IV SA/Wa 547/08

WyrokWSA w Warszawie2009-05-12

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa, które nie stanowiło samodzielnego orzeczenia o skutku przenoszącym własność, może zostać uznane za nieważne z powodu braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa, mimo że wywołało skutki prawne?
Ratio decidendi
Orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy ma charakter prawnoprocesowy, a nie prawnomaterialny. Nie wywołuje ono skutków prawnomaterialnych w sferze rzeczowej, a jedynie stanowi procesowe uznanie protokołu za odpowiadający wymogom. Skutki prawnomaterialne wywołuje orzeczenie o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. W związku z tym, nawet jeśli orzeczenie zatwierdzające protokół zostało wydane bez podstawy prawnej, nie można stwierdzić jego nieważności, jeśli wywołało nieodwracalne skutki prawne, co należy oceniać w kontekście orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Gospodarki, która uchyliła własną decyzję i stwierdziła nieważność orzeczenia Ministra Górnictwa z 1952 r. zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa "P. Spółka z o.o. - K." w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej współwłasność osób trzecich. Skarżący kwestionowali możliwość stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. z uwagi na wywołane przez nie nieodwracalne skutki prawne oraz brak wypłaty odszkodowania. Sąd oddalił skargi, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skarg P. S.A. w W. - Oddział w S., W. W., M. W., J. W. i M. R. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego - oddala skargi - Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. W., M. R., W. W. oraz J. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] lipca 2007r. znak: [...] i jednocześnie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art.157 § 1 i 2 kpa stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Górnictwa z dnia [...] lutego 1952r., w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa firmy "P. Spółka z o.o. - K., w części dotyczącej nieruchomości zapisanej w Iwh [...] gm. kat. T. i oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 18354 m2 -stanowiącej współwłasność W. R. i S. R. W uzasadnieniu decyzji podano, że orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 1947r. Minister Przemysłu i Handlu na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 i art. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( DZ. U. Nr 3, poz.17 ze zm.) stwierdził przejęcie przedsiębiorstwa na własność Państwa, w tym przedsiębiorstwa pn.: "P. Spółka z o.o. - K. Objęcie poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa , nastąpiło protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] lutego 1951 r. W wykazie nieruchomości, będących integralną częścią składową przedsiębiorstwa, które stanowiły własność osób trzecich, wskazano parcelę nr [...] o pow. 18354 m2, położoną w T. i objętą Iwh [...] ks. gr. T., stanowiącą własność W. R. i S. R. Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] lipca 2007r., po rozpatrzeniu wniosków M. W., S. R., w miejsce którego wstąpili jako spadkobiercy M. R. oraz W. W., odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Górnictwa z dnia [...] lutego 1952r, zatwierdzającego protokół zdawczo - odbiorczy w części dotyczącej wyżej opisanej nieruchomości, uznając, że nieruchomość ta ze względu na swój charakter była niezbędna do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa i wykorzystywana dla jego potrzeb związanych z eksploatacją i obsługą szybów naftowych, w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej. W. W., M. W., J. W. oraz M. R. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na odrębność znacjonalizowanego przedsiębiorstwa od przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej parcelę gruntową z prawami naftowymi. Minister Gospodarki rozpoznając ponowię sprawę, powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2007r. , sygn. I OPS 2/07, w której stwierdzono, że "przejęcie przez Państwo na własność przedsiębiorstwa, na podstawie art. 2 i 3 ust.1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej( Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.) w związku z art.6 ust. 1 tej ustawy, nie obejmowało przejęcia własności nieruchomości włączonej do tego przedsiębiorstwa, która nie należała do przedsiębiorcy, lecz stanowiła własność osoby trzeciej". Omawiana uchwała, jak podkreślił organ, wyeliminowała rozbieżności w wykładni art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej oraz wydanego do niej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1946r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa ( Dz. U. RP Nr17, poz. 114 ze zm.), opowiadając się za podmiotowym ujęciem przedsiębiorstwa. Organ naczelny stwierdził, iż oceniając całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie w kontekście cytowanej wyżej uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję pierwszoinstancyjną uchylić i orzec co do istoty. W odniesieniu do zarzutu podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego braku wypłaty odszkodowania za upaństwowione mienie , organ podniósł, że powyższa kwestia nie może stanowić o wystąpieniu przesłanki rażącego naruszenia prawa przy podejmowaniu orzeczenia Ministra Górnictwa z dnia [...] lutego 1952r. Według § 75 ust. 3 ww. rozporządzenia wykonawczego właściciele składników majątkowych włączonych do przedsiębiorstw przed dniem wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej i stanowiących własność osób trzecich, wobec właścicielki przedsiębiorstwa mieli otrzymać odszkodowania na tych samych zasadach, co wierzyciel przedsiębiorstwa ( art. 6 ust. 2 ustawy). Przepisy ustawy nacjonalizacyjnej nie uzależniały przejęcia mienia na własność Państwa od przyznania odszkodowania byłemu właścicielowi. Odszkodowanie to miało być wypłacone później w odrębnym postępowaniu w oparciu o przepisy rozporządzenia, które miała wydać Rada Ministrów. Do dnia dzisiejszego przepisy wykonawcze w sprawie zasad, trybu i wysokości wypłaty odszkodowań nie zostały wydane. Bezspornym jest, że nieruchomość oznaczona jako parcela nr [...] położona w gromadzie T., ujęta w protokole zdawczo-odbiorczym z przejęcia przedsiębiorstwa " P. Sp. z o.o., którego część składową stanowiły K. gr. T., pow. [...]., przez państwowe jednostki organizacyjne, stanowiła współwłasność w równych częściach S. R. oraz W. R., tj. osób trzecich wobec właściciela znacjonalizowanego przedsiębiorstwa - spółki "P". Wobec okoliczności, że § 72 oraz § 75 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r., oraz przepisy ustawy nacjonalizacyjnej nie dawały podstaw do nacjonalizacji wraz z przedsiębiorstwem mienia osób trzecich, organ stwierdził, iż orzeczenie Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 1952r. zatwierdzające protokół zdawczo- odbiorczy przedsiębiorstwa "P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - K. w części dotyczącej nieruchomości zapisanej w Iwh [...] gm. kat. T., oznaczonej jako działka [...] o pow. 18354 m2, zostało wydane bez podstawy prawnej, będącej podstawą nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ podniósł, że wobec wydania kontrolowanego w trybie nadzoru orzeczenia Ministra Górnictwa z dnia [...] lutego 1952r. w części wskazanej wyżej nieruchomości, stanowiącej współwłasność S. R. oraz W. R., bez podstawy prawnej, należało ocenić jego skutki prawne stosownie do § 2 art. 156 kpa, według którego nie stwierdza się nieważności decyzji wtedy, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Organ powołując się na liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że skutki prawne wywołane przez późniejsze orzecznictwo dotyczące tego samego przedmiotu, którego dotyczyły wcześniejsze decyzje, nie mogą być utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez wcześniejsze decyzje, uznał, że to kontrolowane orzeczenie Ministra Górnictwa nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych, wobec przedmiotowej działki nr [...] w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: P. S.A. Oddział w S. oraz W. W., W. M., J. W. oraz M. R. G. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuty skargi zawarte w jej uzasadnieniu sprowadzają się do kwestionowania stanowiska Ministra Gospodarki, że kontrolowane orzeczenie Ministra Górnictwa z dnia [...] lutego 1952r. w części dotyczącej działki [...] nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Skarżąca Spółka wskazała, że część tej działki o pow., 1,79 ha pozostała we władaniu P. w K., którego następcą prawnym w wyniku przekształceń organizacyjnych zostało P. w W., przekształcone następnie w spółkę akcyjną. Decyzją z dnia [...] marca 2005r Wojewoda [...] stwierdził nabycie użytkowania wieczystego działek stanowiących część ww. działki [...] o łącznej pow. 5,5542 ha. Na podstawie umowy z dnia [...] maja 2007 r. na rzecz Spółki Z. Sp. z o.o. przeniesiono prawo użytkowania wieczystego m.in. działki [...] ( stanowiącej cześć działki [...]) oraz własność znajdujących się na niej budynków i urządzeń. Pozostała część znacjonalizowanej działki nr [...] wchodzi w skład działki nr [...], stanowiącej własność Województwa [...]. Zdaniem strony skarżącej, zdarzenia prawne jakie miały miejsce po wydaniu kwestionowanego orzeczenia, wywołały skutki, których organ nie może usunąć mocą własnych orzeczeń, stąd nie można stwierdzić nieważności tego orzeczenia, a zatem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Skarżący W. W., M. W., J. W. oraz M. R. w skardze z dnia 26 lutego 2008 r. uzupełnionej pismem z dnia 14 kwietnia 2008r., podnieśli, że nie zgadzają się na takie załatwienie sprawy, gdyż domagają się odszkodowania za zagarniętą nieruchomość. W odpowiedzi na skargi Minister Gospodarki wniósł o ich oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Na wstępie wymaga podkreślenia, iż trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż występujące w orzecznictwie istotne rozbieżności co do wykładni przepisu art. 6 ust.1 ustawy nacjonalizacyjnej i § 75 ust.2 i 3 rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy z 1947 roku rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale sygn. akt I OPS 2/07 z dnia 5 listopada 2007 r. (»») stwierdzając, iż " przejęcie przedsiębiorstwa, na podstawie art.2 ust.1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej w zw. z art. 6 ust. 1 tej ustawy nie obejmowało przejęcia własności nieruchomości włączonej do tego przedsiębiorstwa, która nie należała do przedsiębiorcy, lecz stanowiła własność osoby trzeciej". Uchwała ta zgodnie z art. 187 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., jest wiążąca w sprawie, w której ją wydano, jednakże ma ona tzw. ogólną moc wiążącą wynikającą z art. 269 § 1 powołanej ustawy. Zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki wydana została na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa, który stanowi, iż organ administracji stwierdza nieważność decyzji, gdy decyzja ta wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący nie kwestionują faktu, iż orzeczenie Ministra Górnictwa z dnia [...] lutego1952r., które jest przedmiotem oceny prawnej zawartej w zaskarżonej decyzji, jest dotknięte wadą nieważności. Zdaniem skarżącej Spółki orzeczenie to wywołało nieodwracalne skutki prawne z uwagi na okoliczności szczegółowo opisane w skardze, dlatego Minister Gospodarki powinien ograniczyć się w swojej decyzji do stwierdzenia na podstawie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa, że wskazane wyżej orzeczenie Ministra Górnictwa wydane zostało z naruszeniem prawa, gdyż ze względu na wywołane nim nieodwracalne skutki prawne, nie może być stwierdzona jego nieważność. Orzeczenie Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 1952 r. wydane zostało na podstawie §75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62, ze zm.), który stanowił, że osoba lub organizacja gospodarcza wyznaczona do sporządzenia protokółu zdawczo-odbiorczego winna przedstawić właściwemu ministrowi do zatwierdzenia protokół zdawczo-odbiorczy wraz ze zgłoszonymi uwagami i zarzutami; zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy, właściwy minister rozpatrzy zgłoszone uwagi i zarzuty i ustali w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, które składniki majątkowe objęte protokółem zdawczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego; zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy jest integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Z powyższego wynika, że orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego, określającego składniki majątkowe przejmowanego przedsiębiorstwa nie stanowiło samodzielnego orzeczenia o skutku przenoszącym własność lub potwierdzającym przeniesienie własności z mocy prawa składników majątkowych wykazanych w protokole zdawczo-odbiorczym, na rzecz Państwa. Takim orzeczeniem, stwierdzającym nabycie przedsiębiorstwa z mocy prawa przez Państwo, na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17, ze zm.), jest orzeczenie właściwego, ze względu na rodzaj przedsiębiorstwa, ministra, wydawane na podstawie art. 2 ust. 7 w zw. z art. 3 ust. 5 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r. Normatywne określenie funkcji protokołu zdawczo-odbiorczego w przepisach §71-§75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r., jako spisu składników majątkowych przejmowanego z mocy prawa przedsiębiorstwa, stanowiącego integralną część orzeczenia właściwego ministra o przejściu (art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r.) lub przejęciu (art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r.) przedsiębiorstwa na własność Państwa, oznacza, że orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy stanowi jedynie prawnie określoną formę oceny prawidłowości sporządzenia tego protokołu i zarazem oceny zasadności zgłoszonych wobec tego protokołu uwag i zarzutów. Brak jest, w ocenie Sądu, podstaw prawnych do przypisywania skutków przejęcia konkretnych składników majątkowych przedsiębiorstwa na rzecz Państwa, orzeczeniu o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego, z racji, że składniki te konkretyzowane są dopiero w protokole zdawczo-odbiorczym, ponieważ źródłem mocy prawnej orzeczenia ministra w zakresie stwierdzenia przejścia własności przedsiębiorstwa na rzecz Państwa jest ustawa nacjonalizacyjna z dnia 3 stycznia 1946 r, w której wskazano jedynie na orzeczenie właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na rzecz Państwa (art. 2 ust. 7 w zw. z art. 3 ust. 5 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r.). Nie wskazano natomiast w ustawie nacjonalizacyjnej, aby w sferze konkretyzowania skutków prawnych przejęcia określonych składników majątkowych przedsiębiorstwa, miało być wydawane odrębne orzeczenie, o jakimkolwiek znaczeniu prawnorzeczowym. Skoro zaś normatywnym źródłem orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, wydanego na podstawie art. 2 ust. 7, art. 3 ust. 5 i art. 10 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r., to charakter prawny orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego powinien być określany przez pryzmat celu, któremu służy powołane rozporządzenie, jako określające procedurę przejęcia przedsiębiorstwa, a nie prawnomaterialne skutki tego przejęcia. Orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego posiada więc jedynie prawnoprocesowy, a nie prawnomaterialny charakter. Orzeczenie to nie może zatem wywoływać skutków prawnomaterialnych w sferze rzeczowej, lecz pełni jedynie rolę procesowego uznania protokołu zdawczo-odbiorczego za odpowiadający normatywnym wymogom jego sporządzenia. Skutki prawnomaterialne w sferze rzeczowej wywołuje natomiast orzeczenie o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, wydawane na podstawie przepisów ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r, dlatego też przy ocenie tego orzeczenia właściwe jest rozważanie wpływu na dopuszczalność jego wyeliminowania z obrotu prawnego kolejnych zdarzeń i czynności prawnych względem składników majątkowych przedsiębiorstwa, jakie zaistniały po przejęciu przedsiębiorstwa. W rozpatrywanej sprawie, orzeczeniem stwierdzającym przejęcie przedsiębiorstwa P. Spółka z o.o. - K., na rzecz Państwa, jest orzeczenie nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lipca 1947r. r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa. Oznacza to, iż skutki prawne, jakie podnosi skarżąca Spółka, związane z nabyciem z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. działek o łącznej powierzchni5,5542 ha na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r oraz następne czynności zbycia lub przeniesienia praw do tego majątku na rzecz kolejnych osób, nie mogą być wiązane z orzeczeniem Ministra Górnictwa z dnia [...] lutego 1952r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa "P." Spółka z o.o. - K., lecz co najwyżej z orzeczeniem nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lipca 1947r. r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej wskazanego przedsiębiorstwa, pomijając ocenę wpływu tych czynności na dopuszczalność stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. W tym względzie Sąd podziela całą argumentację organu naczelnego zawartą w zaskarżonej decyzji, dotyczącą braku zaistnienia w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych. Argumentacja ta jest trafna, i wynika z utrwalonego w tym względzie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy podzielić także stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt OSK 232/04 (Lex nr 148891), według którego, decyzja nacjonalizacyjna oraz decyzja o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego są ze sobą nierozerwalnie związane i dlatego oczywiste jest, iż niestwierdzenie zaistnienia przesłanki z art. 156 §2 kpa w odniesieniu do decyzji nacjonalizacyjnej jest ostateczne oraz prawomocne i przesądza o konieczności stwierdzenia nieważności również orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy tego przedsiębiorstwa, jak też o tym, że orzeczenie to nie mogło wywołać nieodwracalnych skutków prawnych. Należy przy tym podkreślić, iż zatwierdzenie protokołu zdawczo-odbiorczego skutkowało jedynie wskazaniem, z jakich składników majątkowych składało się przejmowane przedsiębiorstwo. Samo jednak przejęcie tego przedsiębiorstwa, a więc także jego poszczególnych składników, nie było potwierdzane orzeczeniem o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego, lecz uprzednim orzeczeniem o przejęciu przedsiębiorstwa. W kontekście przedstawionych rozważań, zarzuty skarżącej Spółki o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych i konieczności ich uwzględnienia przy ocenie legalności orzeczenia Ministra Górnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. nie mogą być uwzględnione. Dokonana w zaskarżonej decyzji organ naczelny analiza znaczenia nieodwracalności skutków prawnych dla oceny legalności ww. orzeczenia z 1952 r., jest trafna, stąd też okoliczności wskazane przez skarżącą Spółkę, które w jej przekonaniu stanowią o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych, nie mogły znaleźć aprobaty. Odnośnie zarzutu skargi W. W., M. W., J. W. oraz M. R. o braku przyznania odszkodowania za przejętą ww. nieruchomość na własność Skarbu Państwa, trafnie podniósł organ naczelny, że kwestia ta nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 1952r., z tego względu, że ustawodawca przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa w trybie art. 3 ust.1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.), nie uzależnił od jednoczesnego zawarcia w orzeczeniu nacjonalizacyjnym rozstrzygnięcia w przedmiocie odszykowania, a zwłaszcza w orzeczeniu o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego. Za przejęte przedsiębiorstwo właściciel ( art. 3 ust.1 i art. 7ust.1 ww. ustawy miał otrzymać odszkodowanie. Wedle § 75 ust. 3 ww. rozporządzenia wykonawczego odszkodowanie miał otrzymać właściciel składników majątkowych włączonych do przedsiębiorstwa. Państwo miało wypłacić odszkodowanie, ale wcale nie oznacza to, że musiało być ono ustalone w orzeczeniu nacjonalizacyjnym. Wymaga podkreślenia, iż inny organ orzekał o przejęciu przedsiębiorstwa i zatwierdzeniu protokołu-zdawczo odbiorczego a inny w kwestii odszkodowania. Odszkodowanie miały ustalać specjalne komisje, których skład, sposób powoływania ich z członków, liczbę członków konieczną do ważności uchwał, tryb postępowania komisji oraz odwołania się od jej orzeczeń, określać miało rozporządzenie Rady Ministrów ( art. 3 ust.5 ustawy). Powyższe wskazuje jednoznacznie, iż orzeczenie w przedmiocie przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa oraz orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego przejętego przedsiębiorstwa były orzeczeniami odrębnymi od orzeczenia odszkodowawczego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło