IV SA/Wa 523/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabella Janson (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią decyzję organu pierwszej instancji; II zasądza od Skarbu Państwa – środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. [...] prowadzącego Kancelarię Indywidualną przy ul. [...]w W. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o 22% VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o zameldowaniu na pobyt stały E. K. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu Prezydent W. wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że E. K. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od ponad 20 lat, dlatego też decyzja o zameldowaniu jest zasadna. Od powyższej decyzji Prezydent W. z dnia [...] grudnia 2005 r. odwołanie złożyła J. K. Podniosła ona, że nie wyraża zgody na zameldowanie E. K. w przedmiotowym lokalu z uwagi na znęcanie się nad nią przez jej męża, co zmusiło ją do opuszczenia mieszkania nr [...] przy ul. [...] w W. Podkreśliła, że złożyła pozew do sądu o orzeczenie rozwodu wraz z wnioskiem o eksmisję E. K. z tego lokalu. Wojewoda [...] i decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. W uzasadnieniu podniósł, że do wydania decyzji o zameldowaniu osoby na pobyt stały wymagane jest spełnienie wyłącznie przesłanki określonej w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. warunku faktycznego zamieszkania w lokalu, w którym chce się dokonać zameldowania. Wojewoda [...] podkreślił również, że fakt wieloletniego pobytu E. K. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie jest w sprawie kwestionowany. Potwierdza to E. K., jego syn S. K. oraz współwłaściciele przedmiotowego budynku, tj. A. G., M. F. i J. K. W ocenie Wojewody [...] dyspozycja art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji określa przesłanki zameldowania które zostały spełnione, a kwestia wzajemnych stosunków pomiędzy stronami nie może mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcia o zameldowaniu E. K. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. K. wnoszą o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zarówno Prezydent W., jak i Wojewoda [...] nie zawiadomili wszystkich uprawnionych do występowania w charakterze strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Skarżąca podniosła, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało skierowane jedynie do E. K. oraz J. K., natomiast pominięto współwłaściciela budynku przy ul. [...] w W. jej siostrę A. G., co formalnie pozbawiło ją prawa występowania jako strona tego postępowania. J. K. podkreśliła, że jej siostra została jedynie przesłuchana w charakterze świadka, a nie jako strona postępowania. Nie doręczono jej również ani decyzji Prezydenta W., ani decyzji Wojewody [...]. Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę, że doszło do naruszenia art. 8 Kpa, który wprowadza zasadę, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podniósł, że w myśl art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że przywołany przepis zawiera dwie odrębne normy prawne rozdzielone alternatywą rozłączną (albo), które są od siebie niezależne, tym samym w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma druga alternatywa mówiąca, że stroną będzie każdy kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (w danej sprawie E. K.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Strona postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, rozumianą jako zespół norm prawnych odnoszących się do sytuacji prawnej wyodrębnionej ze względu na jej doniosłość społeczną lub prawną (por. B. Adamiak J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2004 C. H. Beck, s. 227). W tym zespole norm prawnych będą zmienne, ze swej natury, normy materialnego prawa administracyjnego, ale też innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego, gdy poddają one niektóre sprawy władczej decyzyjnej regulacji przez administrację publiczną (np. niektóre sprawy własności, rzeczowych praw ograniczonych, odszkodowań etc.) oraz przepisy prawa materialnego cywilnego w tym zakresie, w jakim odsyła do nich art. 30 oraz szereg przepisów proceduralnych zawartych w Kpa. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa powinien być analizowany w płaszczyźnie prawa materialnego, nie zaś procesowego. W ocenie Sądu interes prawny, o którym mowa w dyspozycji art. 28 Kpa, może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego (vide wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1982 r., sygn. akt SA/KR 517/81, ONSA 1982, nr 1 poz. 11). Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, zdaniem Sądu, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę (vide postanowienie NSA z dnia 30 maja 1984 r., sygn. akt II SA 789/84, nie publikowane). Podobny pogląd zawiera wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r., (sygn. akt IV SA 1254/88, nie publikowany), wskazujący na to, że stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (por. też wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1995 r. sygn. akt I SA 2528/93, ONSA 1996, nr 1, poz. 34). Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Wobec powyższego, nie sposób się zgodzić z twierdzeniami Wojewody [...], że w przedmiotowej sprawie przymiot strony posiada jedynie E. K., bo tylko na nim ciążył obowiązek meldunkowy wynikający z przepisów prawa. W ocenie Sądu zarzut skarżącej, pominięcia w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym jej siostry A. G., jako strony postępowania jest zasadny, ponieważ nie sposób nie uznać za stronę osoby która jest współwłaścicielem budynku przy ul. [...] w W. Wskazuje na to odpis z Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...],[...] Wydział Ksiąg Wieczystych (k- 35 oraz 37-38 akt administracyjnych) oraz wypis z rejestru gruntów z dnia 29 marca 2003 r. (k – 32 akt administracyjnych). W ocenie Sądu, zarówno Prezydent W. jak i Wojewoda [...], wszczynając postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o zameldowanie E. K., nie określili w sposób prawidłowy stron postępowania. Dysponując odpisami z Księgi Wieczystej oraz wypisem z rejestrów gruntów Prezydent W. przesłuchał A. G. oraz M. F., z tym, że M. F. w charkterze świadka (k 34 - 34 verte), zaś A. G. w charakterze strony (k 33 – 33 verte). Tym samym nie określając w sposób prawidłowy stron postępowania nie zawiadomili ich o jego wszczęciu oraz o wszelkich czynnościach podejmowanych w jego trakcie, a w szczególności o merytorycznych rozstrzygnięciach. Z tego względu zaskarżone decyzje Prezydenta W. oraz Wojewody [...] podlegają uchyleniu. Nie przesądzając zatem wyniku postępowania dotyczącego zameldowania E. K. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.