IV SA/Wa 524/21
WyrokWSA w Warszawie2021-08-11
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Joanna Borkowska, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając lub zmieniając pozwolenie zintegrowane, jest zobowiązany do oceny wpływu instalacji na środowisko w zakresie emisji gazów cieplarnianych, w tym CO2, oraz czy narusza prawo, pomijając tę kwestię i nie uwzględniając postanowień Porozumienia paryskiego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie o zmianę pozwolenia zintegrowanego nie obejmuje badania problematyki emisji gazów cieplarnianych, ponieważ emisja dwutlenku węgla została wyłączona z konkluzji BAT i jest regulowana odrębnie w ramach systemu EU ETS. Organ odwoławczy nie był zobowiązany ani uprawniony do dokonywania ustaleń w zakresie emisji gazów cieplarnianych w toku postępowania o zmianę pozwolenia zintegrowanego. Ponadto, przepisy dotyczące wprowadzania ścieków do wód znajdują zastosowanie wyłącznie do ścieków wprowadzanych do wód, a nie do tych zagospodarowywanych wewnątrz instalacji. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa o zmianie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw. Zmiana dotyczyła budowy nowego bloku energetycznego. Skarżąca zarzuciła pominięcie kwestii emisji gazów cieplarnianych, wpływu na stan wód oraz naruszenie Porozumienia paryskiego. Organ odwoławczy i sąd uznały, że emisja gazów cieplarnianych nie podlega ocenie w postępowaniu o pozwolenie zintegrowane, a kwestia ścieków jest uregulowana przepisami dotyczącymi wprowadzania ich do wód.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego oddala skargę.
[...] z siedzibą w [...] (dalej też: "skarżąca", "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") z [...] lutego 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej; "Marszałek", "organ I instancji") z [...] września 2020 r., którą zmieniono decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2014 r . o udzieleniu [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do spalania paliw o mocy nominalnej 3 594 MWt zlokalizowanej na terenie [...] S.A. Oddział Elektrownia [...] w [...].
Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] sierpnia 2014 r. (zmienioną decyzjami z: [...] grudnia 2014 r., [...] września 2015 r. i [...] października 2019r.) udzielił [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do spalania paliw o mocy nominalnej 3 594 MWt zlokalizowanej na terenie [...] S.A. Oddział Elektrownia [...] w [...].
[...] S.A. z siedzibą w [...] wnioskiem z 30 października 2015 r. wystąpiła do Marszałka Województwa [...] o zmianę pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do spalania paliw o mocy nominalnej 3 594 MWt zlokalizowanej na terenie [...] S.A. Oddział Elektrownia [...] udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2014 r. z ww. decyzjami zmieniającymi. Prowadzący instalację wniósł o zmianę ostatecznej decyzji Marszałka Województwa [...] w związku z planowaną budową nowego bloku energetycznego nr [...] o mocy elektrycznej netto 450 MWe (496 MWe brutto) z kotłem pyłowym opalanym węglem brunatnym o wydajności 1 275 Mg pary/h i nominalnej mocy cieplnej 1037 MW.
Dla planowanego przedsięwzięcia [...] S.A. uzyskała decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] października 2013 r. wydaną przez Burmistrza Miasta i Gminy [...].
W związku z możliwością wystąpienia znaczącego transgranicznego oddziaływania instalacji na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej - [...] i [...], Marszałek Województwa [...] pismem z 13 listopada 2015 r. poinformował Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o możliwości transgranicznego oddziaływania na środowisko planowanej rozbudowy instalacji oraz wydał postanowienie z [...] listopada 2015 r. o przeprowadzeniu postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. W postanowieniu o przeprowadzeniu postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko Marszałek zobowiązał [...] S.A. z siedzibą w [...] do sporządzenia w języku [...] i [...] części wniosku, która umożliwiłaby państwom narażonym ocenę oddziaływania transgranicznego, tj. rozdziału 5. "Nowy blok energetyczny 450 MWe" dokumentacji pn. "Wniosek o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji [...] w [...], Przedsiębiorstwo [...]Sp. z o.o., [...] - październik 2015". Przedłożona przez [...] S.A. przy pismach z 4 stycznia 2016 r. i z 15 lutego 2016 r. dokumentacja sporządzona w języku [...] i [...] została przekazana Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, za pośrednictwem którego Marszałek Województwa [...] prowadził konsultacje z państwami narażonymi. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przy pismach z 8 lutego 2016 r. oraz z 23 lutego 2016 r. przekazał Ministerstwu Środowiska [...] oraz Dyrekcji Kraju Związkowego [...] powiadomienie o istotnie zmienianej instalacji mogącej mieć znaczący wpływ na środowisko w kontekście transgranicznym wraz z dokumentacją sporządzoną w językach państw narażonych oraz wersją elektroniczną całości wniosku (w języku polskim). Strona [...] jak i [...] wyraziły chęć udziału w postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ministerstwo Środowiska [...] oraz Dyrekcja Kraju Związkowego [...] udostępniły przekazaną dokumentację umożliwiając własnym społecznościom przedstawienie uwag i wniosków.
Z kolei w celu zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa polskiego w postępowaniu w dniach: od 28 grudnia 2015 r. do 18 stycznia 2016 r. oraz od 1 marca 2016 r. do 21 marca 2016 r., na tablicy ogłoszeń i stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w [...] oraz w miejscu lokalizacji instalacji została zamieszczona informacja o wszczęciu postępowania, możliwości zapoznania się niezbędną dokumentacją sprawy oraz terminie wnoszenia uwag i wniosków, a także o prowadzonym postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.
Wnioskiem z 22 stycznia 2016 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] wystąpiła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. W związku z udokumentowaniem prowadzenia działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska przez ponad 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania, Marszałek Województwa [...] postanowieniem z [...] lutego 2016 r. dopuścił Fundację [...] z siedzibą w [...] do udziału w postępowaniu na prawach strony.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] kwietnia 2017 r. zmienił decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2014 r. Ministerstwo Republiki [...] i Dyrekcja Krajowa [...] wyraziły zgodę na realizację przedsięwzięcia. W ramach postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz przeprowadzonych konsultacji społecznych złożone zostały uwagi i wnioski, które rozpatrzono w uzasadnieniu decyzji.
W dniu 2 czerwca 2017 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] wniosła odwołanie od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] kwietnia 2017 r.
Minister Środowiska decyzją z [...] grudnia 2017 r. uchylił decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] kwietnia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, podnosząc w szczególności konieczność wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji potrzeby przeprowadzenia postępowania kompensacyjnego, a także uwzględnienia w pozwoleniu opublikowanych w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego konkluzji BAT, tj. Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2017/1442 z dnia 31 lipca 2017 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE.
Marszałek Województwa [...] pismem z 8 lutego 2018 r. poinformował [...] S.A. z siedzibą w [...] o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy, a następnie, postanowieniem z [...] marca 2018 r. na wniosek [...] S.A. z siedzibą w [...] zawiesił postępowanie. Postępowanie zostało podjęte przez Marszałka Województwa [...] na wniosek [...] S.A. z siedzibą w [...] postanowieniem z [...] lipca 2018 r. Wnosząc o podjęcie postępowania [...] S.A. z siedzibą w [...] przedłożyła jednocześnie uzupełnienie wniosku - dokumentację pn. "Aneks do wniosku z 30 października 2015 r. o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji Elektrownia [...] w [...]" wraz z opracowaniem pn: "Obliczenia modelowe rozprzestrzeniania substancji emitowanych do powietrza przez źródła należące do Elektrowni [...] w [...] dla stanu projektowanego, tj. z uwzględnieniem nowego bloku energetycznego oraz poziomów emisji wynikających z konkluzji BAT."
Marszałek Województwa [...] uznał, że ponowne rozpatrzenie wniosku oraz zmiany jakich dokonała [...] S.A. z siedzibą w [...] we wniosku wymagają uzupełnienia przeprowadzonego postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko poprzez poinformowanie państw narażonych o zmianach w zakresie wnioskowanych warunków korzystania ze środowiska dla bloku nr [...] wynikających z opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej konkluzji BAT dla dużych obiektów energetycznego spalania. W związku z czym, pismem z 21 sierpnia 2018 r. zobowiązał w [...] S.A. z siedzibą w [...] do sporządzenia tłumaczenia części dokumentacji pn. "Aneks do wniosku z 30 października 2015 r. o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji Elektrownia [...] w [...]", w celu umożliwienia państwom, na terytorium których może oddziaływać planowana instalacja, dokonanie oceny zmiany zakresu tego oddziaływania w stosunku do procedowanego wcześniej wniosku. [...] S.A. z siedzibą w [...] złożyła wyjaśnienia i uzupełnienia do wniosku przy pismach z: 29 października 2018 r., 20 listopada 2018 r., 28 listopada 2018 r., 10 grudnia 2018 r. Przy piśmie z 4 października 2018 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] przedłożyła przetłumaczoną na język [...] i [...] część dokumentacji pn. "Aneks do wniosku z 30 października 2015 r. o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji Elektrownia [...] w [...]", dotyczącą transgranicznego oddziaływania na środowisko. Przedłożona dokumentacja została przekazana przy piśmie z 8 października 2018 r. Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, za pośrednictwem którego prowadzono konsultacje z państwami narażonymi. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przekazał Ministerstwu Środowiska [...] przy piśmie z 14 listopada 2018 r. oraz Dyrekcji Kraju Związkowego [...] przy piśmie z 16 listopada 2018 r. sporządzoną w językach państw narażonych część dokumentacji pn. "Aneks do wniosku z 30 października 2015 r. o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji Elektrownia [...] w [...]" wraz z informacją o przystąpieniu przez Marszałka Województwa [...] do ponownego rozpatrzenia sprawy oraz z prośbą o udostępnienie ww. dokumentów społecznościom tych państw.
Marszałek Województwa [...] pismem z 3 grudnia 2018 r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w przedmiocie spełnienia wymagań określonych w przepisach o ochronie przeciwpożarowej oraz w zakresie zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej określonymi w operacie przeciwpożarowym uzgodnionym przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...], po przeprowadzeniu w dniach 19-20 grudnia 2018 r. kontroli w [...] S.A. Oddział Elektrownia [...], postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. stwierdził spełnienie wymagań określonych w przepisach o ochronie przeciwpożarowej dla miejsc magazynowania odpadów na terenie instalacji, zgodność z warunkami ochrony przeciwpożarowej zawartymi w operacie przeciwpożarowym dla miejsc przechowywania odpadów, a także zgodność z warunkami ochrony przeciwpożarowej zawartymi w postanowieniu Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z [...] listopada 2018 r.
W celu zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa polskiego w postępowaniu, w dniach od 13 grudnia 2018 r. do 11 stycznia 2019 r., na tablicy ogłoszeń i w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w [...] oraz w miejscu lokalizacji instalacji została zamieszczona informacja o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia wniosku, możliwości zapoznania się niezbędną dokumentacją sprawy, o możliwości i terminie wnoszenia uwag i wniosków, a także o prowadzonym postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.
W piśmie z 18 czerwca 2019 r. [...] S.A. ograniczyła wniosek o nadanie uprawnień wyłącznie dla nowego bloku nr [...]. Działając na wniosek [...] S.A. Marszałek zawiesił postępowanie postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Postępowanie zostało podjęte również na wniosek [...] S.A. z 9 października 2019 r. postanowieniem Marszałka z 14 października 2019 r. Wraz z wnioskiem z 9 października 2019 r. o podjęcie zawieszonego postępowania, [...] S.A. przedłożyła uzupełnienia do wniosku w zakresie: aktualizacji programu zapobiegania poważnym awariom przemysłowym, analizy konieczności sporządzenia raportu początkowego, uzupełnienia w zakresie rodzajów wykorzystywanych materiałów, surowców i paliw. Przy piśmie z 21 listopada 2019 r. [...] S.A. wniosła o zmianę wniosku w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, przedłożyła również aktualizację analizy akustycznej, wraz z innymi zmianami.
Marszałek dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego obejmującego wszystkie dodatkowe uzupełnienia do wniosku zmieniające jego zakres i uznał za zasadne przeprowadzenie ponownych konsultacji z udziałem społeczeństwa.
Marszałek pismem z 12 grudnia 2019 r. przekazał do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wyjaśnienia do uwag złożonych w ramach udziału społeczeństwa [...] i [...], jakie [...] S.A. przedłożyła przy swoich pismach z 21 listopada 2019 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przekazał Dyrekcji Krajowej [...] pismem z 10 stycznia 2020 r. oraz Ministerstwu Środowiska [...] pismem z 10 stycznia 2020 r. sporządzoną w językach państw narażonych dokumentację o jaką wnioskowały w swoich postulatach wraz z uzupełnieniami do wniosku. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zwrócił się również z prośbą o udostępnienie dokumentacji do wglądu społeczeństwa [...] i [...], z możliwością składania uwag i wniosków. Stronie [...] i [...] zaproponowano również organizację konsultacji społecznych w formie spotkania ekspertów w przypadku jeżeli informacje zawarte w dokumentacji będą nadal niewystarczające. Uwagi społeczeństwa i organizacji niemieckich oraz czeskich Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przekazał do Marszałka przy piśmie z 9 marca 2020 r. Wszystkie uwagi i wnioski zostały złożone z zachowaniem wyznaczonych terminów i podlegały rozpatrzeniu.
Marszałek w celu zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa polskiego w postępowaniu, w dniach od 30 grudnia 2019 r. do 28 stycznia 2020 r. na tablicy ogłoszeń i w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w [...] oraz w miejscu lokalizacji instalacji zamieścił informację o ponownych konsultacjach społecznych, możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, o możliwości i terminie wnoszenia uwag i wniosków, a także o prowadzonym postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.
Pismem z 9 lipca 2020 r. [...] S.A. wniosła o zmianę zakresu wniosku i nadanie uprawnień i obowiązków związanych z uruchomieniem bloku nr [...] z datą 1 listopada 2020 r.
Marszałek pismem z 15 lipca 2020 r. zawiadomił strony o zebraniu wystarczających dowodów do zakończenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Fundacja [...] z siedzibą w [...] skorzystała z przysługującego jej prawa i w piśmie z 11 sierpnia 2020 r. podtrzymała w całości zgłoszone dotychczas twierdzenia, wnioski i dowody przedstawione przy swoim piśmie z 24 stycznia 2020 r. Nie wniesiono nowych dowodów sprawie. W kolejnym piśmie z 20 sierpnia 2020 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] szczegółowo odniosła się do twierdzeń [...] S.A., które przedstawione zostały w piśmie spółki z 10 czerwca 2020 r. Natomiast 9 września 2020 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] przedstawiła dalsze uwagi i pytania odnoszące się do pisma [...] S.A. z 10 czerwca 2020 r.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. z siedzibą w [...] Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] września 2020 r. zmienił własną decyzję z [...] sierpnia 2014 r. udzielającą [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia zintegrowanego ma prowadzenie instalacji do spalania paliw o mocy nominalnej 394 MWt zlokalizowanej na terenie [...] S.A. Oddział Elektrownia [...] zakresie pkt I, pkt II.1, pkt II.2.1., pkt II.2.2, pkt II.2.4, pkt II.2.5, pkt II.2.7, pkt. 2.8., pkt II.2.9, pkt III.1.1.1, pkt III.1.1.2.A, pkt III.1.1.4, pkt III.2.2.1., pkt III.2.3, pkt III.3.1., pkt III.3.2.1, pkt III.3.2.2, pkt III.3.2.3, pkt III.4.1, pkt III.4.2, pkt III.5.1, pkt III.5.2, pkt III.5.2.1, pkt III.5.2.2, pkt III.5.2.3, pkt III.5.3, pkt III.5.3.1, pkt III.5.3.2., pkt III.6, pkt V.
Fundacja [...] z siedzibą w [...] wniosła odwołanie od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] września 2020 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Klimatu i Środowiska decyzją z [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] września 2020 r. Minister po analizie wniosku Spółki z 30 października 2015 r. stwierdził, że wnioskowana zmiana warunków pozwolenia zintegrowanego, obejmowała budowę nowego bloku energetycznego nr [...] o mocy elektrycznej netto 450 MWe (496 MWe brutto) z kotłem pyłowym opalanym węglem brunatnym o wydajności 1 275 Mg pary/h i nominalnej mocy cieplnej 1037 MW jest istotną zmianą instalacji. Minister stwierdził, że postępowanie wymagało udziału społeczeństwa, które zostało zawiadomione o toczącym się postępowaniu w dniach od 30 grudnia 2019 r. do 28 stycznia 2020 r. na tablicy ogłoszeń i w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w [...] oraz w miejscu lokalizacji instalacji zamieścił informację o ponownych konsultacjach społecznych, możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, o możliwości i terminie wnoszenia uwag i wniosków, a także o prowadzonym postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. W ocenie Ministra Marszałek właściwe ocenił, że sprawa wiąże się z możliwością wystąpienia znaczącego transgranicznego oddziaływania instalacji na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej - [...] i [...] i pismem z 13 listopada 2015 r. poinformował Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o możliwości transgranicznego oddziaływania na środowisko planowanej rozbudowy instalacji oraz wydał postanowienie o przeprowadzeniu postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odniósł się do wszystkich uwag zgłoszonych przez społeczeństwa [...] i [...].
