IV SA/Wa 542/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2009 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2008r. o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego B. K. z lokalu nr [...] przy [...] w P. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] wskazał, że z wniosku M. K. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego B. K. z lokalu nr [...] przy [...] w P. W dniu [...] grudnia 2008r. pełnomocnik B. K. wniósł o zawieszenie postępowania o wymeldowanie z uwagi na wniesienie do Sądu Rejonowego w P. Wydział Cywilny pozwu o stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązania i przeniesienia na rzecz powoda własności mieszkania położonego w P. przy [...]. Wojewoda [...] wskazał, iż organ może zawiesić postępowanie administracyjne zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sprawie o wymeldowanie, z uwagi na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ bada wyłącznie czy dana osoba rzeczywiście opuściła miejsce dotychczasowego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wobec powyższego organ uznał, iż sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym w P. Wydział Cywilny nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie o wymeldowanie B. K. z przedmiotowego lokalu, bowiem nie ma wpływu na ocenę spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu, od której zależy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z kolei odnosząc się do wniosku B. K. o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2008r., organ wyjaśnił, że tryb odwoławczy ma w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego pierwszeństwo przed trybem nieważnościowym. Wynika to z faktu, że organ odwoławczy ma szersze uprawnienia niż organ stosujący art. 156 § 1 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009r. złożyła B. K. W ocenie skarżącej złożenie pozwu o stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązania i ponowne przeniesienie własności lokalu nr [...] przy [...] w P. na poprzedniego właściciela wyczerpuje przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa skutkujące zawieszeniem postępowania w przedmiocie wymeldowania skarżącego z w/w lokalu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2008r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie skarżącej z lokalu nr [...] przy [...] w P. Podstawą wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego był art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. We wniosku o zawieszenie postępowania, jako zagadnienie wstępne wymagające uprzedniego rozstrzygnięcia, wskazano sprawę toczącą się przed Sądem Rejonowym w P. Wydział Cywilny sygn. akt [...] z powództwa W. K. przeciwko M. K. i P. K. prowadzącym spółkę jawną "K." z siedzibą w K. o ustalenie, że umowa pożyczki zawarta między powódką a pozwanymi w dniu [...] lipca 2001r. wygasła w dniu [...] stycznia 2003r. na skutek spełnienia przez powódkę zobowiązania wynikającego z tej umowy i zobowiązanie pozwanych do powrotnego przeniesienia na rzecz powódki prawa własności lokalu mieszkania nr [...] położonego w P. przy [...], stanowiącego zabezpieczenie udzielonej pożyczki. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Sporne jest, czy zagadnieniem wstępnym mogą być kwestie procesowe. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Innym organem w rozumieniu komentowanego przepisu nie musi być organ administracji publicznej, lecz każdy inny, z wyłączeniem sądów powszechnych, organ upoważniony do rozstrzygania kwestii prawnych. Sądem w rozumieniu tego przepisu nie jest sąd administracyjny. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, należy uznać, iż organ badając czy toczące się postępowanie cywilne w wyżej opisanej sprawie stanowi zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależy rozstrzygnięcie w sprawie o wymeldowanie, słusznie odwołał się do treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle tego przepisu, stanowiącego podstawą meterialnoprawną wymeldowania, organ w toku tego postępowania bada, czy dana osoba faktycznie opuściła miejsca pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Należy podkreślić, że organ gminy, wydając decyzję o wymeldowaniu bądź odmowie wymeldowania, nie bada kwestii uprawnień strony do lokalu, co zostało jednoznacznie stwierdzone w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, OTK-A 2002/3/34, stwierdzającego niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy. Ponieważ sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym w P. z powództwa W. K. dotyczy rozliczenia z tytułu zawartej umowy pożyczki oraz roszczenia do przeniesienia przez pozwanych na jej rzecz prawa własności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w P. przy [...], to nie można uznać, że kwestie te stanowią zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sprawie o wymeldowanie skarżącej z przedmiotowego lokalu, w której bada się fakt opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego. Wobec powyższego organy w niniejszej sprawie prawidłowo odmówiły zawieszenia postępowania administracyjnego nie naruszają art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.