IV SA/Wa 555/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania T. G., utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2014 r., znak [...], o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie (...) wyłączenia z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu rozgraniczeniowego wykonanego przez firmę L. – J. nielegalnie przyjętego do zasobu dnia [...] sierpnia 2010 r. pod nr [...] (...). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku T. G., postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., znak [...] odmówił wszczęcia postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. WINGiK utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 473/14 oddalił skargę T. G. na postanowienie WINGiK z dnia 1 kwietnia 2014 r. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. T. G. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. WINGiK umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania, wskazując, że postanowienie to było przedmiotem kontroli Sądu, wobec tego wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W odwołaniu od tej decyzji T. G. zarzucił jej naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 75, 77, 78, 80 k.pa. i wniósł o jej uchylenie. Organ odwoławczy przytoczył treść art 105 § 1 k.p.a. i stwierdził, że słuszne jest stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania, wobec tego konieczne było umorzenie postępowania WINGiK. Jednakże bezprzedmiotowość postępowania wystąpiła z innych przyczyn niż wymienione przez organ I instancji, nie można bowiem wszcząć i prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organu I instancji w sytuacji gdy postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu II instancji. Dopóki z obrotu prawnego nie zostanie wyeliminowane postanowienie II instancji nie ma możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia I instancji. Natomiast w sytuacji gdy doszło do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia I instancji, to przy stwierdzeniu braku przesłanek przedmiotowych do wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania, uzasadnionym jest umorzenie go jako bezprzedmiotowego. Organ odwoławczy wskazał, iż postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINGiK z dnia [...] kwietnia 2014 r., zatem postanowienie Starosty, co do którego wszczęto postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie funkcjonuje samodzielnie w obrocie prawnym, wobec tego postępowanie to jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Za nietrafne organ uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 75, 77, 78, 80 k.p.a., z uwagi na brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Odnosząc się do wskazanego przez skarżącego art. 105 § 2 k.p.a. organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zaszła konieczność umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., zaś zgodnie z § 2 tego przepisu umorzenie postępowania może nastąpić na wniosek strony. Organ zaznaczył, że obecnie rozpatruje wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] kwietnia 2014 r. , zatem w zakresie ostatecznego rozstrzygnięcia w tej sprawie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej podniesionych. Według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a,), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Zdaniem Sądu decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu kwalifikowanym w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W niniejszej sprawie bezsprzeczne jest, że skarżący we wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. adresowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. zwrócił o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu rozgraniczeniowego przyjętego w dniu 11 sierpnia 2008 r. Rację ma Główny Geodeta Kraju twierdząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że byt prawny postanowienia wydanego przez organ I instancji jest uzależniony w całości od utrzymującego go w mocy postanowienia organu odwoławczego. Wobec tego wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia organu I instancji powinien być z urzędu potraktowany jako wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej postanowieniem organu II instancji. Zgodnie z utrwalonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 1997 r., sygn. akt IV SA 1520/95, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2001 r., sygn. akt I SA 1790/99) organ administracyjny właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w instancji odwoławczej, będzie właściwy również do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w tej samej sprawie. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek T. G. powinien być rozpoznany przez Głównego Geodetę Kraju, (art. 157 § 1 k.p.a.), zaś obowiązkiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego było przekazanie wniosku skarżącego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. temu organowi jako właściwemu do jego rozpatrzenia. Zatem [...] WINGiK wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r., które w końcowym efekcie umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., dopuścił się rażącego naruszenia art. 157 § 1 k.p.a. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast organ odwoławczy rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., skoro utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, pomimo że powinien prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić to orzeczenie i umorzyć postępowanie wszczęte przez organ I instancji. Następnie Główny Geodeta Kraju powinien przystąpić do rozpatrzenia wniosku strony o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...]WINGiK z dnia [...] kwietnia 2014 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Stwierdzić również należy, że rozstrzygnięcia organów obu instancji mają wadliwą formę decyzji, gdyż prawidłowo powinny mieć formę postanowienia. W myśl art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.