Biorąc pod uwagę fakt, że decyzja została wydana po przeprowadzeniu przez Marszałka ponownego rozpoznania na skutek decyzji Ministra z [...] grudnia 2017 r., który uchylił decyzję Marszałka z [...] kwietnia 2017 r. i zobowiązał Marszałka do przeprowadzenia postępowania kompensacyjnego, a także uwzględnienia w pozwoleniu opublikowanych w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego konkluzji BAT. Minister dokonał weryfikacji zapisów decyzji organu I instancji w kontekście wywiązania się Marszałka z tego zobowiązania i stwierdził, że decyzja została przygotowana zgodnie z wytycznymi Ministra Środowiska. Marszałek w zaskarżonej decyzji uwzględnił spełnianie wymagań określonych w konkluzjach BAT ustalając:
1) emisję dopuszczalną dla bloku nr 7 w pkt III.1.1.2.A decyzji. Marszałek określił rozprzestrzenianie substancji w powietrzu przy wykorzystaniu modelu CALMET/CALPUFF opracowanego przez Sigma Research Corporation (USA). CALMET/CALPUFF, który jest zaawansowanym systemem modelowania składającym się z trójwymiarowego modelu meteorologicznego CALMET oraz modelu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń CALPUFF, który jest wielowarstwowym, niestacjonarnym modelem w układzie Lagrange'a, uwzględniającym w obliczeniach dyspersji zanieczyszczeń rzeźbę terenu oraz czasową i przestrzenną zmienność warunków meteorologicznych, co powoduje, że proces jest dokładniej odwzorowany niż przy zastosowaniu metodyki opartej na standardowym modelu gaussowskim wykorzystującym formułę Pasquilla;
2) zakres, sposób i częstotliwość monitorowania wielkości emisji oraz zakres, sposób i termin przekazywania corocznej informacji Marszałkowi oraz Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska dla bloku nr 7 w punkcie III.5.3. decyzji pn. "Zakres i sposób monitorowania wielkości emisji do powietrza zgodny z wymaganiami określonymi w konkluzjach BAT" oraz w punkcie III.6. lit. a), b) i c) decyzji;
3) informacje dotyczące spełniania przez nowy blok nr 7 wymogów określonych w BAT 16, dotyczących gospodarowania odpadami. W związku z powyższym Marszałek wprowadził stosowne zapisy w punkcie 11.2. decyzji pn.: "Sposoby osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości". W konsekwencji powyższego, doprecyzowano również zapisy zawarte w pkt III.2.3. decyzji pn. "Sposoby zapobiegania powstawaniu odpadów i ograniczania ich negatywnego oddziaływania na środowisko", nadając mu nowe brzmienie;
4) rozbudowa elektrowni o nowy blok energetyczny i oczyszczalnię ścieków przemysłowych spowodowała powstanie nowych źródeł hałasu, równocześnie, w związku z modernizacją istniejącej instalacji, została ograniczona emisja hałasu z istniejących źródeł. Istotnymi kubaturowymi źródłami hałasu nowego bloku energetycznego są m.in.: elektrofiltr, maszynownia, kotłownia, sprężarkownia, pompownia wody chłodzącej, budynek przygotowania sorbentu i oczyszczalni ścieków, budynek wentylatora spalin, pompownia absorbera, budynki kruszarek węgla i stacje przesypowe. Nowo powstałe punktowe i liniowe źródła hałasu to m.in.: transformatory, czerpnie powietrza, wentylatory wyciągowe, chłodnia kominowa, zbiornik sorbentu i zbiornik retencyjny popiołu, stacja przygotowania gipsu oraz mosty przenośników nawęglania. W celu ograniczenia emisji hałasu [...] S.A., stosuje techniki zgodne z BAT 17 ogólnych konkluzji w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania. Zgodnie z wnioskiem [...] S.A., w celu zachowania czytelności decyzji nadano nowe brzmienie punktom: III.3.1 pn.: "Dopuszczalny poziom hałasu". III.3.2.1. pn.: "Punktowe zewnętrzne źródła hałasu", III.3.2.2. pn.: "Źródła hałasu typu "budynek" oraz III.3.2.3. pn. "Liniowe źródła hałasu";
5) zapisy dotychczas obowiązującego pozwolenia zintegrowanego w zakresie gospodarki wodno- ściekowej;
6) techniki ograniczania zużycia wody oraz ilości uwalnianych zanieczyszczonych ścieków, a także techniki zapobiegania zanieczyszczeniu niezanieczyszczonych strumieni ścieków i ograniczania emisji do wody. W związku z powyższym wprowadzono stosowne zapisy w punkcie II.2.2. decyzji pn. "Sposoby osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości" (podpunkt 12). Jednocześnie z uwagi na fakt, iż ścieki z mokrego odsiarczania spalin nowego bloku nr 7, jak również istniejących bloków nr 4-6 kierowane będą do oczyszczalni ścieków IMOS i po oczyszczeniu zawracane do układu technologicznego instalacji (bez zrzutu do wód), w odniesieniu do przedmiotowej instalacji nie mają zastosowania wymogi określone w BAT 3, BAT 5 i BAT 15 (w zakresie BAT-AELs) konkluzji LCP, gdyż wymogi określone w ww. BAT-ach dotyczą emisji ścieków z oczyszczania spalin do wód;
7) dodatkowy monitoring w zakresie wszystkich wskaźników zanieczyszczeń wymienionych w BAT 5 i BAT 15 (BAT-AELs); będzie także prowadził pomiary w zakresie przepływu, odczynu i temperatury po opuszczeniu przez ww. ścieki oczyszczalni ścieków IMOS, a przed skierowaniem ich do układu technologicznego. Informacje o zakresie, częstotliwości i sposobie poboru prób dodatkowego monitoringu określone zostały w punkcie III.5.1. zaskarżonej decyzji. Dokonano również zmian w punkcie III.6. decyzji (podpunkty h - k), dotyczącym zakresu, sposobu i terminu przekazywania corocznej informacji;
8) usytuowanie stanowisk do pomiarów wielkości emisji do powietrza na podstawie art. 224 ust. 1 pkt 2 P.o.ś. w punkcie III. 1.1.4. zaskarżonej decyzji.
Fundacja [...] z siedzibą w [...] w skardze na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z [...] lutego 2021 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła wydanie ww. decyzji Ministra z naruszeniami:
1) art. 7, art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez nieustalenie stanu faktycznego w sposób dokładny i niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a zwłaszcza w zakresie tego czy funkcjonowanie bloku nr [...] może spowodować pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub czy może zagrozić życiu i zdrowiu ludzi oraz w zakresie wpływ bloku nr [...] na stan wód;
2) art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający ustalenie na jakich podstawach prawnych oparł się organ II instancji podczas wydawania decyzji, w szczególności w zakresie oceny wpływu na cele środowiskowe wynikające z planów gospodarowania wodami, jak również sporządzenie go w pobieżny i chaotyczny sposób uniemożliwiający skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a przez to powodujący istotne wątpliwości w zakresie poprawności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie;
3) art. 186 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 141 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez brak dokonania należytej, kompleksowej oceny spełnienia warunków do wydania pozwolenia zintegrowanego, w szczególności poprzez całkowite pominięcie kwestii emisji gazów cieplarnianych z bloku nr [...] w Elektrowni [...];
4) art. 186 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 141 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez zezwolenie na funkcjonowanie bloku nr [...] w Elektrowni [...], z którego dodatkowa emisja dwutlenku węgla, jako przyczyniająca się do kryzysu klimatycznego, spowoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach oraz zagrożenia życia i zdrowia ludzi;
5) Porozumienia paryskiego do Ratyfikowanej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzonej w 9 maja 1992r. poprzez jego całkowite pominięcie i zezwolenie na funkcjonowanie bloku nr [...] w Elektrowni [...], które jest sprzeczne z porozumieniem;
6) § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w zw. z art. 128 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. w zw. z art. 202 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez brak uwzględnienia w składzie ścieków metali ciężkich, takich jak rtęć (Hg), kadm (Cd), ołów (Pb), nikiel (Ni), arsen (As) oraz bor (B);
7) art. 126 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 125 pkt 1 tej ustawy w zw. z art. 202 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przeprowadzenie wadliwej analizy wpływu bloku nr [...] na stan wód, w tym na stan wód rzeki [...] i pominięcie w ocenie wpływu funkcjonowania bloku na stan wód oddziaływania na wody w zakresie ilości substancji rozpuszczonych i przewodności elektrolitycznej w 20°C.
W motywach skargi przytoczono argumentację mającą uzasadniać postawione zarzuty.
Minister Klimatu i Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Skarżąca w piśmie z 6 lipca 2021 r. podtrzymała wszystkie wnioski, twierdzenia i zarzuty zawarte w skardze.
Uczestnik postępowania [...] S.A. z siedzibą w [...] w piśmie procesowym z 29 lipca 2021 r. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej w skrócie: p.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z [...] lutego 2021 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził podniesionych w skardze naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i naruszeń przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a nadto i naruszeń, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Przedmiotem kontroli Sądu pod względem zgodności z prawem była decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z [...] lutego 2021 r., w której utrzymano w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] września 2020 r. Decyzją tą, na zasadzie art. 192 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska [(Dz. U. z 2020 r., poz. 1219 z późn. zm.) – dalej w skrócie: "P.o.ś."] w zw. z art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2020, poz. 256 z późn. zm.) – dalej w skrócie: "k.p.a."], zmieniono pozwolenie zintegrowane z 29 sierpnia 2014 r. (uprzednio już zmieniane decyzjami z [...] grudnia 2014 r., [...] września 2015 r. i [...] października 2019 r.) udzielone na prowadzenie instalacji do spalania paliw o mocy nominalnej 3 594 MW zlokalizowanej na terenie [...] S.A. Oddział Elektrownia [...] w [...]. Zmiana pozwolenia zintegrowanego związana była z planowaną budową nowego bloku energetycznego nr [...] o mocy elektrycznej netto 450 MWe (496 MWe brutto) z kotłem pyłowym opalanym węglem brunatnym o wydajności 1 275 Mg pary/h i nominalnej mocy cieplnej 1037 MW, mającego zastąpić stare bloki energetyczne nr 8, 9 i 10. Zmianę tę organ I instancji uznał za istotną w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.o.ś. i postępowanie administracyjne prowadzone było z udziałem społeczeństwa, co pozwoliło dopuścić do udziału w postępowaniu organizację ekologiczną jaką jest skarżąca. Z kolei w związku z możliwością wystąpienia znaczącego transgranicznego oddziaływania zmienianej instalacji na środowisko na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej – [...] i [...] w ramach tego postępowania rozpatrzone zostały także wnioski i uwagi przedstawione przez ww. Państwa.
Skarżąca zarzuciła Ministrowi pominięcie w postępowaniu problematyki związanej z emisją gazów cieplarnianych przez blok nr [...] Elektrowni [...]. Zdaniem skarżącej organ wydający lub zmieniający pozwolenie zintegrowane winien zbadać spełnienie wszystkich przesłanek do wydania pozwolenia, w szczególności ocenić czy zachodzą przesłanki z art. 186 P.o.s. do odmowy wydania pozwolenia zintegrowanego. Organ oceniając czy instalacja będzie np. powodować pogorszenie środowiska w znacznych rozmiarach czy zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, powinien ocenić całokształt oddziaływania instalacji, a nie zaś wyłącznie ten zakres oddziaływania, w stosunku do którego określone zostaną dopuszczalne wielkości emisji. Zatem nawet, jeżeli w stosunku do określonego rodzaju oddziaływania instalacji (np. emisji gazów cieplarnianych) niezostanie ustalona dopuszczalna wielkość emisji, to nie oznacza, że organ odwoławczy powinien ten rodzaj oddziaływania pominąć przy ocenie wystąpienia pogorszenia środowiska w znacznych rozmiarach czy zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. W ocenie skarżącej, Minister pomijając w swojej analizie kwestie związane z emisją gazów cieplarnianych naruszył przepisy Prawa ochrony środowiska dotyczące wydawania pozwolenia zintegrowanego, a w szczególności art. 186 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 141 ust. 2 P.o.ś. przez brak dokonania należytej kompleksowej oceny spełnienia warunków do wydania pozwolenia zintegrowanego. Skarżąca Fundacja podniosła, że eksploatacja bloku nr [...] elektrowni będzie powodować emisję znacznych ilości CO2 (1 % rocznej emisji gazu w skali kraju), a dodatkowa emisja dwutlenku węgla, jako przyczyniająca się do kryzysu klimatycznego, powoduje wspomniane już wyżej pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach oraz zagrożenie życia i zdrowia ludzi. Niemniej problematyka ta nie została przez organ odwoławczy zbadana. Organ nie przeprowadził na tę okoliczność żadnego postępowania dowodowego, tym samym nie ustalił stanu faktycznego w sposób dokładny, czyli naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Minister naruszył też postanowienia Porozumienia paryskiego przez jego całkowite pominięcie i zezwolenie na funkcjonowanie bloku nr [...] sprzeczne z tym porozumieniem, co miałoby się przyczynić w sposób znaczący do postępowania zmian klimatu.
Tymczasem skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że organ odwoławczy był ograniczony ustawowymi granicami postępowania o zmianę pozwolenia zintegrowanego. W postępowaniu o zmianę pozwolenia zintegrowanego nie dokonuje się badania problematyki emisji gazów cieplarnianych. Emisja dwutlenku węgla została wyłączona z konkluzji BAT, tzn. z decyzji wykonawczej Komisji (UE) [...] z dnia [...] lipca 2017 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE. Przyjęte przez Unię Europejską w 2017 r. konkluzje BAT nakładają na duże obiekty energetyczne spalania restrykcyjne wymogi środowiskowe dotyczące mniejszej emisji dwutlenku siarki, tlenków azotu, pyłu, chloru, rtęci i fluorowodoru od 2021 r. Powyższe jednak nie oznacza, że emisja gazów cieplarnianych, w tym CO2, z bloku nr [...] Elektrowni [...], pozostała poza zakresem jakichkolwiek regulacji prawnych. Emisje gazów i pyłów objęte odpowiednimi standardami emisyjnymi lub granicznymi wielkościami emisyjnymi, jak i emisje gazów cieplarnianych, które standardami czy wielkościami objęte nie są, zostały objęte regulacjami adekwatnymi do specyfiki obu tych zagadnień i względem siebie komplementarnymi. Regulacja pierwszych z wymienionych emisji następuje w pozwoleniu zintegrowanym, a drugich z wymienionych emisji następuje w ramach partycypacji danej instalacji w systemie EU ETS, o czym będzie mowa niżej. Organicznie emisji gazów cieplarnianych jest regulowane na szczeblu prawa unijnego, dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie emisji przemysłowych (Dz.U.UE.L.2010.334.17) oraz dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U.UE.L.2003.275.32). Zgodnie z art. 1 dyrektywy 2010/75/UE celem dyrektywy jest ustanowienie zasad dotyczących zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom powstającym w wyniku działalności przemysłowej oraz zasady dotyczące kontroli tych zanieczyszczeń. Dyrektywa ustanawia również zasady mające na celu zapobieganie emisjom do powietrza, wody i ziemi oraz, w przypadku braku takiej możliwości, mające na celu ich redukcję oraz zapobieganie wytwarzaniu odpadów, w celu osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości. Natomiast art. 1 ust. 1 dyrektywy 2003/87/WE reguluje system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii (zwany: "EU ETS") w celu wspierania zmniejszania emisji gazów cieplarnianych w efektywny pod względem kosztów oraz skuteczny gospodarczo sposób, przewiduje również dalszą redukcję emisji gazów cieplarnianych, aby przyczynić się do osiągnięcia takich poziomów redukcji, które według naukowców uważane są za konieczne do uniknięcia groźnych zmian klimatu, ustanawia także przepisy dotyczące oceny i wprowadzania w życie ściślejszego zobowiązania Unii dotyczącego redukcji przekraczającej 20 %, które ma być stosowane po zatwierdzeniu przez Unię międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatu prowadzącego do redukcji emisji gazów cieplarnianych w większym zakresie, niż wymagane zgodnie z art. 9, odzwierciedlonego w popartym przez Radę Europejską na posiedzeniu w marcu 2007 r. zobowiązaniu dotyczącym redukcji emisji o 30 %. Legislatorzy unijni i krajowi rozdzielili system wydawania pozwoleń zintegrowanych oraz system normujący emisję gazów cieplarnianych do powietrza, zatem nie jest dopuszczalne aby w toku postępowania o wydanie lub zmianę pozwolenia zintegrowanego formułować dodatkowe pozaustawowe kryteria oceny dopuszczalności wydania decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego. Oczekiwania skarżącej Fundacji, że organ odwoławczy powinien był wprowadzić w zmienionym pozwoleniu zintegrowanym ograniczenia w zakresie emisji gazów cieplarnianych z bloku nr [...] Elektrowni [...] z powyższych względów jest niezasadne.
Rozpoznając zarzut skarżącej dotyczący błędnego uznania przez Ministra, że emisja gazów cieplarnianych z bloku nr [...] Elektrowni [...] pozostaje bez wpływu na środowisko jest całkowicie bez znaczenia dla postępowania o wydanie (lub zmianę) pozwolenia zintegrowanego, należy wskazać, że przedłożone w toku postępowania administracyjnego przez skarżącą opracowania poruszają kwestię emisji gazów cieplarnianych i nie miały wpływu na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Minister przeanalizował treść załączonych do odwołania dokumentów i stwierdził, że nie mają one wartości dowodowej, albowiem kwestia emisji dwutlenku węgla nie była przedmiotem rozpoznania w toku postępowania o zmianę pozwolenia zintegrowanego. Z tych tez względów zarzut skarżącej w zakresie braku przeprowadzenia przez Ministra niezbędnego postępowania dowodowego, w szczególności w postaci dowodu z opinii biegłego do spraw klimatologii oraz naruszenia Porozumienia paryskiego należy uznać za chybiony. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. jeżeli w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Użyte zaś w tym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego i granice korzystania z tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej to wypływa obowiązek podjęcia przez organ wszelkich czynności, mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Z racji tego, że w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy nie był zobligowany do ustalenia emisji gazów cieplarnianych z bloku nr [...] Elektrowni [...] i wpływu gazów cieplarnianych na środowisko nie została spełniona przesłanka do prowadzenia postępowania dowodowe w tym zakresie, w tym w szczególności do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ilości emisji gazów cieplarnianych do powietrza przez powstałą instalację i ich wpływu na środowisko.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia art. 186 P.o.ś. należy wskazać, że odmowa wydania decyzji - pozwolenia zintegrowanego - może nastąpić jedynie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie. Zatem organ odwoławczy mógł odmówić wnioskowanej zmiany pozwolenia zintegrowanego gdyby stwierdził, że nie są spełnione wymagania, o których mowa w art. 141 ust. 2, art. 143 i art. 204 ust. 1 P.o.ś., a w przypadku pozwolenia na wytwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 181 ust. 1 pkt 4 P.o.ś. oraz pozwolenia zintegrowanego - także jeżeli zamierzony sposób gospodarowania odpadami jest niezgodny z planami gospodarki odpadami, o których mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach; eksploatacja instalacji powodowałaby przekroczenie dopuszczalnych standardów emisyjnych; eksploatacja instalacji powodowałaby przekroczenie standardów jakości środowiska; wydanie pozwolenia byłoby niezgodne z programami działań, o których mowa w art. 17, art. 91 ust. 1 i art. 119a ust. 9; wniosek dotyczy uprawnień wnioskodawcy objętych decyzją o cofnięciu lub ograniczeniu pozwolenia w przypadkach, o których mowa w art. 194 ust. 1 i art. 195 ust. 1 pkt 1, a nie minęły jeszcze 2 lata od dnia, gdy decyzja w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia stała się ostateczna; eksploatacja instalacji położonej w granicach strefy przemysłowej powodowałaby naruszenie ustaleń zawartych w rozporządzeniu o jej utworzeniu; instalacja komunalna nie spełnia wymagań ochrony środowiska lub wymagań określonych dla takiej instalacji; prowadzący instalację będący osobą fizyczną albo wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej prowadzącego instalację będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa przeciwko środowisku; wobec prowadzącego instalację będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej prawomocnie orzeczono karę pieniężną za przestępstwa przeciwko środowisku na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. z 2020 r. poz. 358); prowadzący instalację będący osobą fizyczną albo wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członek rady nadzorczej prowadzącego instalację będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa, o których mowa w art. 163, art. 164 lub art. 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Przesłanki te należy wykładać w sposób ścisły, gdyż stanowią one wyjątki od zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej, w tym działalności związanej z korzystaniem ze środowiska. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, że organ odwoławczy dokonał oceny zarówno przesłanek pozytywnych jak i negatywnych wydania decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego. Brak odniesienia się przez organ odwoławczy do każdej z negatywnych przesłanek odmowy zmiany pozwolenia zintegrowanego nie oznacza, że Minister nie analizował przesłanek negatywnych wydania wnioskowanej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. organ odwoławczy powołał podstawy prawne decyzji i przytoczył przepisy prawa, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 186 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 141 ust. 2 P.o.ś. należy wskazać, że skarżąca błędnie upatruje, że Minister powinien kierować się zasadą przezorności i w ramach art. 141 ust. 2 P.o.ś. zbadać oddziaływanie bloku nr [...] Elektrowni [...] na środowisko także w odniesieniu do emisji gazów cieplarnianych. Ponownie należy zaznaczyć, że kwestia emisji gazów cieplarnianych pozostaje poza zakresem ustawy Prawo ochrony środowiska. Minister w toku rozpatrywania wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego nie tylko nie był zobowiązany, lecz nie był uprawniony do dokonywania ustaleń w zakresie emisji gazów cieplarnianych i CO2 przez blok nr [...] Elektrowni [...]. Wbrew oczekiwaniom skarżącej nie można przyjąć, że skoro w ustawie Prawo ochrony środowiska pominięto standardy emisyjne i graniczne wielkości emisyjne dla gazów cieplarnianych to Minister powinien we własnym zakresie uzupełnić w drodze wykładni takie standardy i wielkości. Takie działanie stanowiłoby przekroczenie uprawnień ustawowych.
Kolejnym zarzutem postawionym przez skarżącą było pominięcie przez organ odwoławczy zawartości w ściekach metali ciężkich. W ocenie skarżącej uzasadnienie decyzji Ministra w zakresie braku obecności wskazanych zanieczyszczeń w ściekach jest bardzo niejasne. Skarżąca zdaje się nie podzielać ustaleń Ministra, że metale ciężkie będą znajdować się w minimalnych ilościach w oczyszczonych ściekach pochodzących z instalacji mokrego odsiarczania, jednakże z racji tego, że ścieki te nie będą trafiać docelowo do rzeki [...], gdyż będą w całości zagospodarowywane w procesach własnych instalacji mokrego odsiarczania, brak jest potrzeby uwzględniania tych substancji w wykazie substancji zawartych w ściekach w treści pozwolenia zintegrowanego. W ocenie skarżącej, Minister naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. przez nieustalenie stanu faktycznego w sposób dokładny i niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący w powyższym aspekcie sprawy. Brak uwzględnienia w składzie ścieków metali ciężkich, takich jak rtęć (Hg), kadm (Cd), ołów (Pb), nikiel (Ni) i arsen (As) oraz bor (B), według skarżącej świadczy o naruszeniu § 7 ust. 1 rozporządzenia w/s ścieków w zw. z art. 128 ust. 1 pkt. 4 Prawa wodnego z 2001 r. w zw. z art. 202 ust. 1 P.o.ś. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. 2014 r., poz. 1800) - ścieki przemysłowe, w tym wody odciekowe ze składowisk odpadów, obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w których są składowane, oraz miejsc magazynowania odpadów, wprowadzane do wód, nie powinny zawierać substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych, określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że znajduje on zastosowanie wyłącznie do ścieków przemysłowych wprowadzanych do wód. Jeżeli strumień ścieków nie będzie prowadzany do wód wówczas obowiązek ustalenia dla niego najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczenia nie znajduje zastosowania. Skoro Minister ustalił, że oczyszczalnia ścieków z Instalacji Odsiarczania Spalin w Elektrowni [...] wykorzystuje hybrydowe połączenie technik oczyszczania ścieków i wysokosprawnych technik uzdatniania, co pozwala na skierowanie oczyszczonych ścieków do ponownego wykorzystania w procesie technologicznym bez ich zrzutu do odbiornika — zamknięcie ich obiegu wewnątrz instalacji technologicznych, to nie było podstaw do ustalania wskaźników zanieczyszczeń ścieków. Organ ustalił, że ścieki zawierające metale ciężkie nie będą zrzucane do rzeki [...], stąd brak uwzględnienia wskaźników zanieczyszczeń ścieków był świadomym działaniem organu odwoławczego. Ponadto decyzja w sprawie pozwolenia zintegrowanego wydawana jest na wniosek (art. 208 ust. 1 i art. 184 ust. 1 P.o.ś.), który jest wiążący dla organu. Zatem organ odwoławczy nie był władny modyfikować wniosku [...] S.A. Skoro wnioskodawca wnosił o przyznanie w ramach pozwolenia zintegrowanego uprawnienia do emisji określonych wskaźników zanieczyszczeń do wód, to organ odwoławczy nie był uprawniony do ich samodzielnego rozszerzania ponad wniosek. Zaś w przypadku zaistnienia określonych wskaźników zanieczyszczeń Prawo ochrony środowiska przewiduje mechanizmy sankcjonujące taki stan rzeczy, łącznie z możliwością cofnięcia pozwolenia zintegrowanego. Ponadto, w punkcie 22 decyzji organu I instancji zawarto postanowienie zmieniające pozwolenie zintegrowane w pkt III.5.2.1 w ramach "Zakresu i sposobu monitoringu w związku z emisją ścieków do wód" sprowadzające się do nałożenia obowiązku monitorowania emisji rtęci, ołowiu i niklu.
Skład orzekający nie podzielił również zarzutu skarżącej wskazującego, że organ wydający pozwolenie zintegrowane na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy zobowiązany był dokonać oceny wpływu funkcjonowania bloku nr [...] w Elektrowni [...] na ustalenia planu gospodarowania wodami, a w szczególności na cele środowiskowe dla poszczególnych jednolitych części wód powierzchniowych i ocena ta dokonana została w sposób wadliwy, ponieważ organ odwoławczy zastosował stare przepisy, podczas gdy powinien był zastosować aktualnie obowiązujące, nadto pominął istotne elementy oceny, tj. substancje rozpuszczone i przewodność elektrolityczną, przy ocenie tego - czy funkcjonowanie bloku nr [...] w Elektrowni [...] wpłynie na cele środowiskowe ustalone w planach gospodarowania wodami (elementy te mają znaczenie zarówno na gruncie starych, jak i nowych przepisów, tylko w szerszym zakresie), błędnie też powiązał przepisy dot. składu ścieków z przepisami dot. oceny wpływu funkcjonowania bloku nr [...] w Elektrowni [...] na cele środowiskowe ustalone w planach gospodarowania wodami, w sytuacji gdy są to zupełnie odrębne regulacje.
Odpierając powyższe należy wskazać, że wniosek inicjujący postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją został złożony w 2015 r. W trakcie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2021, poz. 624 z późn. zm.). Zgodnie z art. 545 ust. 4 ww. ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Ustawodawca zdecydował zatem, że do sprawy zainicjowanej wnioskiem [...] S.A., wszczętej przed 1 stycznia 2018 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2017r., poz. 1121). Niezasadny jest zatem zarzut skarżącej, że organ odwoławczy powinien zastosować przy rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. regulacje ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Przepisami prawa materialnego z zakresu Prawa wodnego słusznie stały się jego regulacje unormowane ustawą z 2001 r.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia istotnych elementów oceny wpływu bloku nr [...] Elektrowni [...] na stan wód takich jak substancje rozpuszczalne i przewodność elektrolityczną właściwą w 20oC należy zaznaczyć, że organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do problematyki oddziaływania bloku nr [...] Elektrowni [...] na stan wód rzeki [...] i [...]. Minister przeanalizował problematykę celów środowiskowych, które zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (Dz. U. 2016 r., poz. 1967). Należy podzielić stanowisko Ministra, że [...] S.A. podjął szereg działań zmierzających do poprawy jakości ścieków przemysłowych wprowadzanych do rzeki [...], a modernizacja oczyszczalni ścieków przemysłowych spowoduje docelowo znaczne ograniczenie emisji zanieczyszczeń do wód, z uwagi na fakt, iż do [...] wprowadzane będą oczyszczone ścieki przemysłowe o parametrach odpowiadających dobremu stanowi wód. Natomiast uruchomienie wraz z blokiem energetycznym nr [...] oczyszczalni ścieków z instalacji IMOS bloków nr 4-7, umożliwi wykorzystanie najbardziej obciążonych ścieków z oczyszczania spalin, po ich oczyszczeniu, w układzie technologicznym instalacji IMOS, bez ich zrzutu do środowiska.
Nie jest również zasadny zarzut skarżącej dotyczący pomieszania przez organ przepisów dotyczących dopuszczalnego składu ścieków i oceny wpływu instalacji na stan wód. Organ odwoławczy jednoznacznie wskazał dopuszczalne wartości zanieczyszczeń, jakie mogą znajdować się w ściekach odprowadzanych do wód. Odrębnie dokonał oceny wpływu bloku nr [...] Elektrowni [...] na wody rzek [...] i [...]. Organ odwoławczy zachował rozdział pomiędzy przepisami dotyczącymi składu ścieków przemysłowych a przepisami dotyczącymi jakości wód odbiornika wodnego i ocenił wzajemną relację między nimi.
W świetle przedstawionego stanu sprawy, treści zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, stosowanych przez organy i przytoczonych regulacji prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, a nadto dokonanych na powyższych podstawach rozważań – Sąd nie stwierdził wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ czy miało wpływ na wynik sprawy.
Wobec wykazanej zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd – na mocy art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło