IV SA/Wa 520/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska /spr./, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Olga Szczypkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Zgromadzenia. [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2004 r., 2. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2004 r. zawieszającego postępowanie w sprawie wymeldowania E. O. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w O., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa następuje wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, albo sąd. W ocenie organu taka sytuacja wystąpiła w toczącej się sprawie o wymeldowanie E. O. z lokalu przy ul. [...] w O., która wystąpiła do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania tego lokalu. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) jedyną przesłanką jaką bada organ meldunkowy w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego jest fakt opuszczenia lokalu przez osobę w nim zameldowaną. Jednakże spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z własnej woli osoby opuszczającej lokal, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Ponieważ E. O. wskazała, iż opuszczenie przez nią lokalu nie miało charakteru trwałego, ani też dobrowolnego, a było spowodowane uniemożliwieniem jej dostępu do mieszkania organ uznał, że dokładne wyjaśnienie w postępowaniu sądowym, prowadzonym w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania, okoliczności opuszczenia lokalu przy ul. [...] w O., będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie wydane w sprawie o wymeldowanie. Z tego też względu prawidłowe rozpoznanie sprawy w przedmiocie wymeldowania E. O. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego wymagało wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Na postanowienie to skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł pełnomocnik Zgromadzenia[...]. zarzucając rażące naruszenie art. 77, art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjął, że rozpatrzenie wniosku o wymeldowanie E. O. zależy od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący podnosi, iż w toku dotychczasowego postępowania wykazano, że E. O. dobrowolnie bez jakichkolwiek nacisków ze strony Zgromadzenia [...]., faktycznie przeniosła się na stałe do córki w lipcu 2001 r. i ten stan rzeczy trwa do chwili obecnej, mieszkanie córki stało się jej miejscem stałego pobytu i tam przeniosła swoje funkcje życiowe. Żadnego znaczenia w sprawie o wymeldowanie nie ma natomiast sprawa ewentualnych roszczeń prawnych E. O. do lokalu na terenie Domu Zakonnego. w O. Według oceny skarżącego, decyzja o wymeldowanie jest wyłącznie i tylko odzwierciedleniem stanu faktycznego, co do miejsca pobytu konkretnej osoby. Decyzja taka nie przesądza w żaden sposób o uprawnieniach do lokalu. Rejestracja osoby w danym miejscu musi być zgodna ze stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, akcentując, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu przy ul. [...] w O. stanowi zagadnienie wstępne w sprawie o wymeldowanie E. O. z pobytu stałego, gdyż jego wynik będzie miał wpływ na ocenę dobrowolności, bądź nie opuszczenia przedmiotowego lokalu przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mając na uwadze powyższe unormowania Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia jak również utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. Nr 87, poz. 860 z 2001 r.) do organu administracji należy ustalenie spełnienia przesłanek uzasadniających wymeldowanie danej osoby, zatem stwierdzenie, iż bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Charakter i przyczyny opuszczenia lokalu przez uczestniczkę postępowania, a zatem dokonywanie związanych z tym ustaleń faktycznych oraz ocena materiałów dowodowych, należy do organu administracji publicznej właściwego do rozpoznania sprawy. Organ w tym zakresie nie może uchylić się od jej rozstrzygnięcia w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu (por. wyrok NSA z 3 października 1991 r. SA/Gd/828/91, ONSA 3-4/1991, poz. 83; wyrok NSA z 18 kwietnia 2002 r., V SA 2353/01, LEX nr 83814). Należy zwrócić uwagę, że żaden przepis nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym. Nie oznacza to, iż organ administracyjny nie jest zobowiązany do rozważenia orzeczenia sądu powszechnego w sprawie posesoryjnej, o ile zostałaby ono wydane przed rozstrzygnięciem kwestii wymeldowania. Zawieszając postępowanie organ powołał jako podstawę prawną przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, uznając, że rozpatrzenie sprawy o wymeldowanie i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o naruszenie posiadania przedmiotowego lokalu. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania prze właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem określonego problemu prawnego. Jego treścią może być wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku do zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (por. wyrok NSA z dn. 1 czerwca 1998 r. II SA 534/98). Taka konieczność nie występuje w niniejszej sprawie, gdyż merytoryczne rozstrzygnięcie w kwestii wymeldowania uczestniczki postępowania z lokalu, w którym zameldowana jest na pobyt stały, nie jest uzależniona od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialno-prawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracji lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Argumentacja zawarta w zaskarżonym postanowieniu, iż celem postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania prowadzonego na drodze cywilno-prawnej jest dokładne wyjaśnienie okoliczności opuszczenia lokalu przy ul. [...] w O., które będą miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez organ prowadzący postępowanie administracyjne, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania z powodu przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Tym samym zasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji jako niezgodne z prawem należało uchylić. Mając powyższe na uwadze – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.