IV SA/Wa 532/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Sytuacja majątkowa i zdrowotna wnioskodawcy, w tym niskie dochody, brak oszczędności oraz konieczność utrzymania rodziny, uzasadniają przyznanie pomocy, aby zapewnić realizację konstytucyjnego prawa do sądu, zwłaszcza w sytuacji, gdy przy wniesieniu środka odwoławczego obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.Stan faktyczny
W. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący podał, że jest osobą niezdolną do pracy, chorą, utrzymuje rodzinę z renty w wysokości 522 zł, a koszty leczenia i rehabilitacji przekraczają jego dochody. Wniosek został podpisany przez osobę upoważnioną z uwagi na niemożność osobistego podpisania przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) marca 2008 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
1. We wniosku z dnia 27 października 2008 r. W. G. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na opisaną powyżej decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, nieuleczalnie chorą, po wypadku z 2007 r. pozbawioną (...). Z otrzymywanej renty w wysokości 522 zł skarżący utrzymuje córkę (ur. 1994 r.) oraz żonę. Koszty rehabilitacji i leków przekraczają kwotę pobieranego przez skarżącego świadczenia. Skarżącego finansowo wspiera syn osiągający niewielkie dochody z umowy zlecenia. Wnioskodawca podał ponadto, że jest właścicielem domu o pow. 150 m2, mieszkania o powierzchni 70 m2 oraz nieruchomości rolnej – 0,67 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
2. Przyjąć należy, że złożony wniosek – podpisany przez upoważnioną przez skarżącego osobę - spełnia wymogi formalne, które umożliwiają mu nadanie dalszego biegu. Zgodnie z art. 46 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Warunek wskazania przyczyny uniemożliwiającej skarżącemu osobiste podpisanie wniosku został w rozpoznawanym przypadku spełniony. Ocenę taką uzasadnia treść wniosku o przyznanie prawa pomocy z którego wynika, że skarżący na rozpoznane (...). Informacje te potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (k. 15-17 akt sądowych). Ponadto należy stwierdzić, że w dacie rozpoznawania wniosku wnioskodawca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem czy radcą prawnym. Pełnomocnictwo udzielone dotychczasowemu pełnomocnikowi wygasło.
3. Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Rozpoznawany wniosek zawiera żądanie ustanowienia adwokata, a zatem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w tym zakresie jest zaś wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Przez prawo do sądu należy zaś rozumieć nie tylko prawo dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem, ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza w sytuacji, kiedy przy wniesieniu środka odwoławczego obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.
4. Oceniając sytuację majątkową i osobistą wnioskodawcy przez pryzmat wysokości potencjalnych kosztów ustanowienia pełnomocnika procesowego należało stwierdzić, że złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy jest uzasadniony. Z akt sprawy wynika, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa poprawie od czasu zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych postanowieniem z 23 kwietnia 2008 r. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jedynym źródłem dochodu jego trzyosobowej rodziny jest renta w wysokości 522 zł, która nie wystarcza nawet na pokrycie podstawowych, bieżących kosztów utrzymania. Osoby, z którymi wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają własnych źródeł dochodów. Dochód, którym skarżący dysponuje nie pozwala zatem na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W tych okolicznościach nie może budzić wątpliwości, że w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a więc wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło