IV SA/Wa 552/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-25
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Anna Szymańska, Wanda Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie wyroku eksmisyjnego przez sąd powszechny stanowi przesłankę do wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?Ratio decidendi
Wykonanie wyroku eksmisyjnego przez uprawniony organ egzekucyjny jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności, a kwestie prawne dotyczące własności lokalu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z.G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącej i jej małoletniego syna z pobytu stałego. Postępowanie wymeldowawcze zostało wszczęte na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej po wykonaniu wyroku eksmisyjnego orzekającego eksmisję Z.G. wraz z dziećmi z lokalu. Skarżąca podnosiła, że z tytułu dziedziczenia przysługuje jej prawo własności do lokalu i kwestionowała uprawnienie Spółdzielni do występowania o wymeldowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
1Sygn. akt IV SA/Wa 552/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron /spr./, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego – oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2004 r. orzekającą o wymeldowaniu Z.G. wraz z małoletnim synem K.G. z pobytu stałego, z lokalu nr [...] przy ul. [...] w O.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Postępowanie w przedmiocie wymeldowania Z.G. wraz z małoletnim synem K. z lokalu nr [...], położonego w O. przy ul. [...] zostało wszczęte na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2001 r. Sąd Okręgowy w O. orzekł eksmisję Z. G. wraz z małoletnim K.. Jednocześnie ustalił, że ww. posiadają uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego i nakazał wstrzymanie wykonania eksmisji do czasu złożenia przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
25.10.2002 r. Urząd Miejski w O. zaproponował Z. G. i jej rodzinie lokal socjalny. Wobec odmowy przyjęcia przez ww. oferty lokalu socjalnego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. – [...].04.03 wykonał eksmisję z ww. lokalu. Rzeczy ruchome pozostające w lokalu zostały odebrane przez Z. G. i przewiezione do miejscowości A. ul. [...].
Na ten adres organ I instancji wysłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania o wymeldowaniu. Przesyłka z dnia [...].07.04 została podjęta przez matkę Z.G.
W skierowanym do organu I instancji piśmie Z.G. wskazała, że anuluje podpis matki na zwrotnym poświadczeniu odbioru tego zawiadomienia. Jednocześnie zwróciła się do organu podnosząc, że Spółdzielnia nie ma prawa występować o wymeldowanie jej i jej dzieci. Dalsza korespondencja nie była przez nią podejmowana. W odniesieniu do zarzutów Z. G. organ odwoławczy wskazał, że istota ewidencji ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Taki porządkujący system rejestracji miejsca pobytu normujący tryb wymeldowania na podstawie decyzji administracyjnej ma art. 15 ust. 2 ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).
Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jest poza sporem w niniejszej sprawie, że warunek ten został spełniony, albowiem w stosunku do Z. G. i jej syna orzeczono eksmisję.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ przyjął, że wykonanie wyroku orzekającego eksmisję przez uprawniony organ egzekucyjny jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy. Ponieważ ewidencja ludności polega wyłącznie na rejestracji stanu faktycznego podnoszone przez odwołującą się argumenty dotyczące głównie stanu prawnego lokalu nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Kwestie związane z własnością i dziedziczeniem należą do właściwości sądów powszechnych i na tej drodze może ona domagać się rozwiązania tych problemów. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy – wobec wykonania eksmisji Z.G. i jej małoletniego syna K. – ich wymeldowanie z miejsca pobytu stałego jest w pełni uzasadnione.
Z.G. – w imieniu własnym oraz jako przedstawicielka ustawowa K.G. złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że z tytułu dziedziczenia po mężu i ojcu – jej i dzieciom: K., R. i B. przysługuje prawo własności do przedmiotowego lokalu, a zatem Spółdzielnia nie była uprawniona do występowania z żądaniem eksmisji. Decyzja organu odwoławczego została jej zdaniem wydana z pominięciem należnych jej praw. W konsekwencji nadal domaga się od Wojewody "odtajnienia" wszystkich dokumentów dotyczących stanu prawnego lokalu oraz udostępnienie ich sądowi. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą o uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 z późn. zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych – na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem dla wydania decyzji o wymeldowaniu muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki:
- opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się.
Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że przesłanki te zostały spełnione. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że Z.G. wraz z małoletnim synem K. (jak też dziećmi: R.oraz B.) od kwietnia 2003 r. – tj. od daty wykonania wyroku eksmisyjnego – nie mieszka w spornym lokalu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 jest spełniona , jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Charakter taki – zgodnie z przyjętym orzecznictwem – ma opuszczenie lokalu na skutek wykonanej eksmisji orzeczonej wyrokiem przez sąd powszechny. Ani organ administracji publicznej orzekający o wymeldowaniu, ani – obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny – nie mogą poddawać ocenie trafności tego wyroku, wiąże on zarówno sąd, który go wydał, jak też inne sądy i organy tak m.in. wyrok NSA z dnia 5.10.2000 r. V SA 234/00 Lex 80641). Wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] listopada 2001 r. jest orzeczeniem prawomocnym, a zatem skarżąca – w skardze na decyzję dotyczącą wymeldowania jej – nie może skutecznie podnosić argumentów przeciwko temu wyrokowi.
Pozostają także bez znaczenia dla rozstrzygania w sprawie o wymeldowanie, kwestie dotyczące praw majątkowych i własnościowych do tego lokalu.
W wyroku z dnia 27 maja 2002 r. (sygn K. 20/01) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją.
W konsekwencji powyższego organy administracji orzekające na podstawie przepisów ww. ustawy przestały badać uprawnienia do przebywania w lokalu. Kwestie zatem związane z dziedziczeniem praw majątkowych po H.G. i ewentualnych roszczeń z tego tytułu winny być rozstrzygane na drodze procesów cywilnych - przed sądem powszechnym.
Natomiast ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych normuje sprawy ewidencji ludności, ta natomiast polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 tej ustawy). Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności (tak m.in. wyrok NSA z dnia 25.04.2003 r. V SA 3657/02 Wspólnota 2004/8/55). Skoro Z.G. opuściła lokal nr [...] położony w O. przy ul. [...] i opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny - należało uznać, że organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu jej z przedmiotowego lokalu.
W konsekwencji powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę – nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrzył się również tego rodzaju naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia i prowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skargę należało oddalić.
Mając powyższe okoliczności na względzie – na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło