IV SA/Wa 518/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie wymeldowania z miejsca stałego pobytu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz A. S. kwotę 51 /pięćdziesiąt jeden/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].10. 2004 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].08.2004 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2003 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta miasta B. z dnia [...].07.2003 r., którą orzeczono o wymeldowaniu I. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w B. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji wystąpiła A. S., córka wymeldowanej, na której wniosek I. S. została wymeldowana z przedmiotowego lokalu. Zaznaczenia wymaga, iż skarżąca skierowała także wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta miasta B. z dnia [...].07.2003 r., którą orzeczono o wymeldowaniu I. S. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. W postępowaniu nadzorczym Wojewoda [...] umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji, z uwagi na ponowne zameldowanie się w tym lokalu I. S. w dniu 9.03.2004 r. Jednakże jego decyzja w tym przedmiocie z dnia [...].07.2004 r. została uchylona decyzją z dnia [...].08.2004 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a postępowanie przed Wojewodą w tym przedmiocie umorzono. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż władnym do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia. Skoro zatem ostateczną decyzję w postępowaniu zwykłym wydał Wojewoda [...], to wniosek o stwierdzenie nieważności obowiązany był przekazać stosownym postanowieniem do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Rozstrzygnięcie to pozostało niezaskarżone. Natomiast Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po przeprowadzeniu postępowania nadzorczego w decyzji z dnia [...].08.2004 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2003 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta miasta B. z dnia [...].07.2003 r. w sprawie wymeldowania. W uzasadnieniu wskazanej decyzji z dnia [...].08.2004 r. Minister przytoczył przebieg wcześniej prowadzonego postępowania zwykłego w tej sprawie. Nadmienił, iż decyzja Wojewody [...] dnia [...].08.2003 r. jako organu odwoławczego w przedmiocie wymeldowania I. S. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, została zaskarżona do Sądu Administracyjnego zarówno przez dysponującą mieszkaniem A. S. jak i następnie przez jej wymeldowaną matkę – I. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę córki odrzucił z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w zakreślonym terminie, natomiast skargę matki uznał za przedwczesną ze względu na niewykorzystanie przysługujących jej środków odwoławczych, nie rozpatrzone bowiem zostało jej odwołanie, które złożyła w terminie. Decyzja Wojewody [...] dnia [...].08.2003 r., utrzymująca w mocy decyzję I-instancyjną o wymeldowaniu wydana została bowiem po rozpoznaniu wyłącznie odwołania A. S. Wojewoda [...] rozpoznał zatem odwołanie I. S. w ten sposób, iż wydał kolejną decyzję z dnia [...].05.2004 r., w której umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie o wymeldowanie, argumentował to głównie faktem ponownego zameldowania się I. S. w przedmiotowym lokalu na pobyt stały w drodze czynności zwykłej. Minister podkreślił, iż w przeprowadzonym przez niego postępowaniu nadzorczym badaniu podlegało wyłącznie, czy I. S. trwale i dobrowolnie opuściła sporny lokal, nie istotny natomiast był fakt posiadania bądź braku jej uprawnień do przebywania w tym lokalu. Zaznaczył, że zeznając do protokołu wymeldowana stwierdziła, że w dniu wydania decyzji I i II instancji nie przebywała w tym lokalu i choć zaznaczyła, że została z niego usunięta przez swą córkę, to nie podjęła żadnych przewidzianych prawem kroków prowadzących do ponownego jego zajęcia (nie wniosła pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania tego lokalu). Zameldowała się tam ponownie 9.03.2004 r., ale nastąpiło to już po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...].08.2003 r., utrzymującej w mocy decyzję o wymeldowaniu. Stanowisko to podtrzymał Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpatrzeniu wniosku A. S. o' ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo podkreślił, że A. S. wnosząc o wymeldowanie matki również zaznaczyła, że nie przebywa ona w przedmiotowym lokalu od ok. 6-ciu miesięcy. Natomiast I. S. zeznając do protokołu w dniu 11.07.2003 r. zeznała , że do niego nie powróciła. Zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze A. S. wyjaśniła, że styczeń 2003 r. był ostatnim miesiącem, w którym była w stanie uiścić opłaty związane z jej lokalem. Matka od kilku miesięcy nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu, zatem wniosła o jej wymeldowanie. Zarzuciła organom niesumienne potraktowanie sprawy i nieprzestawienie żadnych dowodów potwierdzających niezamieszkiwanie jej matki w tym lokalu. Nadto zarzuciła Ministrowi naruszenie szeregu przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego, ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, nie wskazując jednakże na czy to naruszenie miałoby polegać. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. W ocenie Sądu Minister nie dokonał oceny faktu, czy wydanie dwóch odrębnych decyzji, rozpoznających odwołania wniesione od decyzji Prezydenta miasta B. z dnia [...].07.2003 r., którą orzeczono o wymeldowaniu I. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w B., nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Postanowieniem z dnia [...].01.2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę I. S. wskazując, że wniesionego przez nią odwołania Wojewoda [...] nie rozpoznał. Okoliczności tej nie rozważył Minister Administracji i Spraw Wewnętrznych w postępowaniu nadzorczym. Sytuacja nierozpoznanego odwołania powstała z tego względu, iż Wojewoda [...] wydał swą decyzję utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu jeszcze przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Doprowadziło to do sytuacji, w której odwołanie wymeldowanej, złożone w terminie, ale nieco później, niż jej córki wpłynęło już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Minister Administracji i Spraw Wewnętrznych winien zatem rozważyć, czy takie działanie Wojewody [...] nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa, jednakże oceny takiej nie przeprowadził. Należy mieć na względzie, że to działanie Wojewody w efekcie spowodowało niedopuszczalne funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch decyzji wydanych w tym samym przedmiocie, co zgodnie z ustalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala na przyjęcie, iż wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Minister Administracji i Spraw Wewnętrznych winien rozważyć możliwość stwierdzenia nieważności z urzędu decyzji Wojewody [...] z dnia [...].05.2004 r. umarzającej postępowanie z odwołania I. S. od decyzji Prezydenta miasta B. z dnia [...].07.2003 r., o jej wymeldowaniu, jako ponownie rozstrzygającej w tym samym przedmiocie. Przyjęcie przez Ministra, iż obie decyzje wydane w postępowaniu odwoławczym dotknięte są wadą nieważności doprowadziłyby do sytuacji, w której Wojewoda [...] ponownie w postępowaniu zwykłym zobowiązany by był rozpoznać oba odwołania jakie wpłynęły od decyzji Prezydenta miasta B. z dnia [...].07.2003 r., którą orzeczono o wymeldowaniu I. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w B., co pod względem procesowym uporządkowałoby sprawę. W przekonaniu Sądu wskazane nierozważenie przez Ministra Administracji i Spraw Wewnętrznych, czy takie działanie Wojewody [...], jako organu odwoławczego, polegające na wydaniu decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji ministra wydanej w postępowaniu nadzorczym, jak i poprzedzającej ją decyzji tego organu. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając udokumentowane przez skarżącą na rozprawie koszty przejazdów. Od konieczności uiszczenia wpisu sądowego skarżąca została zwolniona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18.05.2005 r.