IV SA/Wa 558/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Y.J. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 558/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Y.J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 558/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku Y.J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił przyznania prawa pomocy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że odpis ww. postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 kwietnia 2016 r. Pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 25 kwietnia 2016 r., skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że skarżący jest w stanie uiścić opłatę od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis art. 245 § 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, tj. gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 cytowanej ustawy. Podstawę orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy powinna stanowić ocena rzeczywistych możliwości płatniczych strony, przy czym na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że wraz z żoną i dzieckiem mieszka w wynajmowanym mieszkaniu (70 m2). Czynsz najmu wynosi 1.050 zł miesięcznie, poza tym najemcy zobowiązani są do pokrywania opłat za energię elektryczną (125 zł. miesięcznie), wodę (90 zł.), gaz (200 zł.), telefon (50 zł.). Skarżący oraz jego żona są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę z miesięcznym wynagrodzeniem 2.000 brutto miesięcznie w przypadku każdego z nich. Skarżący i jego żona posiadają zatem stałe źródła utrzymania. Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na stanowisku [...], pobierając wynagrodzenie nie niższe niż 2.000 zł. brutto. Również żona skarżącego uzyskuje regularny dochód w wysokości 2.000 zł brutto miesięcznie. Małżonkowie ponoszą wydatki związane z zabezpieczeniem potrzeb mieszkaniowych, tj. czynsz najmu w kwocie 1.050 zł miesięcznie, a także opłaty związane z eksploatacją lokalu, jak opłaty za energię elektryczną, wodę, czy gaz. Ponadto, ich budżet domowy obciążany jest opłatami za, telefon oraz wydatkami związanymi z zapewnieniem koniecznego utrzymania, jak koszty wyżywienia, czy ubrania. Należy jednak zauważyć, że część wykazywanych przez wnioskującego opłat ma charakter incydentalny, co oznacza, że nie będą one pomniejszać budżetu domowego małżonków regularnie w kolejnych miesiącach (np. opłata za gaz, wodę). W opisanej sytuacji nie sposób przyjąć, aby wnioskodawca był pozbawiony środków do życia bądź aby poniesienie kosztów sądowych spowodowało dla skarżącego i jego rodziny uszczerbek utrzymania koniecznego. Zarzuty skarżącego podniesione w sprzeciwie pozostają bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Z tych przyczyn, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.