IV SA/Wa 516/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Klubu [...] na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. Minister Środowiska stwierdził, w myśl art. 134 K.p.a., niedopuszczalność wniesienia przez stowarzyszenie K. ze S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją tego organu z [...] września 2011, w przedmiocie zatwierdzenia planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa S. na lata 2005 - 2014. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Środowiska odnotował, iż Stowarzyszenie w piśmie z 13 maja 2011 r., powołując się na swoje cele statutowe, zgłosiło chęć uczestnictwa w postępowaniu na prawach strony i zostało poinformowane w odpowiedzi z [...] czerwca 2011 r., iż będzie w nim uczestniczyć na podstawie art. 44 ustawy ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ocenach. Jednocześnie wskazano, iż przyjęcie planu urządzenia lasu ma charakter dwuetapowy. W pierwszym z nich (wielomiesięcznym) sporządzany jest ów plan i w jego toku jest przeprowadzana strategiczna ocena oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa, w myśl przepisów działu IV ustawy o ocenach (na tym etapie odbywa się również opiniowanie przez wyspecjalizowane organy). Drugi etap (ok. miesięczny) to postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych o zatwierdzenie planu, zakończone decyzją administracyjną Ministra Środowiska. Decyzja ta wymienia ogólnie, co zawiera oraz potwierdza spełnienie warunków formalnych przez plan. Nie stanowi on części decyzji, nawet załącznika do niej. Stowarzyszenie nie uczestniczyło w postępowaniu administracyjnym na prawach strony (możliwość takiego uczestnictwa zakreśla dopuszczenie organizacji społecznej ,w myśl art. 31 K.p.a.) stąd nie było uprawnione do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie Stowarzyszenie podniosło, iż mylnie uznano jakoby nie uczestniczyło w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Bez znaczenia jest kwestia, czy w postępowaniu znajdują zastosowanie przepisy dotyczące udziału społeczeństwa, zawarte w ustawie o ocenach, bowiem Stowarzyszenie nie precyzowało, iż żąda udziału w postępowaniu w myśl tych regulacji. Wobec tego jego wniosek powinien być rozpatrzony w myśl art. 31 k.p.a. Podniesiono, iż w sprawie zatwierdzenia planu urządzenia lasu Nadleśnictwa S. orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny, w związku ze skargą Stowarzyszenia, i została ona uwzględniona. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia uznał, iż wydano je z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Sąd miał na względzie, iż w zasobach archiwalnych Sądu znajdują się akta sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 2036/08, zakończonej prawomocnym wyrokiem z 30 kwietnia 2009 r. Dotyczyła ona zatwierdzenia planu urządzenia lasu dla nadleśnictwa S. na lata 2005 – 2014. Z uzasadniania owego wyroku wynika, iż w ocenie prawnej Sądu zatwierdzenie planu urządzenia lasu następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej, w przeciwnym wypadku zakwestionowałby zaskarżony akt, jako wydany w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, w ramach procedury przewidywanej dla orzeczeń administracyjnych w K.p.a. Sąd uznał również ówcześnie, iż Stowarzyszenie uczestniczyło w tym postępowaniu na prawach strony skoro to na jego wniosek sprawa była ponownie rozpatrywana. Odmienna ocena również prowadzić by musiała do wyeliminowania z obrotu zaskarżonego aktu, z przywołaniem tej okoliczności. Oceny prawne w tych kwestiach są wiążące dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ze względu na jej przedmiotową tożsamość (przedmiot), mając na uwadze treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270). Wskazanym wyrokiem o sygn. akt IV SA/Wa 2036/08 uchylono jednocześnie decyzje w przedmiocie zatwierdzenia planu urządzenia lasu (z [...] września 2008 r. i [...] października 2008 roku). Oznacza to, iż sprawa powinna być ponownie rozpoznawana, w ramach postępowania wszczętego stosownym wnioskiem. W postępowaniu tym, jak wskazano, uczestniczyło na prawach strony