IV SA/Wa 558/16

Dnia 4 kwietnia 2016 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Y.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Y.J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Y.J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z 24 marca 2016 r. wynika, że wnioskodawca wraz z żoną i dzieckiem mieszka w wynajmowanym mieszkaniu (70 m2). Czynsz najmu wynosi 1.050 zł miesięcznie. Poza nim najemcy zobowiązani są do pokrywania opłat za energię elektryczną (125 zł. miesięcznie), wodę (90 zł.), gaz (200 zł.), telefon (50 zł.). Skarżący i jego żona są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę z miesięcznym wynagrodzeniem po 2.000 brutto miesięcznie. Na wstępie należy wyjaśnić, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznawany wniosek należałoby zatem uwzględnić, jeżeli wykazane przez skarżącego możliwości płatnicze, stan majątkowy i stan rodzinny uprawniałyby do twierdzenia, że bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i żony nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ustalenie, czy zachodzi taka sytuacja wymaga określenia relacji kosztów postępowania w sprawie wszczętej skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] grudnia 2015 r. do wykazanych przez skarżącego możliwości płatniczych i stanu rodzinnego. Wysokość wpisu od skargi wynosi w niniejszej sprawie 300 zł (§ 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wysokość ewentualnych innych opłat sądowych w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie jak opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi kasacyjnej lub zażalenia, są niższe od tej kwoty (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192, § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Co istotne, ewentualne uiszczenie wymienionych opłat sądowych nie będzie wiązać się z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie. Skarżący i jego żona posiadają obecnie stałe źródła utrzymania. Y.J. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na stanowisku kierownika sklepu, za wynagrodzeniem "nie niższym niż 2.000 zł. brutto". Również żona skarżącego – H.R. uzyskuje regularny dochód w wysokości 2.000 zł brutto miesięcznie. Małżonkowie ponoszą wydatki związane z zabezpieczeniem potrzeb mieszkaniowych, to jest czynsz najmu w wysokości 1.050 zł miesięcznie, a także opłaty związane z eksploatacją lokalu, jak opłaty za energię elektryczną, wodę, czy gaz. Ponadto ich budżet domowy obciążany jest opłatami za, telefon oraz wydatkami związanymi z zapewnieniem koniecznego utrzymania, jak koszty wyżywienia, czy ubrania. Należy przy tym zauważyć, że część wykazywanych przez wnioskującego opłat ma charakter incydentalny, co oznacza, że nie będą one pomniejszać budżetu domowego małżonków regularnie w kolejnych miesiącach (np.. opłata za gaz, wodę). Biorąc pod uwagę powołane wyżej okoliczności dotyczące dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego i obciążeń budżetu domowego a ponadto uwzględniając aktualny poziom cen dób i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, których wnioskujący nie sprecyzował (jak np. wyżywienie, czy ubranie), należy stwierdzić, że Y.J. bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny jest obecnie w stanie wygospodarować 300 zł na wpis od skargi oraz ewentualnie należne na dalszych etapach postępowania, inne opłaty sądowe. Na koniec należy podkreślić, że ponoszenie kosztów postępowania sądowego zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów postępowania będzie się wiązało z nadmiernym obciążeniem jej domowego budżetu, powodując uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.