IV SA/Wa 562/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...].10.2004 r. orzekającą o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w W. Z wnioskiem o wymeldowanie w maju 2003 r. wystąpiła była żona skarżącego – Z. S. zaznaczając, iż rozwód jej ze skarżącym nastąpił w grudniu 2002 r. Oświadczyła także, iż skarżący zawarł już nowy związek małżeński (właśnie w maju 2003 r.), z którego ma dziecko, a w przedmiotowym lokalu nie przebywa od dnia 1.03.2003 r. Z. S. stwierdziła nadto, że skarżący agresywnie zachowuje się wobec niej i jej dzieci (20 letniego syna i 10 letniej córki) i obecnie zamieszkuje u swej aktualnej żony K. K. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu skarżącego z przedmiotowego lokalu nadmieniając, że lokal ten pozostaje w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a wnioskodawczyni jest jego najemcą (przedmiotowy lokal składa się z jednego pokoju i kuchni). Podkreślił, powołując się na zeznania byłej żony skarżącego, iż J. S. opuścił ten lokal w marcu 2003 r., po wszczęciu przez Prokuraturę Rejonową W. postępowania w sprawie znęcania się nad nią i jej dziećmi. Organ I instancji powołał się także na oświadczenia sąsiadów o niezamieszkiwaniu skarżącego w tym lokalu. Prezydent W. nadmienił jednak, że skarżący zaprzecza jakoby dobrowolnie lokal ten opuścił w marcu 2003 r. i twierdzi, że nastąpiło to pod przymusem w maju 2003 r. Z ustaleń organu wynika również, że skarżący po zawarciu ślubu w maju 2003 r. z inną kobietą nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu stale, a jedynie gościnnie. Prezydent W. nadmienił także, iż powództwo o eksmisję skarżącego z tego lokalu wniesione przez Z. S. zostało oddalone, a Sąd Rejonowy w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia stwierdził, iż J. S. ani nie włada faktycznie tym lokalem, ani nie przebywa w nim i nie posiada kluczy do tego mieszkania, nie ma też w nim żadnych rzeczy osobistych. Skoro zatem nie odzyskał faktycznego władztwa nad rzeczą (lokalem) nie może być mowy o eksmisji. Mając na uwadze przytoczone okoliczności Prezydent W. uznał, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu nie dokonując ciążącego na nim obowiązku wymeldowania się. We wniesionym odwołaniu J. S. oświadczył, iż nigdy nie opuścił przedmiotowego lokalu, a jedynie wymiana zamków dokonana przez byłą żonę w konsekwencji uniemożliwiła mu przebywanie w nim, a każda próba dostania się do tego lokalu kończyła się interwencją Policji. Zaznaczył także, iż rzeczy jego pozostawione w tym lokalu zostały przez Z. S. umieszczone w piwnicy i ostatecznie chyba zniszczone, a postępowanie karne przeciwko żonie o zniszczenie rzeczy warunkowo umorzono. J. S. oświadczył także, iż nie ma obecnie gdzie mieszkać i tuła się po rodzinie, a utrata zameldowania grozi mu utratą pracy. Jednocześnie podkreślił, iż wniósł powództwo o przywrócenie mu naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu, o czym organ I instancji nie wspomniał w swej decyzji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta W., bowiem rozpoznając sprawę ponownie w jej całokształcie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, iż istotnie J. S. nie mieszkał w przedmiotowym lokalu od maja 2003 r. i lokal ten opuścił dobrowolnie. Wojewoda [...] zaznaczył, że faktu opuszczenia lokalu J. S. nigdy nie kwestionował, twierdził tylko, że nie nastąpiło ono dobrowolnie. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu podkreślił, że powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu J. S. ostatecznie cofnął, a postanowienia Sądu Rejonowego umarzającego postępowanie w tej sprawie nie zaskarżył. Nadto Wojewoda zwrócił uwagę na fakt zawarcia nowego związku małżeńskiego przez odwołującego się, co siłą rzeczy spowodowało przeniesienie jego centrum życiowego do miejsca pobytu nowej rodziny. Z tego względu uznał, że w przedmiotowym lokalu nie koncentrują się już wszystkie sprawy osobiste i majątkowe J. S. Mając to na uwadze przyjął za prawidłowe zarówno ustalenia dokonane przez organ I instancji, jak i podjęte przez Prezydenta W. rozstrzygnięcie. W skardze do Sądu Administracyjnego J. S. zarzucił oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na przesłankach, a nie faktach oraz przyczynach jego absencji w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie może zostać uwzględniona, a zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika uprawnienie organu gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Utrwalone orzecznictwo w tym zakresie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla, że opuszczeniem miejsca pobytu w rozumieniu wskazanego przepisu jest opuszczenie o charakterze trwałym i dobrowolnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.09.1999 r., sygn. akt V SA 252/99, publ. W LEX nr 49952 oraz z dnia 23.04.2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123). W szczególnych sytuacjach orzecznictwo dopuszcza także wymeldowanie osoby, która nie opuściła miejsca pobytu dobrowolnie. Dotyczy to takich zdarzeń, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło pod wpływem bezprawnego przymusu ze strony osób trzecich, a osoba, którą zmuszono do opuszczenia lokalu nie wykazała żadnej inicjatywy, aby korzystając ze środków przewidzianych przez prawo, by powrócić do opuszczonego lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.04.2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, publ. W LEX nr 79243 oraz z dnia 12.04.2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, publ. W LEX nr 78937). Niepodjęcie żadnych prób restytucji stanu poprzedniego, lub też rezygnacja z nich wkrótce po podjęciu takich działań i jednoczesne obranie sobie innego niż dotychczasowe miejsca pobytu oraz skoncentrowanie w nim ośrodka swoich życiowych interesów oznacza, iż osoba taka de facto godzi się z zaistniałymi faktami. Stanowi to wówczas podstawę do przyjęcia, że opuściła miejsce swego pobytu stałego dobrowolnie nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Fakt, iż skarżący wniósł powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania, a następnie je cofnął, co spowodowało umorzenie postępowania w tym przedmiocie przez sąd powszechny (postanowienie Sądu Rejonowego W. [...] z dnia [...].12.2004 r., sygn. akt [...]), świadczy zdaniem składu orzekającego o rezygnacji skarżącego z restytucji stanu poprzedniego, a więc o poniechaniu zamiaru powrotu do opuszczonego lokalu, zwłaszcza wobec niezaskarżenia rozstrzygnięcia sądu powszechnego w tym przedmiocie. Konstatacja taka w niniejszej sprawie jest tym bardziej uzasadniona, z uwagi na założenie przez skarżącego nowej rodziny, wkrótce po opuszczeniu przedmiotowego lokalu i posiadaniu w tym nowym związku dziecka. W tej sytuacji uznać należy, że życiowe interesy skarżącego skupiają się wokół nowo utworzonej rodziny, a więc miejsca zamieszkania aktualnej żony i dziecka. Fakt, iż został orzeczony rozwód skarżącego z Z. S. świadczy o tym, że nastąpił między nią a skarżącym trwały rozkład pożycia małżeńskiego, przy czym warunkowe umorzenie na okres dwóch lat tytułem próby postępowania przeciwko skarżącemu o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad byłą żoną, świadczy o negatywnych relacjach panujących pomiędzy byłymi małżonkami. Wobec powyższego trudno przyjąć, aby nadal centrum życiowe skarżącego koncentrowało się w przedmiotowym lokalu, a nie w miejscu przebywania jego nowej rodziny, zamieszkującej gdzie indziej. Nie można także pominąć celu instytucji meldunku, sformułowanego w art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wedle którego to przepisu zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnymi i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w danym lokalu. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.