Stowarzyszenie. O ile uprzednie postępowanie nie zostało umorzone ostateczną decyzją wydaną w myśl art. 105 K.p.a. (czego nie sposób ustalić na podstawie przedłożonych akt administracyjnych – którymi jak należy mniemać dysponował wyłącznie organ orzekając w sprawie), podejmowane obecnie czynności, inicjowane wnioskiem o zatwierdzenie planu urządzenia lasu z 5 maja 2011 r. stanowią wyłącznie kontynuację postępowania administracyjnego wszczętego uprzednio. W postępowaniu tym prawa strony przysługiwały Stowarzyszeniu a jego ponowny wniosek o dopuszczenie do niego byłby bezprzedmiotowy, o czym winno być powiadomione. Nie może mieć wpływu na wskazaną ocenę okoliczność, iż w toku postępowania dokonywano określonych czynności dodatkowych, takich jak przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektu planu, w myśl ustawy o ocenach. O ile natomiast uprzednie postępowanie skutecznie umorzono a obecnie wszczęto je ponownie, w takim razie ocena prawna wyrażona w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 2036/08 w tej samej przedmiotowo sprawie (zatwierdzenie planu dla określonego nadleśnictwa na konkretne lata) dotyczy wyłącznie formy prawnej jej załatwienia – poprzez wydanie decyzji administracyjnej. W takim przypadku również nie można uznać, aby stanowisko organu było zasadne. O ile prowadzone jest postępowanie administracyjne (w ocenie organu wszczęte dopiero wnioskiem z 5 maja 2011 roku) i w jego toku wpływa wniosek o dopuszczenie do udziału w nim, w myśl art. 31 §. 1 pkt 2 K.p.a. (wniosek z 13 maja 2011 r.), obowiązkiem organu jest orzeczenie w związku z treścią art. 31 § 2 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie skierowano do Stowarzyszenia pismo z 1 czerwca 2011 r., w którym - przywołując wadliwą w obecnej ocenie organu podstawę prawną (mniemać tak można po treści uzasadnienia) - poinformowano je o możliwości udziału w tym postępowaniu. W tej sytuacji, wobec wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, rolą organu jest ocena, czy pismo z 1 czerwca 2011 r. należy traktować, jako postanowienie o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu, co ma kluczowe znaczenie w kontekście możliwości wniesienia środków odwoławczych – tu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 K.p.a.). Bez znaczenia jest przy tym, iż uprzednio, na etapie sporządzania projektu planu, toczyło się postępowanie w przedmiocie strategicznych ocen oddziaływania na środowisko, w którym stosuje się reguły dotyczące udziału społeczeństwa. Okoliczność ta nie ma wpływu na uprawnione oczekiwanie, aby wniosek złożony przez organizacje społeczną w myśl art. 31 K.p.a. był rozważony merytorycznie, oraz nie pozbawia mocy ewentualnie wydanych w następstwie tego rozstrzygnięć, w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu (wyjaśnienie roli pisma z 1 czerwca 2011 r.). Z treści wniosku Stowarzyszenia wynikało jednoznacznie, iż żądanie dotyczy aktualnie podejmowanych czynności – postępowania administracyjnego - nie zaś poprzedzających je - już zakończonych - procedur ocen oddziaływania na środowisko. Dywagacje w tym zakresie w zaskarżonym orzeczeniu są niezrozumiałe i bezzasadne. Wobec wskazanych uwarunkowań, niezależnie od faktycznej sytuacji procesowej – której nie ustalił organ administracji, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu (art. 107 w zw. z art. 126 K.p.a.) w niniejszej sprawie uchybiono obowiązkowi właściwego jej wyjaśnienia (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Przedwcześnie bowiem uznano, iż wniesienie środków odwoławczych jest niedopuszczalne. Uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy w danym przypadku skoro nie można wnosić, iż właściwa ocena istotnych okoliczności sprawy może doprowadzić do odmiennych wniosków. Uchybieniem niemającym wpływu na wynik sprawy jest mylne wskazanie w sentencji postanowienia, iż stwierdzono niedopuszczalność odwołania, podczas gdy odpowiednie stosowanie przepisów w zakresie odwołań (art. 127 § 3 in fine K.p.a.) nakazywałoby stwierdzić niedopuszczalność wniesienia o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.