IV SA/Wa 542/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. sprawy ze skargi P. w M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę - IV SA/Wa 542/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Minister Środowiska po rozpoznaniu odwołania P. w M. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. w przedmiocie zatwierdzenia Z. Sp. z o.o. w M. instrukcji eksploatacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w M. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż w myśl art. 147 kpa postępowanie administracyjne może się toczyć jedynie z wniosku uprawnionego podmiotu lub też z inicjatywy organu administracji publicznej. Z analizy statutu P. wynika, że Klub do realizacji swoich celów statutowych może występować do organów administracji publicznej lub sądów powszechnych o zastosowanie środków zmierzających do usunięcia zagrożenia środowiska na określonym terenie, restytucji lub naprawy zaistniałych w związku z tym szkód, występuje także na prawach strony w procesach administracyjnych ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na budowę. Założenia programowe, cele i sposoby działania Koła Klubu, stosownie do Regulaminu P. w M. są zgodne ze Statutem PKE. Tymczasem postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. dotyczyło zatwierdzenia Z. Sp. z o.o. w M. instrukcji eksploatacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w M.. Tak, więc postępowanie to nie dotyczyło P. w M. W konkluzji Minister Środowiska uznał, iż wnioskujący nie jest stroną postępowania i nie służy mu prawo do wniesienia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze P. w M. zwany dalej skarżącym podnosząc zarzut naruszenia prawa procesowego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący, przywołując art. 145 § 1 pkt 1, 2, 6 kpa wywodził, iż materiał dowodowy na podstawie, którego zostały ustalone istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazał się fałszywy a sama decyzja udzielająca Z. Sp. z o.o. w M. pozwolenia na wytwarzanie odpadów powstałych w związku z eksploatacją składowiska odpadów w M. została wydana w wyniku przestępstwa. Co więcej, przedmiotowa decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Skarżący dodał, iż wnosi o wznowienie postępowania z urzędu i nie powołuje się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, iż skarżący dopiero w skardze złożonej do Sądu podniósł, iż wnosi o wznowienie przedmiotowego postępowania z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. jest decyzją ostateczną. Stosownie do art. 16 § 1 kpa statuującego zasadę trwałości decyzji ostatecznych- wzruszenie takich decyzji może nastąpić tylko w trybach szczególnych przewidzianych w kpa i w przypadkach przewidzianych w przepisach odrębnych. Zasada trwałości decyzji administracyjnych zawarta w art. 16 § 1 kpa jest związana z ochroną porządku prawnego oraz z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych i stanowi element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego. Przesłanki zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności takich decyzji nie mogą być poddane wykładni rozszerzającej a wręcz przeciwnie-muszą być interpretowane dosłownie a nawet ścieśniająco. Tak, więc zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wymaga ścisłego przestrzegania granic rozpoznania sprawy dla konkretnego, przewidzianego przez kpa trybu eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. Zgodnie z treścią art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W myśl art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawowe znaczenie dla wykładni tego przepisu ma pojęcie interesu prawnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu ( wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97-LEX nr 43262) Tak, więc warunkiem dopuszczenia danego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest stwierdzenie, iż ma on interes prawny w sprawie. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku ( zob. kom Kodeks postępowania administracyjnego P. P. Lexis Nexis str. 100). Organizacja społeczna może być stroną postępowania o ile posiada przymioty wskazane w omówionym wyżej przepisie, lub może uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony w myśl art. 31 § 3 kpa po zrealizowaniu uprawnień wynikających z art. 31 § 1 kpa. W myśl art. 31 § 1 kpa organizacji społecznej przysługują dwa uprawnienia, które mogą być realizowane odrębnie tj. prawo żądania wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby oraz prawo żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny, przy czym obie te przesłanki musza być spełnione równocześnie. Określenie " cel statutowy " oznacza, że sprawa dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji, zapisanych w statucie lub innym akcie regulującym wewnętrzny ustrój danej organizacji społecznej. Musi, zatem istnieć merytoryczne powiązanie, rozumiane w sensie prawnym a nie tylko faktycznym, przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż skarżący nie uczestniczył na prawach strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. Skarżący nie wystąpił z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu w oparciu o art. 31 § 1 kpt 2 kpa. Jak stanowi w § 3 Regulamin P. w M. założenia programowe, cele i sposoby działania Koła są zgodne z Rozdziałem II art. 8 i 9 Statutu polskiego Klubu Ekologicznego. Do celów PKE wymienionych w art. 8 ust. 2 statutu należy: 1) uznanie zrównoważonego rozwoju jako podstawy polityki społeczno- gospodarczej państwa, 2) ochrona środowiska , w tym ekologia rozumiana jako ochrona zwierząt, roślin i ochrona całego dziedzictwa przyrodniczego, 3) ochrona krajobrazu naturalnego i dziedzictwa kulturowego, 4) kształtowanie w społeczeństwie świadomości, że jakość życia zależy od racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi i zachowaniem równowagi między środowiskiem a rozwojem cywilizacji, 5) powszechna edukacja ekologiczna. Zgodnie art. 9 PKE będzie realizować swoje cele m.in. przez występowanie do organów administracji publicznej lub sądów powszechnych o zastosowanie środków zmierzających do usunięcia zagrożenia środowiska na określonym terenie, restytucji lub naprawy zaistniałych w związku z tym szkód , występuje także na prawach strony w procesach administracyjnych ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na zabudowę. Tak, więc, analizując cele statutu Sąd stanął na stanowisku, iż skarżący nie wykazał we wniosku o wznowienie postępowania, iż wniosek ten jest uzasadniony celami statutowymi jak również nie wykazał naruszenia prawa na niekorzyść interesu społecznego. Natomiast wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu należy do wyłącznej kompetencji organu, co oznacza, iż decyzję o podjęciu działań kontrolnych w trybie nadzoru może podjąć wyłącznie organ nadzorczy. Podkreślenia wymaga, iż trafnie organ zauważył, że dopiero w skardze skarżący domagał się wznowienia postępowania z urzędu, podczas, gdy zarówno we wniosku o wznowienie jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący używa określenia " wnoszę o wznowienie postępowania "Tak sprecyzowane żądanie nie pozostawia w ocenie Sądu, wątpliwości pozwalających na przyjęcie tezy, iż skarżący zwrócił się do organu administracyjnego o wznowienie postępowania administracyjnego z urzędu. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i Minister Środowiska zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. w przedmiocie zatwierdzenia Z. Sp. z o.o. w M. instrukcji eksploatacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w M. Odnosząc się do okoliczności podniesionych w skardze należy zauważyć, iż wobec odmowy wszczęcia postępowania, organ nie mógł ustosunkować się do zarzutów dotyczących wadliwości decyzji ustalających warunki zabudowy i z tego też względu zarzuty powyższe nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu sądowym. Wobec nie zasadności zarzutów skargi oraz nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.