobytu w kraju pochodzenia miał problemy z poruszaniem się po tym terytorium, jak również aby po powrocie do [...] zagrożone były jego prawa chronione art. 2-7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ustalenia organów nie wskazują aby po powrocie do kraju pochodzenia spotkały go tam represje i narażenie na utratę życia lub zdrowia (art. 348 pkt 1 i art. 351 pkt 1 ustawy). Stąd też słusznie organy uznały, że nie występują przesłanki do nie wydania decyzji o zobowiązaniu skarżącego do powrotu. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i ją oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.