IV SA/Wa 523/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za wwóz odpadów bez stosownego zezwolenia - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na S. B., odbiorcę przywiezionych bez wymaganego zezwolenia odpadów, administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że S. B. przewoził z Niemiec do Polski uszkodzoną rurę PCV, karoserię samochodową oraz uszkodzoną chłodnicę samochodową. Przedmioty te stanowiły odpady w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628). Odpady te są zaliczane do odpadów z tzw. listy zielonej w rozumieniu rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów. Powyższe okoliczności, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stanowią podstawę do nałożenia na odbiorcę nielegalnie sprowadzonych odpadów administracyjnej kary pieniężnej określonej w art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Minimalna wysokość kary określona w tym przepisie wynosi 50 000 zł. Mała ilość przewożonych odpadów oraz ich znikomy wpływ na środowisko uzasadnia, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, ustalenie wysokości kary w jej dolnej granicy. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. B. podnosząc zarzut, iż nie został powołany rzeczoznawca w celu ustalenia, czy przewożone przez niego rzeczy są odpadami szkodliwymi dla środowiska. Nadto odwołujący się stwierdził, że nie były to odpady nielegalnie przewożone przez granicę tylko rzeczy, które do niego należały i służyły mu w gospodarstwie, gdy mieszkał w Niemczech. Były to rzeczy używane w rolnictwie i ogrodnictwie. Po otwarciu granicy postanowił przewieźć je do swojego gospodarstwa w Polsce. Te rzeczy, które nie nadawały się do użytku zostały zezłomowane i z powrotem wywiezione do składnicy złomu we F. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 roku, Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [..] grudnia 2008 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Sygn. akt IV SA/Wa 523/09 Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. B. podnosząc następujące zarzuty: 1. naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez uznanie go za odbiorcę odpadów w rozumieniu tej ustawy, podczas gdy przewoził on jedynie przez terytorium Polski z Niemiec do Niemiec przedmioty uznane za odpady, 2. naruszenia art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez nałożenie na niego kary pieniężnej za przywóz odpadów z zagranicy, podczas gdy przewoził on jedynie przez terytorium Polski z Niemiec do Niemiec przedmioty uznane za odpady, 3. naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, nieustalenie ponad wszelką wątpliwość i niepowołanie biegłego na okoliczność, iż zatrzymane rzeczy stanowiły odpady w rozumieniu ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz niewyjaśnienie podawanych przez skarżącego okoliczności dotyczących tego, iż zatrzymane przedmioty faktycznie miały trafić z powrotem do Niemiec do odbiorcy złomu co wskazuje, iż nie miał on zamiaru przywiezienia ich do Polski. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sadu nie narusza prawa. Za nieuzasadniony uznać należy zarzut skarżącego naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. O zarzucie naruszenia prawa materialnego można mówić wówczas, gdy nie jest kwestionowany stan faktyczny ustalony przez organy administracji, tylko ocena prawna tego stanu faktycznego. Tymczasem skarżący pod pozorem zarzutu naruszenia prawa materialnego formułuje w istocie zarzut dokonania przez organy administracji błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, iż był on odbiorcą odpadów. Tego rodzaju zarzut, zdaniem Sądu, również należy uznać za bezzasadny. Sygn. akt IV SAM/a 523/09 Stan faktyczny, będący podstawą orzekania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, został ustalony prawidłowo. Twierdzenie skarżącego, iż jedynie przewoził on odpady przez terytorium Polski z Niemiec do Niemiec jest twierdzeniem nieracjonalnym i sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego. Nie sposób bowiem uznać za racjonalne zachowania polegającego na przewożeniu z Niemiec do Polski starej karoserii, chłodnicy oraz rury PCV tylko po to, by następnie przedmioty te ponownie zostały przesłane do Niemiec. Za nieracjonalne uznać należy również twierdzenia skarżącego, iż takie jego zachowanie podyktowane było zbyt dużymi kosztami związanymi z podstawieniem kontenera w Niemczech. Niezależne od powyższych uwag stwierdzić należy, że nawet gdyby uznać za wiarygodną wersję wydarzeń przedstawioną przez skarżącego, to i tak nie uzasadniałoby to uznania go za osobę dokonującą jedynie tranzytu odpadów przez terytorium Polski. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego miał on przywieźć odpady do Polski, a dopiero następnie miały być one od niego odebrane i przewiezione z powrotem do Niemiec. Nie byłby to więc tranzyt odpadów tylko sprowadzenie ich na terytorium Polski, przechowywanie przez pewien czas, a następnie przemieszczenie ich za granicę. Nawet w takiej sytuacji skarżący byłby więc odbiorcą odpadów na terenie Polski. Ustalony stan faktyczny uprawniał Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do uznania skarżącego za odbiorcę nielegalnie sprowadzonych do Polski odpadów, a tym samym do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Za bezzasadny uznać należy zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy. Wszystkie okoliczności niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zostały należycie wyjaśnione. Dla ustalenia, iż przewożone przez skarżącego przedmioty w postaci starej karoserii, chłodnicy oraz rury PCV były odpadami nie były wymagane wiadomości specjalne i zbędnym było powoływanie biegłego oraz przesłuchiwanie świadków w celu stwierdzenia tej okoliczności. Nie można w ocenie Sądu zgodzić się z poglądem skarżącego, że jego zachowanie było zachowaniem przez niego niezawinionym. Skarżący zamieszkuje w Niemczech, gdzie obowiązują rygorystyczne przepisy regulujące kwestie związane z gospodarką odpadami. Obowiązują w tym państwie również uregulowania unijne normujące to zagadnienie. Nie można uznać za usprawiedliwione przyjęcia przez Sygn. akt IV SA/Wa 523/09 skarżącego założenia, iż do Polski można swobodnie wwozić odpady, bez konieczności uzyskania jakiegokolwiek zezwolenia organów administracji. Tego rodzaju założenie uznać należy za co najmniej lekkomyślność ze strony skarżącego. To z kolei pozwala stwierdzić, iż zachowanie skarżącego uznać należy za zawinione. Przewidziana w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów dolna wysokość kary pieniężnej jest bardzo wysoka. W przypadku przemieszczenia niewielkiej ilości odpadów kara orzeczona w najniższej możliwej wysokości jest dla odbiorcy odpadów niewątpliwie bardzo dotkliwa. Zmiana tego stanu rzeczy wymagałaby jednak interwencji ustawodawcy poprzez zmianę przepisu i większe zróżnicowanie wysokości kary pieniężnej lub wyeliminowania wymienionego wyżej artykułu na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem Sądu brak jest jednak podstaw do występowania z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o dokonanie oceny zgodności z Konstytucją art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Określenie w przepisie prawa wysokości kary pieniężnej należy do uprawnień ustawodawcy i przepisy Konstytucji nie zawierają w tym przedmiocie ograniczeń. Kara przewidziana w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie jest karą sztywną. Określona została górna i dolna granica tej kary co pozwala organowi administracji różnicować sytuację odbiorców odpadów. Okoliczność, iż dolna granica zagrożenia karą została określona bardzo wysoko nie narusza, zdaniem Sądu, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady proporcjonalności, która nakazuje ustawodawcy stosować do osiągnięcia zamierzonego celu środki proporcjonalne. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia lub stwierdzenia jego nieważności, które Sąd miałby obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu. Z przytoczonych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.