IV SA/Wa 536/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. i A. B. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. i A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych W. i A. B. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten złożyli w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 536/12 wszczętej z ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Na obecnym etapie postępowania skarżący nie są zobowiązani do uiszczania jakichkolwiek opłat sądowych. W dniu 2 kwietnia 2012 r. uiścili bowiem wpis od skargi w kwocie 100 zł. Oprócz tego, skarżący mogą zostać do chwili zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego zobowiązani do uiszczenia wpisów sądowych należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej, opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA (wszystkie w wysokości 100 zł.). We wniosku PPF - nadesłanym do Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu – skarżący podali, że są właścicielami domu o powierzchni 70 m2. oraz nieruchomości o powierzchni 5000 m2. Oświadczyli że prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, są osobami schorowanymi i w podeszłym wieku i w związku z tym znaczne kwoty wydają na leczenie (ok. 1250 zł. miesięcznie). Podali, że utrzymują się z dochodów netto w wysokości 2 795,89 zł. miesięcznie (oboje otrzymują emerytury w wysokości W. B. – 1303,96 zł. netto, A. B. – 1491,93 zł. netto miesięcznie). Ponieważ wniosek PPF nie zawierał wszystkich informacji niezbędnych do oceny procesowego żądania, referendarz sądowy pismem z dnia 11 kwietnia 2012 r. wezwał stronę do nadesłania m.in. wyciągów z rachunków bankowych. W odpowiedzi na to wezwanie strona przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego. Dokumentuje on posiadanie przez W. i A. B. oszczędności w wysokości 16.227,03 zł. Stwierdzono, co następuje: W. i A. B. zwrócili się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z obowiązku uiszczania koszów sądowych. Powinni zatem uprawdopodobnić, że nie są w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje skarżących art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270.). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek skarżący nie wykazali, że znajdują się w sytuacji uprawniającej ich do skorzystania z prawa pomocy. Niewątpliwie sytuacja skarżących jest bardzo trudna, co wynika ich stanu zdrowia i podeszłego wieku, kosztów leczenia i opieki. Warunki życia rodziny są jednak niewystarczające do przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed Sądem z uwagi na zgromadzone przez nich oszczędności. Nie można mieć jakichkolwiek wątpliwości, że ujawnione w toku postępowania wyjaśniającego oszczędności, czyli kwota ponad 16 000 zł. jest majątkiem zupełnie wystarczającym nie tylko do utrzymania rodziny na poziomie niezbędnym, ale również do opłacenia kosztów postępowania sądowego (jednorazowo 100 zł.). Skarżący w żaden sposób nie wykazali, czym dla nich miałby się objawić uszczerbek w koniecznym utrzymaniu spowodowany koniecznością uiszczenia kosztów sądowych i jakie ich uzasadnione potrzeby życiowe byłyby przez to zagrożone. Co więcej - w 2 kwietnia 2012 r. - poprzedzającym dzień złożenia wniosku o prawo pomocy – skarżący uiścili wpis sądowy. Podkreślić trzeba, że ciążący na stronach postępowania obowiązek ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie wynika z art. 199 p.p.s.a. Nie ma on charakteru absolutnego, jednak dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody; a do takich bez wątpienia należą skarżący. Wyraźnego podkreślenia wymaga również to, że przyznanie prawa pomocy nie może prowadzić do zabezpieczenia czy też poprawy stanu majątkowego osoby wnioskującej. Złożenie przez skarżących wniosku w sytuacji posiadania stosunkowo znacznych zasobów pieniężnych dowodzi braku zrozumienia istoty prawa pomocy (inaczej jest to tzw. prawo ubogich), jako instytucji adresowanej do osób dotkniętych ubóstwem i znajdujących się w ciężkiej sytuacji materialnej, które we własnym zakresie nie mogą zapewnić sobie prawa do sądu i możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących im jako stronom postępowania uprawnień. Z tych względów, postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.