IV SA/Wa 553/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-09

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, które nie pobiera składek członkowskich i nie posiada żadnych dochodów ani majątku, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe, które nie pobiera składek członkowskich, nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ brak składek członkowskich uniemożliwia realizację statutowej działalności i stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa. Stowarzyszenie powinno zabezpieczyć środki na koszty sądowe, a przerzucanie tych kosztów na Skarb Państwa jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. odmawiającą zgody na realizację przedsięwzięcia. Stowarzyszenie uzasadniło wniosek brakiem dochodów, składek członkowskich, majątku i środków pieniężnych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia zwykłego "[...]" z siedzibą w D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi "[...]" z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Stowarzyszenie zwykłe "[...]" z siedzibą w D. zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie wszczętej ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2014r. Uzasadniając swój wniosek podało, że nie posiada żadnych dochodów, nie pobiera składek członkowskich od swoich członków, nie dysponuje żadnym majątkiem i nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Stwierdzono, co następuje : Wniosek nie jest uzasadniony. Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Prawo pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może nastąpić w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o jaki wnioskuje Stowarzyszenie, następuje w przypadku wykazania nieposiadania przez wnioskującego żadnych środków finansowych na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Według przepisu art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Nie ulega wiec wątpliwości, że stowarzyszenie, chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są składki członkowskie. Jednocześnie, w przypadku stowarzyszenia zwykłego to jego członkowie określają zarówno wysokość tych składek jak i zasady ich ponoszenia. Skoro jednym z celów działalności skarżącego Stowarzyszenia jest ochrona środowiska,. a rozstrzygnięcia organów administracji w tej sprawie podlegają – co do zasady – zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to tym samym Stowarzyszenie winno brać pod uwagę obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 428/11, publ. Lex nr 990354). Skoro w druku formularza przesłanym do Sądu wyraźnie wskazano, że stowarzyszenie zwykłe nie posiada żadnych dochodów, wyjaśniono, że Stowarzyszenie nie pobiera jakichkolwiek składek od swoich członków, a także nie powołano jakiejkolwiek okoliczności wskazującej na to, że środki finansowe uprzednio zgromadzone zostały wcześniej rozdysponowane na realizację celów statutowych, to tym samym niepodobna przyjąć, że okoliczność ta będzie uzasadniała przyznanie prawa pomocy. W istocie akceptacja takiej argumentacji oznaczałaby przerzucenie kosztów działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa, co w konsekwencji godziłoby w zasadę równości, pojmowaną jako równe traktowanie podmiotów występujących przed Sądem. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 1 i § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło