IV SA/Wa 553/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-07

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Anna Sękowska, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata przesłanki pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim w trakcie postępowania administracyjnego o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, w sytuacji gdy małżeństwo istniało w dniu złożenia wniosku, stanowi podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanka pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim, wymagana do udzielenia zezwolenia na osiedlenie się, musi istnieć w dacie wydania decyzji administracyjnej. Skoro małżeństwo skarżącego ustało przed wydaniem decyzji, nawet jeśli istniało w dniu złożenia wniosku, organ prawidłowo odmówił udzielenia zezwolenia na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z 2003 r.
Stan faktyczny
Cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, uzasadniając go pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską. Wojewoda odmówił udzielenia zezwolenia, stwierdzając, że w międzyczasie małżeństwo zostało rozwiązane prawomocnym wyrokiem sądu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał decyzję w mocy. Cudzoziemiec złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (przewlekłość postępowania) i materialnych (niezastosowanie przepisów o pobycie rezydenta długoterminowego UE).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium RP oddala skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr ...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o odmowie udzielenia panu [...], urodzonemu [...]września 1967 r., obywatelowi [...], zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. W dniu [...] sierpnia 2012 r. pan [...] wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzasadniając go pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską. Wojewoda [...], rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] nr [...]z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając w uzasadnieniu, że w toku postępowania ustalono, iż Sąd Okręgowy dla [...] II Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2014r., sygn. akt III C [...], orzekł o rozwiązaniu związku małżeńskiego pana [...]z obywatelką Polską panią [...] (z domu [...]) oraz o powierzeniu opieki nad dziećmi urodzonymi z tego związku matce. Tym samym w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...], brak było podstaw do udzielenia skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się w trybie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.). Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W szczególności organ odwoławczy ustalił, iż wyrok Sądu Okręgowego w zakresie rozwodu stał się prawomocny, bowiem apelacja od tego wyroku została odrzucona. Tym samym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi wskazana przez Wojewodę [...] przesłanka odmowy cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się przewidziana w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, gdyż pan [...] nie jest małżonkiem obywatelki polskiej. Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...], zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. • art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2012 r., poz. 167 ze zm., dalej "k.p.a.") – poprzez celowe prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, a tym samym w sposób naruszający zasadę praworządności oraz w sposób niebudzący zaufania do działań organów władzy publicznej ,w oczekiwaniu na zakończenie sprawy rozwodowej, co dało podstawę do wydania decyzji odmownej, , • art. 9 k.p.a. – poprzez niepoinformowanie o możliwości i zasadności złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE pomimo istnienia podstaw do udzielenia takiego zezwolenia, • art. 71c ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – poprzez nieuzasadnione żadnymi okolicznościami przekroczenie terminu załatwienia sprawy; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – poprzez jego niezastosowanie i nieudzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego pomimo istnienia podstaw do udzielenia takiego zezwolenia W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął postawione zarzuty, koncentrując uwagę w szczególności na niezasadnym przedłużaniu postępowania, którego efektem było odpadnięcie przesłanki do udzielenia pozwolenia na osiedlenie się, tj. pozostawania skarżącego w związku małżeńskim z obywatelką Polski. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ani zaskarżona decyzja, ani decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wskazać na wstępie należy, że z dniem 1 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 1650 ze zm.). Zgodnie z art. 513 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia jej wejścia w życie decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Na tej podstawie, organy orzekające w sprawie prowadziły niniejsze postępowanie, zainicjowane wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2012 r. w oparciu o przepisy uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), czemu dały wyraz w materialnoprawnej podstawie rozstrzygnięć. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. stanowił art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, zgodnie z którym zezwolenia na osiedlenie się udziela się cudzoziemcowi, który pozostaje w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku i bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Oznacza to, że w zakres hipotezy wymienionego przepisu wchodzi przede wszystkim okoliczność pozostawania cudzoziemca w związku małżeńskim zawartym z obywatelem polskim. Wymieniony obowiązek pozostawania w związku małżeńskim nie został przypisany do żadnej daty. Datą, określoną zdarzeniem jakim jest złożenie wniosku przez cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, została związana druga i trzecia wymieniona w przepisie okoliczność, tj. zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim co najmniej 3 lata przed datą złożenia wniosku i bezpośrednie, nieprzerwane przebywania cudzoziemca na terytorium RP co najmniej przez 2 lata przed datą złożenia wniosku, przebywanie na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skoro ustawodawca nie powiązał okoliczności pozostawania cudzoziemca w związku małżeńskim zawartym z obywatelem polskim z konkretną datą, jak to miało miejsce w przypadku pozostałych, wymaganych okoliczności faktycznych, to okoliczność ta, jako fakt, musi istnieć w dacie wydania decyzji. Tym samym, skoro organ pierwszej instancji ustalił, iż małżeństwo skarżącego z obywatelką Polski ustało, to niezależenie od faktu iż w dniu złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na osiedlenie się małżeństwo trwało, w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...] odpadła przesłanka wymieniona w art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, bowiem skarżący nie pozostawał już w związku z małżeńskim zawartym z obywatelką polską. Sąd przy tym wskazuje, że ustalenia organów obu instancji w zakresie ustania małżeństwa skarżącego na dzień wydania zaskarżonej decyzji są prawidłowe. Ustanie małżeństwa skarżącego przez rozwód orzeczone zostało wyrokiem Sądu Okręgowego dla [...] II Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2014r., sygn. akt III C [...] o rozwiązaniu ww. związku małżeńskiego i wyrok ten na dzień wydania zaskarżonej decyzji jest prawomocny. Fakt, iż wszczęte zostało postępowanie celem wzruszenia tego wyroku, co podniósł w toku postępowania skarżący, pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Do czasu bowiem pozostawania wyroku w obrocie prawnym, brak jest podstaw do jego podważania w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak i w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Bez znaczenia pozostaje również dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji fakt, iż postępowanie administracyjne poświęcone rozpatrzeniu wniosku skarżącego o udzielenie pozwolenia na osiedlenie się było rozpatrywane z naruszeniem zasady szybkości postępowania. Okoliczność ta mogłaby zostać uwzględniona w razie złożenia skargi na bezczynność bądź przewlekłość postępowania. Jednak w sytuacji gdy postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji, a jedynie w toku tego postępowania wystąpiły okoliczności, które skutkowały wydaniem decyzji negatywnej dla skarżącego, sam fakt nazbyt długiego prowadzenia postępowania nie może przesądzać o wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego. Jakkolwiek przedłużające się prowadzenie postępowania stanowi uchybienie proceduralne, to jednak okoliczności wynikłe w toku tego postępowania, wpływające na wynik sprawy, muszą być brane pod uwagę przez orzekające w sprawie organy. Tym samym nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 6, 8, 12 k.p.a. oraz art. 71c ustawy o cudzoziemcach. Sąd nie uznaje również za uzasadnione zarzutów w zakresie naruszenia art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Skoro bowiem wystąpiły przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego, to rzeczą skarżącego było wystąpienie z takim wnioskiem. Przepisy nie nakładają bowiem na organy obowiązku badania z urzędu – w toku postępowania wszczętego wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się –czy spełnione zostały przesłanki do udzielenia pozwolenia na inny rodzaj pobytu i informowania o tym wnioskodawcy. Organy administracji publicznej powołane są bowiem do rozstrzygania indywidualnych spraw a nie do świadczenia pomocy prawnej w zakresie wszelkich przysługujących uprawnień. Zasada informowania wyrażona w art. 9 k.p.a. dotyczy wyłącznie okoliczności konkretnego postępowania, zainicjowanego przez wnioskodawcę. W zakresie tak wszczętego i prowadzonego postępowania organy muszą udzielać niezbędnych informacji, nie zaś w zakresie wszelkich możliwych postępowań. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa w sposób, który uzasadniałby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Nadto mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd nie podzielił zarzutów zawartych skardze. Stwierdzić zatem należy, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło