IV SA/Wa 555/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska /spr./, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17.06.2005 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowanie z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, 3. nakazuje ściągnąć do Wojewody [...] na rzecz Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego, 4. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1998 r. orzekającej o wymeldowaniu R. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, iż rozpatrując ponownie sprawę na skutek uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1999 r. poprzedniej decyzji Wojewody [...], należy wskazać, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji i Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji tego orzeczenia wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych pobytu określonej osoby, po ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu. Zatem przy wymeldowaniu źródłem powinności organu dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu. W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że R. K. w lutym 2002 r. otrzymał z zasobów komunalnych lokal w [...] przy ul. [...] w W. i od kwietnia tegoż roku w nim zamieszkał, zakładając jednocześnie ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów. Według organu odwoławczego na podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie miało wpływu wystąpienie przez R. K. do sądu powszechnego z powództwem przywrócenia pierwotnego stanu posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. , jak również unieważnienie aktu notarialnego – umowy darowizny własności przedmiotowego lokalu zawartej pomiędzy Z., R. K., a M. D. W świetle bowiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. kwestie takie, jak stan prawny lokalu, posiadanie lub utrata uprawnień do lokalu nie przesądzają w sprawie o wymeldowanie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł – R.K. Skarżący podniósł, że nigdy dobrowolnie nie opuścił lokalu w 7[...] przy ul. [...] w W., w którym posiadał wszystkie rzeczy osobiste, meble, maszyny i urządzenia do prowadzenia działalności gospodarczej. M. D., która złożyła wniosek o jego wymeldowanie nigdy nie była właścicielką tego lokalu, gdyż akt notarialny darowizny na jej rzecz lokalu został prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. unieważniony. Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] , wydając decyzję, nie zapoznał się z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1999 r., w którym zostało stwierdzone, że ustalenie przesłanki dobrowolnego opuszczenia przez niego lokalu nastąpiło bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności tego opuszczenia. W ocenie skarżącego nie można uznać, że przebywanie przez dwa dni na korytarzu hotelu spowodowane niemożnością dostania się do mieszkania, oznacza dobrowolne opuszczenie miejsca zamieszkania. Również nie stanowi dobrowolnego opuszczenia lokalu przebywanie przez 2 lata w szpitalach na leczeniu. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lutego 1999 r. – po rozpoznaniu skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1998 r. orzekającą wymeldowanie R. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. – uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż wyjaśnienia – w sposób nie budzący wątpliwości – wymaga, czy skarżący opuścił bez wymeldowania się w styczniu 1996 r. przedmiotowy lokal, wyprowadzając się do hotelu i jaki okres w nim przebywał. Rozważenia wymagają również przedłożone przez skarżącego zaświadczenia z zakładów służby zdrowia, stwierdzające okresy pobytu R. K. w Samodzielnym Wojewódzki Zespole Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w W. przy ul. [...] i w aspekcie tych dowodów świadczących o pobycie skarżącego na leczeniu w szpitalach organ powinien dokonać oceny powołanych w decyzji zeznań świadków. Wojewoda [...] rozpatrując ponownie sprawę nie przeprowadził żadnych ustaleń i rozważań w zakresie okoliczności opuszczenia w styczniu 1996 r. przez R. K. przedmiotowego lokalu. Organ odwoławczy uznał, że skoro skarżący w lutym 2002 r. otrzymał z zasobów komunalnych lokal nr 41 przy ul. [...] w W. i zamieszkał w nim, to znaczy, że opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i skoro sam nie dokonał obowiązku wymeldowania się, to należało orzec o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. . Zdaniem Sądu, fakt otrzymania przez skarżącego lokalu mieszkalnego w 2002 r. nie zwalniał organu z powinności przeprowadzenia rozważań w zakresie dowodów i okoliczności opuszczenia przez niego dotychczasowego miejsca zamieszkania i dokonania oceny tej przesłanki pod kątem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz dania temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W tym miejscu należy zauważyć, iż w mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. Sygn. akt K 20/01 (ogłoszony w Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), do którego odwołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie występuje już przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu. Jednakże zmiana stanu prawnego w tym zakresie nie oznacza zmiany przepisu prawnego stanowiącego podstawę oceny w niniejszej sprawie dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 19 lutego 1999 r., bowiem ocena ta dotyczyła wyłącznie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego. Naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem Sądu (por. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy w dniu 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 210 cyt. ustawy. Sąd na podstawie art. 152 ustawy orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.