IV SA/Wa 550/17

WyrokWSA w Warszawie2017-06-28

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Sidorowska - Ciesielska, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu cywilnego stwierdzający obowiązek złożenia oświadczenia woli zastępującego umowę przeniesienia własności nieruchomości może stanowić podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w trybie czynności materialno-technicznej, polegających na podziale działki ewidencyjnej?
Ratio decidendi
Wyrok sądu cywilnego stwierdzający obowiązek złożenia oświadczenia woli zastępującego umowę przeniesienia własności nieruchomości nie stanowi podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w trybie czynności materialno-technicznej, polegających na podziale działki ewidencyjnej. Podstawę do takich zmian może stanowić jedynie prawomocne orzeczenie sądu o podziale nieruchomości lub umowa w formie aktu notarialnego wykorzystująca wyrok sądu zastępujący oświadczenie jednej ze stron. W przeciwnym razie dochodzi do naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 36 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie danych w ewidencji gruntów i budynków sprzed podziału działki ewidencyjnej. Prezydent Miasta dokonał podziału działki na podstawie opracowania geodezyjnego do celów sądowych i wyroku Sądu Okręgowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przywrócenia stanu poprzedniego. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów, wskazując, że wyrok Sądu Okręgowego nie zawierał rozstrzygnięcia o podziale działki, a jedynie zastępował oświadczenie woli.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz R. W. kwotę 587 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska - Ciesielska, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz R. W. kwotę 587 (pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016. 23 ze zm.), dalej "K.p.a." po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., orzekającej o odmowie przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków danych dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w miejsce aktualnie wykazanych w ewidencji działek ewidencyjnych nr [...] i [...] stanowiących nieruchomość oznaczoną w księdze wieczystej nr [...], utrzymano je w mocy. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Prezydent [...] rozpatrując wniosek M. B. z dnia [...].10.2015 r. wprowadził do ewidencji gruntów i budynków zmiany polegające na ujawnieniu działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Podstawę do wprowadzenia zmian stanowiło opracowania geodezyjne do celów sądowych przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...] i wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...] z klauzulą prawomocności i wykonalności z dnia [...].10.2015 r. Organ na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz zgodnie z § 45 pkt 2 oraz § 36, § 46 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wprowadził podział działki [...] na działki [...] i [...] obręb [...] [...]. O dokonanej zmianie organ powiadomił strony. Wnioskiem z dnia [...].11.2015 r. R. W. wniósł o przywrócenie danych sprzed podziału dla przedmiotowej nieruchomości. [...] listopada 2016 r. Prezydent [...] wydał decyzję nr [...], w której orzekł o odmowie przywrócenia stanu sprzed podziału dla działki ewidencyjnej nr [...]. Odwołanie wniósł R. W. zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej zmianę poprzez uwzględnienie wniosku lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił przedmiotowej decyzji błędną wykładnię przepisu § 36 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z całością dokumentacji w sprawie, stwierdził że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz. U. z 2016 r. poz. 1629), dalej "Pgik", celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie systemu informacyjnego zapewniającego gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków jest procesem ciągłym a każda wprowadzona zmiana w tej ewidencji musi pochodzić z prawem określonego źródła. Zgodnie z art. 24 ust. 2b aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje między innym na podstawie prawomocnych orzeczeń sądu a także na podstawie materiałów zasobu. Starosta został wyznaczony umocowaniem prawnym do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków i utrzymywania jej w stanie aktualności. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu. W prowadzonym postępowaniu podstawą do wszczęcia był wniosek R. W. Zmiana została wprowadzona na podstawie prawomocnego i wykonalnego wyroku sądu sygn. akt [...] oraz opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] - mapę do celów sądowych. Opracowanie powyższe zostało skontrolowane pod kątem poprawności sporządzenia i nie stwierdzono uchybień. Sąd swoim wyrokiem zobowiązał pozwanego do zawarcia z powodami umowy dotyczącej między innymi przeniesienia własności budynku znajdującego się na działce [...] wraz z prawem wieczystego użytkowania do gruntu stanowiącego tę działkę, która- jest zlokalizowana przy ul. [...]. Zgodnie z art. 96 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział, bądź w drodze orzeczenia sadowego. W przedmiotowej sprawie podział nieruchomości, opisany na mapie zaewidencjonowanej pod nr [...] - sporządzonej do celów sądowych - został zatwierdzony wyrokiem Sądu z dnia [...].11.2013 r. Podział został ujawniony w operacie ewidencyjnym w trybie czynności materialno - technicznej i zgodnie z art. 22 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz zgodnie z § 45 pkt 2 oraz § 36, 46 ust. 1. ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu brak sformułowania w wyroku, że sąd "zatwierdza podział" nie powoduje, że podział ten nie został przez sąd zatwierdzony. W sentencji wskazano działkę powstałą w wyniku tego podziału i ten fakt przesądza o konieczności ujawnienia powstałej działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków. Zatem nie znajduje uzasadnienia zarzut strony dotyczący naruszenia prawa wynikającego ze złej interpretacji § 36 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skoro skutkiem prawomocnego wyroku jest zobowiązanie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w [...] do złożenia oświadczania o przeniesieniu prawa (użytkowania wieczystego) odnośnie konkretnej nieruchomości - działki o wskazanym sentencją numerze ewidencyjnym, a dla potrzeb postępowania sporządzono określoną dokumentację podziałową, nie sposób, zdaniem organu uznać, aby orzeczenie to nie miało także stosownego skutku w postaci wydzielenia stosownej działki. W przeciwnym razie wykonanie powinności byłoby uzależnione od zdarzenia przyszłego i w istocie niepewnego, a mianowicie wydania przez organ administracji decyzji o podziale. W ustawie o gospodarce nieruchomościami wyrażono zasadę, że stosowne podziały są dokonywane stosownymi orzeczeniami sądów (art. 96 ust. 2), a organ prowadzący ewidencje gruntów i budynków jest obowiązany do wprowadzania zmian, będących następstwem prawomocnych orzeczeń sądowych, co wynika z zapisu §. 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Powyższe stanowi, iż zarzut strony mówiący, że "sąd nie dokonał podziału... " uznał za bezpodstawny. Dodatkowo przemawia za tym fakt, że nie ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków działek o stosownych numerach ewidencyjnych niweczyłoby możliwość bezwarunkowe wykonania wyroku sądu. Zobowiązany nie miałby bowiem możliwości, złożenia określonego oświadczenia, gdyż nie istniałaby nieruchomość, której oświadczenie miałoby dotyczyć. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie bazującym na uchwale składu 7 sędziów z dnia [...].01.1967 r. ([...]). Organ zgodził się ze stroną, iż wskazanym wyrokiem organ nie wprowadził zmiany podmiotowej a jedynie przedmiotową. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł R. W. Zaskarżonej decyzji zarzucił w szczególności: 1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 77 § 1 kpa - poprzez oczywisty brak przeprowadzenia analizy materiału dowodowego w sprawie, tj. treści orzeczenia Sądu Okręgowego w [...] w sprawie [...], co skutkowało, 2. rażącym naruszeniem prawa materialnego - w szczególności § 36 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 1034 - dalej Rozporządzenie) - poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji wadliwe zastosowanie w sprawie, przejawiające się w dokonaniu podziału działki [...] mimo faktu, że wyrok Sądu Okręgowego w [...] rozstrzygnięć w tej kwestii nie zawiera. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania (w tym ewentualnego zastępstwa procesowego) stosownie do norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na brak podstaw do ujawnienia w ewidencji gruntów danych dotyczących podziału działki [...] położonej w [...] przy ul. [...] - na działki o numerach [...] o powierzchni 0,0640 ha oraz [...] o powierzchni 0,0556 ha. Wskazał, że wyrok Sądu Okręgowego w [...] stanowiący podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów nie ma waloru prawomocności w odniesieniu do jego osoby. Przedstawił postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] października 2015 roku, mocą którego Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie w sprawie [...] w stosunku do jego osoby oraz odrzucił jego apelację od wyroku w sprawie [...]. Zdaniem skarżącego przedłożony wyrok Sądu Okręgowego w [...], sygn. akt [...], nie może stanowić podstawy dokonania podziału działki - a to z tej przyczyny, że w jego treści nie zawarto żadnych rozstrzygnięć w tej materii. Literalna wykładnia § 36 pkt 5 Rozporządzenia, prowadzi do wniosku, że wykorzystanie dokumentacji do wydania prawomocnego orzeczenia nie sprowadza się jedynie do wzmianki o istniejącej mapie geodezyjnej w treści rozstrzygnięcia, ale musi wprost określać, jakie skutki dla stron postępowania sądowego wywołuje fakt sporządzenia określonej dokumentacji. W realiach sprawy [...] spór toczył się o zastąpienie oświadczenia woli uprzedniego użytkownika działki [...] ([...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...]) w przedmiocie przeniesienia na państwa B. praw użytkowania części działki geodezyjnej, oznaczonej uprzednio numerem [...]. Aby dokonać skutecznego rozgraniczenia działek Sąd powszechny winien był uprzednio postanowić o dokonaniu podziału działki [...] na działki o numerach [...] oraz [...], czego nie uczynił. Z uwagi zaś na fakt, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2013 roku Sąd nie dokonał podziału działki [...] jakiekolwiek ewentualne zmiany w tej materii mogły by być potencjalnie dokonane po przeprowadzeniu postępowania podziałowego a takiego nie przeprowadzono. W związku z tym podział działki [...] nie jest możliwy. W przypadku próby dokonania podziału geodezyjnego w zgodzie z projektem biegłego geodety, nie zostaną zachowane 4 metrowe odstępy pomiędzy budynkami a granicą działek, określone w § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe okoliczności zostały całkowicie pominięte w toku rozpoznania sprawy, zarówno przed organem I jak i II instancji. Poza tym orzeczenie sądu nie odnosi się do dokonania podziału działki [...]. W sentencji wyroku Sąd bowiem nie rozstrzyga o dokonaniu podziału działki [...] na działki o numerach [...] i [...] - którego to podziału dokonuje organ I instancji w istocie samowolnie, co organ II instancji zaskarżoną decyzją zatwierdza. Aby możliwe było podjęcie rozważań, czy na podstawie wyroku z dnia [...] listopada 2013 roku wydanego w sprawie [...] dopuszczalne są jakikolwiek zmiany w ewidencji gruntów i budynków, wyrok ten w swej treści musiałby w pierwszej kolejności zawierać rozstrzygnięcie w przedmiocie podziału działki [...] zgodnie z projektem, przyjętym do zasobów geodezyjnych, a następnie dokonywać rozrządzenia jedną z powstałych po podziale działek. Tylko takie rozstrzygnięcie bowiem stanowić mogłoby podstawę dokonania zmian, o której mowa w treści § 36 pkt 5 Rozporządzenia. Skoro zaś wyrok Sądu nie zawiera żadnych postanowień w materii dokonania podziału działki [...] to nie istnieje jednocześnie podstawa dokonania tychże zmian przez organa administracji. W konsekwencji wyrok z dnia [...] listopada 2013 roku nie jest wyrokiem o którym mowa w § 36 pkt 5 Rozporządzenia, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy naniesienia zmian w ewidencji gruntów i budynków, W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone decyzje zapadły z obrazą przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust.2 b pkt 1 lit c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania (Dz.U.2015.1137) oraz § 36 pkt 5 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. 2015, poz. 524), dalej "rozporządzenie". Przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że ewidencja obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1 ustawy). Zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone są w rozdziale 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z art. 20 ustawy w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia wynika obowiązek zachowania ewidencji w stanie aktualności. Stosownie do § 45 rozporządzenia wykonawczego aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1). Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ zawiadamia (§ 49 ust. 1 i 2); po drugie w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3) i wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Z kolei z § 36 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego wynika, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Inaczej mówiąc samo sporządzenie operatu podziałowego nie nakłada na organ obowiązku dokonania zmian w ewidencji gruntów. Konieczne jest wykorzystanie tego dokumentu w postępowaniu sądowym. W ocenie organu złożony wyrok Sądu Okręgowego w [...] był tym o jakim mowa w § 36 pkt 5 rozporządzenia w zw. z art. 96 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd tej argumentacji nie podziela. Generalnie podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzających podział, co wynika z art. 96 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (D.U. 2016.05.06). W przypadku gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd nie wydaje się decyzji. Sąd zasięga jedynie opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) - co wynika z art. 96 ust. 2 tej ustawy. Wykładnia literalna art. 96 wskazuje, że bez względu na to czy o podziale orzeka organ czy sąd konieczne jest dokonanie rozstrzygnięcia o podziale nieruchomości. Dopiero ten podział stanowi - zgodnie z art.- 96 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej albo w katastrze nieruchomości. Wyrok lub ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości – zgodnie z art. 96 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zatwierdza podział. Wyrok na który powołuje się organ nie wywołuje skutku w postaci podziału nieruchomości. Jest to wyrok zastępujący oświadczenie woli jednej ze stron wydany w trybie art. 64 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym to przepisem prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie. Przedmiotem powództwa o zobowiązanie strony przeciwnej do złożenia oświadczenia woli jest stwierdzenie przez sąd istnienia po stronie pozwanego obowiązku skierowania do powoda określonej treści oświadczenia woli wynikającego ze wskazanej przez powoda podstawy materialnoprawnej. Orzeczenie sądu nie tylko stwierdza, jakiej treści wolę pozwany ma obowiązek ujawnić, ale także zastępuje go w realizacji tego obowiązku, poprzez wprowadzoną w art. 64 k.c. w związku z art. 1047 § 1 k.p.c. fikcję prawną, że zobowiązany złożył oświadczenie o treści wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu. Regułą jest, że orzeczenie sądu, przewidziane w art. 64 k.c., zastępuje tylko oświadczenie woli pozwanego, zaś do zawarcia umowy niezbędne jest jeszcze złożenie przez powoda jego własnego oświadczenia woli określonej treści w wymaganej przez prawo formie. (por. wyrok SN z 12 września 2014 r., sygn. akt I CSK 635/13, LEX nr 1521214). Orzeczenie sądu, nawet gdy mowa jest w jego sentencji, tak jak w tym przypadku, o 2 działkach wydzielonych na mocy operatu geodezyjnego, nie wywołuje zatem skutku w postaci podziału pierwotnej nieruchomości. Tylko gdyby sąd orzekł prawomocnie o podziale nieruchomości czy to w postępowaniu o dział spadku, zniesienie współwłasności, zasiedzenie, spełniona byłaby przesłanka o jakiej mowa w art. 96 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. I dopiero tego rodzaju postanowienie sądu mogłoby stanowić podstawę do uwidocznienia zmian ewidencyjnych. Taki sam walor miałaby umowa w formie aktu notarialnego w której strony wykorzystałaby wyrok sądu zastępujący oświadczenie jednej ze stron. Taki dokument, zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1e ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne tanowi podstawę do ujawnienia zmian w ewidencji gruntów. W związku z tym brak było podstaw prawnych do dokonania zmian w ewidencji gruntów na podstawie wyroku zastępującego oświadczenie woli jednej ze stron. Skarżący trafnie więc wywodzi, że organ nie dokonał prawidłowej analizy treści wyroku Sądu Okręgowego w [...], co stanowi o naruszeniu przez organ przed wszystkim art. 77 §1 i 80 K.p.a. w zakresie wadliwej oceny materiału dowodowego. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. 2012, poz.270), Sąd uchylił decyzję gdyż stwierdził, że doszło do naruszenia wyżej powołanych przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ponieważ brak było podstaw prawnych do dokonania w trybie czynności materialno technicznej zmian w ewidencji gruntów. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 2012, poz. 270 ze zm.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1800) zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa i 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu. Przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy organ będzie miał na względzie powyżej zaprezentowaną wykładnią prawa materialnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło