IV SA/Wa 553/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielania zezwolenia na osiedlenie się postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. M. S. w złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 13 marca 2015 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ponieważ oświadczenie skarżącego było niewystarczające do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a ponadto budziło wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, pismem z dnia 24 marca 2015 r. wezwano go do złożenia w terminie 21 dni dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych potwierdzających jego sytuację majątkową, rodzinną i dochody, to jest: a) do nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; b) do nadesłania odpisu zeznania podatkowego za 2013 rok i za 2014 rok, jeżeli zostało już przez niego złożone; c) do złożenia oświadczenia wyjaśniającego rozbieżność pomiędzy złożonym przez niego oświadczeniem o stanie rodzinnym (rubryka n 10 formularza wniosku), w którym wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dziećmi, a treścią prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. (sygn. akt [...]), z którego wynika, że związek małżeński, w jakim był z K. S., został rozwiązany przez rozwód i został on pozbawiony władzy rodzicielskiej; d) jeżeli płaci alimenty zasądzone powołanym wyrokiem Sądu Okręgowego - do nadesłania dokumentów (np. dowodów wpłat, poleceń przelewów, wyciągu z rachunku bankowego z zaznaczeniem odpowiednich pozycji) potwierdzających tę okoliczność; e) do nadesłania kopii dokumentów wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy, stałych miesięcznych wydatków związanych z eksploatacją mieszkania, ze wskazaniem, czy opłata obejmuje rozliczenie miesięczne, czy też dwumiesięczne oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym za miesiące: styczeń, luty, marzec 2015 r. Skarżącego zobowiązano także do przekonującego wyjaśnienia, z jakiego względu nie jest w stanie ponieść opłat sądowych należnych w dalszym toku postępowania, których jednorazowa wysokość wynosić będzie 100 zł (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku na wniosek, wpisy od ewentualnych zażaleń) lub 150 zł (wpis od skargi kasacyjnej), skoro zdołał wygospodarować kwotę 300 zł na wpis od skargi, który był najwyższą opłatą sądową w sprawie wszczętej jego skargą. Ponadto, wnioskującego wezwano do złożenia oświadczenia wyjaśniającego rozbieżność pomiędzy jego oświadczeniem o niezatrudnianiu i niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (rubryka nr 12 formularza wniosku), a treścią znajdującego się w aktach administracyjnych pełnomocnictwa, z którego wynika, że ustanowił pełnomocnikiem adwokata M. J. Pomimo upływu terminu 21 dni wyznaczonego skarżącemu na wykonanie wezwania z dnia 24 marca 2015 r. nie złożył on do akt sprawy wymaganych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W przedostatnim dniu wyznaczonego terminu wniósł wprawdzie do Sądu pismo, w którym ponowił wniosek o ustanowienie adwokata. Nie odniósł się jednak w jakikolwiek sposób do opisanego wyżej wezwania. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że z treści powołanych przepisów ppsa wynika, że podstawą pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Ustaleniu tych okoliczności służyło wystosowane do skarżącego w trybie art. 255 ppsa wezwanie z dnia 24 marca 2015 r. Obejmowało ono dokumenty pozwalające ustalić jego faktyczną sytuację majątkową i dochodową, a także zweryfikować wiarygodność jego oświadczenia o stanie rodzinnym i o niezatrudnianiu i niepozostawianiu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Odstępując od złożenia żądanych dokumentów i oświadczeń, skarżący uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a także wyjaśnienie wątpliwości co do wiarygodności jego oświadczeń. Trzeba przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.