IV SA/Wa 535/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na uchwałę Rady Gminy H. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt oddala skargę W dniu [...] lutego 2017r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy [...] w 2017 roku. Pismem z dnia 29 grudnia 2017r. Prokurator Rejonowy w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazaną wyżej uchwałę Rady Gminy [...] zarzucając jej istotne naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 11 a ust. 2 pkt. 2, 5 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U.2017.1840 t.j. z dnia 2017.10.04), poprzez niewskazanie w uchwale konkretnego podmiotu zobowiązanego do opieki nad wolno żyjącymi kotami wskazania konkretnych metod poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt oraz lekarza, który będzie realizował zadanie związane z usypianiem ślepych miotów. Mając na uwadze wskazane naruszenie prawa, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.2017.1369 t.j. z dnia 2017.07.13), prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie § 3 pkt. 2, 5 i 6. W skardze szczegółowo zostały uzasadnione podnoszone zarzuty z odniesieniem się co do konkretnych zapisów tejże uchwały. Skarżący podniósł, że w art. 11a ust. 2 pkt 1-8 i ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt ustawodawca wskazał zagadnienia, jakie powinny obligatoryjnie znaleźć się w uchwale określającej program opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Katalog tych zagadnień jest zamknięty. Dodatkowo ww. program winien zawierać konkretne regulacje zapewniające realizację ujętych w nim zadań. Dlatego też, w ocenie skarżącego, radni powinni określić w programie konkretne schronisko dla zwierząt, z podaniem jego nazwy i adresu, a także skonkretyzować pozostałe podmioty wykonujące zadania na podstawie uchwały poprzez wskazanie gospodarstwa rolnego i lekarza weterynarii. Ustalenie w Programie konkretnego schroniska, gospodarstwa rolnego, podmiotu, zobowiązanego do udzielania pomocy weterynaryjnej bezdomnym zwierzętom i całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych, a także odławiającego bezdomne zwierzęta oraz usypiającego ślepe mioty, ma istotne znaczenie informacyjne dla osób, które mogą znaleźć się w takiej sytuacji, która będzie wymagała skorzystania z pomocy wskazanych podmiotów. Zdaniem skarżącego, w zaskarżonej uchwale w § 3 pkt 2, 5 i 6 Rada Gminy [...] nie wskazała konkretnego gospodarstwa rolnego ani podmiotu zobowiązanego do usypiania ślepych miotów, czy też opieki nad wolno żyjącymi kotami. Nadto w zakresie opieki nad wolno żyjącymi kotami wskazano, iż w przyszłości powstanie "rejestr karmicieli kotów". Jednocześnie brak jest w zaskarżanej uchwale metod poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt poprzez chociażby wskazanie nazwy lokalnej prasy, telewizji, strony internetowej, czy też miejsca, w którym znajduje się gminna tablica ogłoszeń. Jednoznaczna treść art. 11 a ust. 1 i 2 ustawy nie uzależnia działań Rady Gminy od ewentualnego, przyszłego powstania rejestru z nieokreślonym w programie podmiotem. Brak takich obligatoryjnych elementów musi przesądzać o istotnej wadliwości aktu wydanego na podstawie art. 11 a ustawy o ochronie zwierząt. Powyższa uchybienia zdaniem skarżącego stanowią istotne naruszenia prawa, które - zgodnie z treścią art. 147 § 1 p.p.s.a. - obliguje Sąd do stwierdzenia nieważności aktu w całości lub części albo do stwierdzenia, że został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska Rada Gminy w [...] poinformowała, że pismem z dnia 27 lutego 2017 r. znak [...] przekazała powyższą uchwałę do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] Oddział Prawny w [...]. Organ nadzoru prawnego sprawdził uchwałę pod względem zgodności uchwały z przepisami prawa i nie stwierdził ich niewłaściwego zastosowania. Rada Gminy [...] stoi na stanowisko, że co do zasady wypełniła dyspozycję normy prawnej przewidzianej w art. 11 a ust.2 pkt 1-8 i ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt i nie zachodzi tu w jej istotne naruszenie prawa. Zdaniem organu zachodzą zatem przesłanki do ewentualnego powstrzymania się od stwierdzenia nieważności uchwały nawet w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przy jej podjęciu. Co więcej organ zauważył, iż to właśnie ewentualne stwierdzenie jej nieważności niesie za sobą niemożliwe do odwrócenia konsekwencje prawne w postaci braku podstawy prawnej do zawartych na podstawie kwestionowanych przepisów umów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.. Dz. U. z 2016r. poz. 718; zwanej dalej "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii istotnych naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego. Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił m. in. istotne naruszenie art. 11 a ust. 2 pkt. 2, 5 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U.2017.1840 t.j. z dnia 2017.10.04), poprzez niewskazanie w uchwale konkretnego podmiotu zobowiązanego do opieki nad wolno żyjącymi kotami wskazania konkretnych metod poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt oraz lekarza, który będzie realizował zadanie związane z usypianiem ślepych miotów. Zgodnie z treścią art. 11a ust. 1. Rada gminy określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Ust. 2 omawianego przepisu stanowi, że program ten obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy niewywiązania się Rady Gminy [...] z obowiązków wskazanych w pkt 2, 5 i 6 tj. dotyczących: - opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; - poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt; - usypiania ślepych miotów. W ocenie Sądu zarzuty nie są uzasadnione. W części kontrolowanej uchwały zatytułowanej sposoby realizacji zadań programu określono odpowiednio: 2. Opieka nad wolno żyjącymi kotami realizowana będzie poprzez oraz ustalenie miejsc , w których przebywają koty wolnożyjące, zapewnienie dokarmiania oraz wody pitnej w miejscach ich przebywania. W miarę możliwości zapewnienie miejsca schronienia, w szczególności na okres zimowy a także miarowej sterylizacji i kastracji samców i samic. W celu sprawniejszej realizacji w/w zadania przewiduje się utworzenie rejestru karmicieli kotów. Z zapisu tego nie wynika – jak to podnosi organ w odpowiedzi na skargę - że opieka nad wolno żyjącymi kotami realizowana będzie przez Gminę we współpracy z organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt oraz ze społecznymi opiekunami zwierząt, ale też nie jest to wymóg ustawowy. Pozostała treść omawianego punktu w ocenie Sądu wypełnia dyspozycję art. 11a ust. 1 pkt 2) . Ustawy o ochronie zwierząt ustalając zasady opieki nad wolnożyjącymi kotami, w tym zasady ich dokarmiania. 5. Poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt z terenu gminy ma się odbywać przez informowanie o możliwości adopcji bezdomnych zwierząt, przy współpracy z organizacjami społecznymi, których statutowych celem działania jest ochrona zwierząt, za pomocą mediów oraz w sposób zwyczajowo przyjęty na terenie Gminy [...], w tym na stronach internetowych Urzędu. Przewiduje się utworzenie bazy danych mieszkańców zainteresowanych adopcją psów. W ocenie Sądu taki zapis wypełnia dyspozycję art. 11a ust. 1 pkt 5) . Ustawy o ochronie zwierząt ustalając sposób poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt. 6. Usypianie ślepych miotów – zgodnie z zapisami kontrolowanej uchwały - może nastąpić wyłącznie przez lekarza weterynarii w lecznicy Weterynaryjnej lub w schronisku dla bezdomnych zwierząt. Usypiane zwierzę musi być traktowane w sposób humanitarny i nie powodujący u nich stresu lub udręczeń. Zwłoki uśpionych zwierząt muszą być odpowiednio zabezpieczone do czasu zabrania ich przez odpowiednie służby do tego przeznaczone. W ocenie Sądu taki zapis wypełnia dyspozycję art. 11a ust. 1 pkt 6) . Ustawy o ochronie zwierząt ustalając sposób usypianie ślepych miotów. Art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt zawiera szczegółowe wyliczenie zadań, które powinny być objęte programem. Takie rozwiązanie nie pozostawia gminom swobody wyboru działań, które w ich ocenie byłyby wystarczające bądź też najważniejsze, obciąża je natomiast obowiązkiem uwzględnienia wszystkich określonych przez ustawodawcę elementów. W ocenie Sądu Rada Gminy [...] w uchwale nr [...] w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy [...] w 2017 roku, uwzględniła wszystkie z określonych przez ustawodawcę elementów, co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi. Mając powyższe na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), oddalił skargę jako bezzasadną.