IV SA/Wa 533/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-03
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Joanna Kabat- Rembelska, Małgorzata Małaszewska –Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może zostać utrzymana w mocy, jeśli nie przeprowadzono prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia stron postępowania i nie doręczono im decyzji?Ratio decidendi
Zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, które stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Pozbawienie osób, którym przysługiwał przymiot strony, udziału w postępowaniu, poprzez niedostateczne ustalenie ich adresów i brak doręczenia im decyzji, skutkuje koniecznością uchylenia tych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.O. i G.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta L. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego. Skarżący, będący współwłaścicielami sąsiedniej działki, zarzucali sprzeczność inwestycji z planem miejscowym, kolizję z ciągiem pieszo-jezdnym oraz brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i uzyskania zgód sąsiadów. Organy administracji uznały, że kwestie te są rozpatrywane na etapie pozwolenia na budowę, a decyzja o warunkach zabudowy nie wymaga zgody sąsiadów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, orzekł o niedopuszczeniu zaskarżonej decyzji do wykonania do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska sędzia WSA Małgorzata Małaszewska –Litwiniec/ spr./ Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2005r. sprawy ze skargi P.O. i G.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2004r . Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz P.O. kwotę 772 ( siedmiuset siedemdziesięciu dwóch) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].05.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję nr [...] z dnia [...].02.2004 r., wydaną przez Prezydenta miasta L., ustalającą na wniosek B.R., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego na działce o nr ewid. [...] w obrębie [...] o pow. 187 m2, położonej przy ul. [...] w L., w formie dobudowy do istniejących budynków zlokalizowanych na działkach [...],[...] i [...].
We wniosku o ustalenie warunków inwestorka wskazała, że zamierzenie to miałaby polegać na dobudowaniu do budynku położonego przy ul. [...] (działka nr [...] należąca do jej ojca) od strony pn.-zach. dwukondygnacyjnego budynku z poddaszem użytkowym o pow. 74,4 m2 i od strony pn.-wsch. budynek ten miałby przylegać do budynku położonego przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]).
Uprzednio dwukrotnie Prezydent miasta L. decyzjami z dnia [...].06.2002 r. i [...] 01.2003 r. odmawiał ustalenia warunków dla tej inwestycji i dwukrotnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...].10.2002 r. i [...].11.2003 r. uchylało decyzje organu I instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Samorządowe Kolegium na skutek odwołania wniesionego przez inwestorkę, decyzją z dnia [...].11.2003 r. uchyliło decyzję Prezydenta miasta L. z uwagi na nieustalenie, czy "protestujący" przeciwko realizacji tej inwestycji mieli interes prawny w niniejszym postępowaniu (czy są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi sąsiednich działek). Organ I instancji nie przeprowadził bowiem żadnego postępowania wyjaśniającego, nie ustalono kto jest właścicielem działek o nr ewid. [...] i [...], w aktach sprawy brak było oświadczeń tych osób, iż nie wyrażają zgody na realizację przedmiotowej inwestycji, która spowodowałaby zamurowanie istniejących otworów okiennych i otworu drzwiowego w budynku znajdującym się na granicy działki przeznaczonej pod to zainwestowanie oraz likwidację zewnętrznej klatki schodowej, służącej jako wejście do budynku położonego na działce o nr [...].
Prezydent miasta L. po raz kolejny rozpatrując sprawę decyzją nr [...] z dnia [...].02.2004 r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji jako zgodnej z ustaleniami planu, mając na względzie zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. uchwalonego w dniu [...].10.2001 r. (opubl. Dz.Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...]), z którego wynika, że obszar ten oznaczony symbolem [...], przeznaczony został pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem usług podstawowych i nieuciążliwych, wbudowanych w budynek mieszkalny lub wolnostojących na działce. Jednocześnie w uzasadnieniu swej decyzji podniósł, że zgoda sąsiadów na powstanie zamierzonej zabudowy nie jest kwestią rozpatrywaną na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jest natomiast niezbędna na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę.
Odwołania wnieśli P.O. i G.T., współwłaściciele działki nr [...], graniczącej z działką przewidzianą pod zainwestowanie i stwierdzili, iż zabudowa ta jest sprzeczna z zapisami planu miejscowego, bowiem jego § 26 dopuszczał możliwość budowy obiektu budowlanego na granicy z sąsiadem bez jego zgody, o ile jest to dobudowa do istniejącej ściany bez okien usytuowanej na granicy działki, pod warunkiem zachowania wymogów określonych w ust. 6 § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast realizacja zamierzonej inwestycji spowoduje zamurowanie istniejących otworów okiennych i drzwiowych w budynku zlokalizowanym na granicy. Nadto ich zdaniem planowana inwestycja stanowiłaby kolizję z istniejącym ciągiem pieszo-jezdnym biegnącym od ul. [...] do ul. [...] przez działki [...] , [...] i częściowo [...] i stanowiącym drogę wewnętrzną, bowiem w przekonaniu odwołujących się działka ta jest zbyt wąska, a realizacja na niej zabudowy uniemożliwiłaby dojazd za pośrednictwem tego ciągu do części działek sąsiednich . Odwołujący się wskazali także, iż w decyzji organu I instancji nie zobowiązano inwestora do uzyskania oświadczeń właściwych jednostek o zapewnieniu dostaw wody, ciepła, gazu, odbioru ścieków. Stwierdzili także, iż załącznik graficzny do decyzji jest nieczytelny. Kwestionowana decyzja w ich ocenie nie zapewniła dostatecznej ochrony praw osób trzecich, a Prezydent miasta L. nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, mimo przekroczenia terminu przeznaczonego na załatwienie sprawy.
Pismo w tej sprawie skierował do organu II instancji także T.S., właściciel działki nr [...] i wyjaśnił, iż w archiwum Urzędu Miasta odnalazł Plan realizacyjny zagospodarowania działki pod pawilon rzemieślniczy w L., usytuowany na działkach nr [...] i [...], w którym architekt zakładał dobudowę budynków na dwóch sąsiednich działkach - [...] i [...]. Z tego względu projekt nie przewidywał okien w ścianie graniczącej z działką nr [...], a ich obecność stanowi samowolę budowlaną. Nadto ściana tego budynku od strony działki nr [...] z tego powodu nie została dotychczas otynkowana.
Organ II instancji odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo dokonał ustaleń w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, która znalazła zastosowanie na mocy art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jako że postępowanie z wniosku o ustalenie warunków wszczęte zostało przed wejściem w życie ustawy z dnia 27.03.2003 r.
W uzasadnieniu swej decyzji Samorządowe Kolegium zauważyło, że na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ bada wyłącznie możliwość realizacji tej inwestycji w świetle zapisów planu zagospodarowania przestrzennego i nie może być rozważana zgoda właścicieli sąsiednich nieruchomości na dobudowę do istniejących budynków zamierzonego. O niemożności realizacji tej inwestycji z powyższych przyczyn, mógłby bowiem przesądzać tylko zakaz ustalony w obowiązującym planie, a takiego plan nie wprowadził. Także wszystkie pozostałe podniesione w odwołaniu zarzuty będą podlegały rozważeniu dopiero na etapie uzyskiwania przez inwestorkę pozwolenia na budowę, w tym i ochrona interesów osób trzecich, zagwarantowana w art. 5 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Nadto na tym etapie inwestor nie ma obowiązku uzyskania oświadczeń od właściwych jednostek organizacyjnych w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. W ocenie organu odwoławczego załącznik do decyzji spełnia wymogi wynikające z obowiązujących przepisów. W konkluzji Samorządowe Kolegium stwierdziło, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi swoistą informację co do możliwości realizacji inwestycji i w żadnym razie nie narusza praw własności osób trzecich i nie rodzi uprawnień do terenu, na którym ma być realizowana.
Skarga została wniesiona przez P.O. i G.T., którzy podkreślili, że są niewątpliwie stroną tego postępowania. Podniesione w niej zarzuty i argumenty pokrywają się z zawartymi w odwołaniu. Dodatkowo odnosząc się do wyjaśnień organu II instancji skarżący podkreślili, że nie mogą się zgodzić z ogólnym i niewiążącym charakterem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, bowiem z ustawy Prawo budowlane wynika, że jeżeli między innymi spełnione są wymogi wynikające dla inwestora z decyzji o ustaleniu tych warunków, to nie można odmówić wydania mu pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swą dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i podkreśliło, że nie stwierdziło uchybień formalnych, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione skardze, choć pośrednio skarżąca G.T. w piśmie procesowym z dnia 14.02.2005 r. podniosła kwestię nieprawidłowych doręczeń zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji utrzymanej nią w mocy.
W ocenie Sądu obie zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Należy zauważyć, iż uprzednio Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].11.2003 r. ponownie uchyliło decyzję odmowną Prezydenta miasta L. z dnia [...].01.2003 r., z uwagi na braki formalne uniemożliwiające dokonanie oceny kontrolowanej decyzji, a w szczególności nieprzeprowadzenie przez organ I instancji żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie, w tym nieustalenie właścicieli lub użytkowników wieczystych sąsiednich działek. Jednocześnie Samorządowe Kolegium wskazało, że dopiero przeprowadzenie takiego postępowania pozwoliłoby ustalić, czy "protestujący" przeciwko realizacji tej inwestycji mieli interes prawny w niniejszym postępowaniu.
Wymaga podkreślenia fakt, iż tę powtórną decyzję Prezydenta miasta L. z dnia [...].01.2003 r., odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji wysłano, zgodnie z treścią rozdzielnika do H.G. i J.W.. Z adnotacji poczty ze stycznia 2003 r. wynikało, że adresatka pod wskazanym adresem nie zamieszkuje, a potwierdzenie odbioru dla J.W. wróciło z adnotacją, iż w L. nie ma takiej posesji.
Prezydent miasta L. po raz kolejny rozpatrując sprawę zgodnie ze wskazaniami Samorządowego Kolegium ustalił wszystkich współwłaścicieli działek graniczących z działką przeznaczoną pod zainwestowanie i z poczynionych ustaleń wynikało, że J.W. - podobnie jak skarżący jest współwłaścicielem działki nr [...], obręb [...], która graniczy z działką nr [...], a także H.G. jest współwłaścicielką sąsiedniej działki o nr [...], obręb [...].
Zważywszy, iż już uprzednio dokonanie doręczeń na przyjęte przez organ adresy okazało się niemożliwe, na Prezydencie miasta L. spoczywał obowiązek ustalenia aktualnych adresów tych osób. W aktach sprawy nie ma natomiast żadnego śladu prowadzenia takich ustaleń przez organ. Zarówno decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...].02.2004 r., ustalającą na wniosek B.R., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, jak i decyzja organu nadzorczego nie zostały wskazanym osobom doręczone, choć wymieniono je w rozdzielnikach tych decyzji. Brak jest w aktach sprawy dowodów doręczenia im tych decyzji, a adresy figurujące w tych rozdzielnikach nie zostały zaktualizowane i nadal pozostawały błędne.
W ocenie Sądu pozbawienie osób, którym przysługiwał przymiot strony, udziału w tym postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyj nego.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło