IV SA/Wa 536/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Danuta Dopierała, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. C., H. C. i C. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad rekultywacji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego P. C. kwotę 440 (czterysta czterdzieści ) złotych oraz na rzecz skarżących H. C. i C. C. 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. uzupełnioną decyzją z dnia [...] października 2009 r. zmieniającą w trybie art. 155 kpa decyzję Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydaną w przedmiocie ustalenia kierunku i terminu rekultywacji terenów po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego K. w miejscowości K., gmina K. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż Starosta W. decyzją z dnia [...] października 2009 r. nie mógł w trybie art. 155 kpa zmienić własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. ponieważ strona o zmianę taką nie wnosiła. Jednakże odwołujący się nie wnosił takiego zarzutu. Podniesiono, iż nie zostały naruszone przepisy odnoszące się do błędnej wykładni art. 40 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, ponieważ zgodnie z art. 40 ust 2 ustawy Prawo wodne zakazy, o których mowa w ust. 1 pkt 1 - wprowadzania do wód odpadów, w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach nie dotyczą wykorzystywania gruzu, mas ziemnych oraz skalnych przy wykonywaniu robót związanych z utrzymywaniem lub regulacją wód, a także lokalizowania inwestycji gospodarki rybackiej a nie prac rekultywacyjnych o których mowa w skarżonej decyzji. Rekultywacja terenu polega bowiem na odtworzeniu lub ukształtowaniu nowych wartości użytkowych gruntu i nie dotyczy utrzymania i regulacji wód. Podkreślono również, że twierdzenie skarżących, iż odpowiednio stosując przepisy o wodach stałych do sytuacji dotyczących wód znajdujących się w zagłębieniach terenu, powstałych w wyniku działalności człowieka - wykonywanie prac rekultywacyjnych z użyciem gruzu, mas ziemnych i skalnych jest dopuszczalne, nie zostało poparte żadnymi argumentami i przepisami prawa. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli P. C., H. i C. C. zarzucając jej błędną wykładnię art. 40 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez utrzymanie w mocy zakazu zasypywania zawodnionego wyrobiska odpadami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. w zakresie, w jakim zakaz ten dotyczy gruzu budowlanego, ziemi i gleby. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zgodnie z art. 5 ust 4 ustawy Prawo wodne - przepisy o wodach stojących stosuje się odpowiednio do wód znajdujących się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, niebędących stawami. Stosowanie "odpowiednio" przepisów oznacza, że niektóre przepisy stosuje się bezpośrednio, niektóre modyfikuje się, zaś jeszcze innych nie stosuje się wcale. Dlatego też, gruz, ziemia i gleba mogą być rozumiane jako odpady, jeżeli ich posiadacz pozbywa się ich, ale - zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy Prawo wodne zakaz wprowadzania do wód odpadów, w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, nie dotyczy wykorzystywania gruzu, mas ziemnych oraz skalnych przy wykonywaniu robót związanych z utrzymywaniem lub regulacją wód. Podkreślono, że skoro do wód stojących stosuje się odpowiednio przepisy prawa wodnego, a regułą prawa wodnego jest traktowanie tych materiałów jako materiałów służących do robót związanych np. z regulacją wód czy gospodarką rybacką, oznacza to, że odpowiednio stosując te przepisy do wód znajdujących się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, niebędących stawami - wykonywanie prac rekultywacyjnych z użyciem tych materiałów jest również dopuszczalne. Użycie takich materiałów nie prowadzi do zanieczyszczenia wód, ani środowiska. Utrzymywanie takiego stanu w postaci dołu wypełnionego wodą, otoczonego skarpą, jest niczym nie uzasadnione, a proponowany sposób rekultywacji nie stwarza żadnego zagrożenia ekologicznego ani nie wpłynie w żaden sposób na lokalną gospodarkę wodną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną w trybie art. 155 kpa, stanowiącego o możliwości zmiany ostatecznej decyzji, ale tylko za zgodą strony. Organ odwoławczy wskazał jednak na brak wniosku strony o zastosowanie w sprawie procedury określonej w art. 155 kpa. Pomimo tego, ocena ta nie znalazła prawidłowego odzwierciedlenia w kształcie sentencji decyzji organu odwoławczego. Brak wniosku strony o zastosowanie art. 155 kpa jest bowiem równoznaczne z brakiem wyartykułowania zgody przez stronę na zmianę decyzji. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się wniosek skarżącego z dnia 7 września 2009 r. o uzupełnienie decyzji Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., jednakże z jego treści nie wynika zgoda na dokonanie zmiany tej decyzji, zwłaszcza, iż decyzja Starosty W. z dnia [...] października 2009 r. wydana wobec wniosku skarżącego nie uwzględnia całości żądania zawartego w tym wniosku. Ponadto, decyzja Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. doręczona została poza skarżącym, także H. i C. C., będącym właścicielami dwóch działek gruntu (nr ew. [...], i [...]) objętych tą decyzją. Jakkolwiek, w decyzji tej wskazano na doręczenie jej tym osobom, jako do wiadomości, ale brak jest w przepisach procedury administracyjnej podstawy do kierowania decyzji do innych osób, nie będących jej stronami lub organem orzekającym w niższej instancji w formule "do wiadomości". Z tego względu należało wyjaśnić, z jakim skutkiem procesowym decyzja z dnia [...] sierpnia 2009 r. została doręczona także H. i C. C. Jeżeli bowiem decyzję tę skierowano do tych osób właśnie dlatego, iż są właścicielami części terenu objętego tą decyzją, to znaczy, że osoby te są stronami tej decyzji, a wtedy możliwość zastosowania wobec tej decyzji procedury określonej w art. 155 kpa byłaby zależna także od uzyskania zgody tych osób. Jeżeli natomiast osoby te nie zostały przez organ orzekający potraktowane, jako strony, to skierowanie do nich decyzji mogłoby być rozważane w kontekście wady nieważności określonej w art. 156 §1 pkt 4 kpa. Rozważenia wymagała także okoliczność, iż decyzja Starosty W. z dnia [...] października 2009 r. doręczona została H. i C. C. w formule "otrzymują", a nie w formule "do wiadomości", co wskazuje na brak rozeznania organu pierwszej instancji w określeniu statusu tych osób w sprawie objętej tą decyzją. Również w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wskazano na jej doręczenie H. i C. C., jako stronom, obok skarżącego. Organ odwoławczy nie wyjaśnił zatem statusu H. i C. C. w rozpatrywanej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż przysługiwanie tym osobom przymiotu strony wymagałoby uzyskania od nich zgody na zastosowanie procedury określonej w art. 155 kpa. Natomiast brak takiego przymiotu wykluczałby te osoby z kręgu adresatów zarówno decyzji Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., jak i kolejnej decyzji tego organu z dnia [...] października 2009 r. oraz zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Powyższych okoliczności organ odwoławczy nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji, czym naruszył art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 155 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności bowiem od ustalenia statusu H. i C. C. do występowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., albo do wydania decyzji w trybie art. 155 kpa byłaby wymagana ich zgoda, albo w obecnej procedurze zakończonej zaskarżoną decyzją, decyzja ta skierowana została do tych osób, jako nie będących stroną w sprawie. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający ustali w pierwszej kolejności status H. i C. C. do występowania w sprawie, a następnie wyjaśni i oceni dopuszczalny tryb postępowania dla rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 7 września 2009 r. o uzupełnienie decyzji Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r.