IV SA/Wa 562/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2008 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2008 r. nr (...) w przedmiocie zameldowania I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat B. O. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ul. (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1Sygn. akt IV SA/Wa 562/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania W. S., utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: [...] orzekającą o zameldowaniu D. M. wraz z małoletnią córką O. na pobyt stały w budynku nr [...] położonym w C. przy ul. [...]. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 30 listopada 2006 r. D. M. dokonała w Urzędzie Gminy J. zgłoszenia pobytu stałego siebie i małoletniej córki – O. M. - w C. przy ul. [...] oraz zwróciła się o zameldowanie na pobyt stały. Zgłaszająca złożyła również oświadczenie, w którym stwierdziła, iż zamieszkuje wraz z córką pod wskazanym adresem po zawarciu związku małżeńskiego z T. M. i w tym miejscu znajdują się wszystkie rzeczy osobiste jej i dziecka. W zgłoszeniu pobytu stałego K. M. - teść D. M. i dzidek O. M. - potwierdził fakt przebywania wymienionych pod wskazanym adresem. Podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu zgłoszenia wymieniony oświadczył, iż D. M. wraz z córką zamieszkują w budynku przy ul. [...] w C. od lipca 2001 r. wspólnie z jego rodziną i mają w tym miejscu swoje rzeczy osobiste. Jak wskazał przesłuchiwany, W. S. nie wyraża zgody na zameldowanie jego synowej wraz z dzieckiem, a jednocześnie zgłasza Policji niewykonanie obowiązku meldunkowego. W aktach administracyjnych znajduje się pismo W. S. z dnia 3 listopada 2006 r., złożone w Urzędzie Gminy J., w którym jako właściciel działki położonej przy ul. [...] w C. zwróciła się o niemeldowanie nikogo bez jej zgody i wskazała, iż D. M. wprowadziła się do domu przy ul. [...] w C. bez jej zgody. W. S. wystąpiła o niepodejmowanie decyzji bez uzgodnienia z właścicielem i o udzielanie w sprawie informacji na piśmie. Do pisma dołączyła m.in.: 1. kopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. stwierdzającego, że W. S. nabyła przez zasiedzenie 2 z dniem 1 marca 1986 r. własność nieruchomości położonej w C. gm. J. stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 1086 m2, kopię wyroku Sądu Rejonowego w L. [...] z dnia [...] listopada 2001 r., którym nakazano W. M. i T. M. wydanie W. S. budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości położonej w C. oznaczonej nr ewid. [...] poprzez opuszczenie i opróżnienie tego budynku wraz ze wszystkimi rzeczami i osobami prawa ich reprezentujących oraz odrzucono pozew skierowany przeciwko K. M., kopię wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nakazujący K. M., aby wydał W. S. nieruchomość położoną w C. gmina J. stanowiącą zabudowaną działkę gruntu o obszarze 10 arów nr ew. [...] poprzez opróżnienie działki i znajdującego się na niej budynku mieszkalnego wraz ze wszystkimi rzeczami i osobami prawa jego reprezentującymi. Pismem z dnia 4 grudnia 2006 r. zawiadomiono D. M. i W. S. o wszczęciu postępowania w sprawie o zameldowanie D. M. wraz z córką O. przy ul. [...] w C. Podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu 7 grudnia 2006 r. W. C., zamieszkały w C. przy ul. [...] oświadczył, iż D. M. wraz z córką, mężem i teściami zamieszkują w budynku położonym przy ul. [...] od 2001 r. Do materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania dołączono także pismo Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w J. z dnia 21 czerwca 2002 r. informujące, że kontrola meldunkowa wykazała, iż D. M. wraz z córką zamieszkują pod wskazywanym adresem od około roku. Z akt administracyjnych wynika również, że kolejnymi pismami z dnia 15 grudnia 2006 r., z dnia 28 grudnia 2006 r. i z dnia 4 stycznia 2007 r. W. S. informowała, iż nie wyraziła zgody na zamieszkiwanie D. M. w jej domu i nie godzi się na zameldowanie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wójt Gminy J. orzekł o zameldowaniu na pobyt stały D. M. wraz z małoletnią córką w budynku położonym w C. przy ul. [...]. Od powyższej decyzji do Wojewody [...] odwołała się W. S. stwierdzając, że nie zgadza się na zameldowanie D. M. wraz 3 z córką O. w domu, którego jest właścicielem. Wskazała, że D. M. nie zwracała się do właściciela o zameldowanie. Podczas przesłuchania w dniu 6 lutego 2008 r. W. S. zażądała zawieszenia postępowania w sprawie zameldowania z uwagi na toczącą się w Sądzie Grodzkim w L. sprawę przeciwko D. M. o wykroczenie polegające na niedopełnieniu obowiązku meldunkowego. Wskazała ponadto, że eksmisja rodziny M. ma zostać wykonana w najbliższym czasie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku W. S., odmówił zawieszenia postępowania, a po rozpatrzeniu zażalenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z kolei orzeczeniem z dnia 11 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa pod określonym adresem dłużej niż 3. doby winna zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem 4. doby, licząc od dnia przybycia. Natomiast stosownie do treści art. 29 ust. 1 powołanej ustawy właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu ma obowiązek potwierdzić fakt pobytu osoby, która zgłasza pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Organ odwoławczy wywiódł, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki pozwalające na to, ażeby wydać decyzję orzekającą o zameldowaniu D. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w C. Fakt stałego przebywania wymienionej pod wskazanym adresem został potwierdzony przez świadków. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda stwierdził, że za miejsce stałego pobytu uważa się miejsce, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, miejsce gdzie się codziennie przebywa, wypoczywa, prowadzi życie rodzinne i gospodarstwo domowe. W jego ocenie, w powyższej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki wynikające z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do dokonania zameldowania. D. M. mieszka w przedmiotowym lokalu wspólnie z rodziną 4 oraz koncentruje w nim życie osobiste, a tym samym wydanie decyzji o zameldowaniu jest zasadne i zgodne z prawem. W. S. zaskarżyła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazała, iż D. J. nie ma tytułu prawnego do lokalu. Nie zwróciła się też do skarżącej o zameldowanie, nie płaci czynszu i nie uiszcza opłat za gaz. Wskazała także na postępowania sądowe w sprawie eksmisji D. M. wraz z córką oraz mężem. Podniosła ponadto, że rodzina M. nie wpuszcza jej do domu, w związku z czym sama nie może się zameldować pod wskazywanym adresem. Opisana sytuacją przyczynia się do pogarszania sytuacji lokalowej skarżącej i jej rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 2 września 2008 r. W. S. potwierdziła, że D. M. mieszka w jej domu od 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.) stanowi, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Z kolei stosownie do art. 6 ust. 1 tej samej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Według zaś art. 9b ust. 2 ustawy, adres określa się przez podanie w gminach, które uzyskały status miasta -nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego. Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy między innymi rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Wobec zarzutów postawionych przez skarżącą, w pierwszym rzędzie należy wskazać, że z powołanych przepisów nie wynika, aby zameldowanie w danym lokalu, 5 jako rejestracja stanu faktycznego polegającego na pobycie danej osoby w tym lokalu, było uzależnione od przysługiwania tej osobie tytułu prawnego do lokalu. W tym przedmiocie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (OTK-A z 2002 r. Nr 3, poz. 34), kwestionującym konstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jako regulacji wskazującej na uzależnienie dokonania zameldowania od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu, w którym przebywa. W powołanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in., że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. (...) W świetle obowiązujących przepisów właściciel (zarządca) nieruchomości ma zapewnioną możliwość uzyskania informacji o osobach zamieszkałych i zameldowanych w należącym do niego budynku, jak również może żądać usunięcia z niego osób, które nie są uprawnione do przebywania w tej nieruchomości. Także w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się uprawniającym do tego dokumentem (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2003 r. sygn. akt V SA 2425/02. Wspólnota z 2004 r. Nr 9, poz. 58). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy orzekające prawidłowo ustaliły, iż D. M. wraz z małoletnią córką O. przebywają w budynku położonym w C. przy ul. [...] od 2001 r. Okoliczność tę potwierdził teść D. M. – K. M. - podczas przesłuchania w dniu 30 stycznia 2006 r., bliski sąsiad zameldowanej – C. W. - podczas przesłuchania w dniu 7 grudnia 2006 r., a akże sama skarżąca na rozprawie w dniu 2 września 2008 r. Również wynik kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Zastępcę Komendanta Komisariatu Policji w J. w 2002 r. wykazał, że pod wskazywanym adresem zamieszkuje D. M. wraz córką O. Organy orzekające w sprawie prawidłowo zatem uznały, iż D. M. spełnia zawarte w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki do zameldowania na pobyt stały w C. przy ul. [...]. Od wielu lat bowiem stale przebywa w budynku pod wskazanym adresem, a z akt nie wynika, aby miała zamiar opuścić miejsce zameldowania. 6 Należy w tym miejscu wyjaśnić, że nie ma znaczenia okoliczność, iż skarżąca nie dokonała potwierdzenia pobytu D. M. w sposób określony w art. 9 ust. 2a zd. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Ponieważ zameldowanie dokonywane jest zasadniczo, jako czynność materialno - techniczna, w procedurze dokonywania rejestracji miejsca pobytu osoby w danym lokalu w formie zameldowania, ustawodawca wymaga jedynie potwierdzenia przez podmiot mający tytuł prawny do lokalu, istniejącego stanu faktycznego polegającego na pobycie danej osoby w tym lokalu. Wtedy wymagane jest zachowanie procedury określonej m. in. w powołanym art. 9 ust. 2a ustawy. W przypadku jednak, gdy dane zgłaszane do zameldowania budzą wątpliwości, zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Rozstrzygnięcie to, jako dokonywane przez organ administracji publicznej w sprawie z zakresu administracji publicznej, następuje zaś w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro więc skarżąca nie potwierdziła w sposób określony w art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytu w przedmiotowym pomieszczeniu, organy orzekające zobowiązane były do rozstrzygnięcia sprawy zameldowania w formie decyzji administracyjnej, poprzedzonej postępowaniem wyjaśniającym, mającym na celu ustalenie m.in. stanu faktycznego w zakresie pobytu D. M. wraz z córką pod wskazywanym adresem. Zameldowanie w takim przypadku nie zależy bowiem od tego, czy właściciel domu/lokalu potwierdzi fakt pobytu danej osoby w tym domu/lokalu, w sposób sformalizowany, określony w art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, lecz od tego, czy taki pobyt rzeczywiście ma miejsce i rolą organu jest ustalenie tego stanu rzeczy za pomocą środków dowodowych, określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec zarzutów podnoszonych przez skarżącą w trakcie postępowania administracyjnego oraz w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczących nieposiadania przez D. M. tytułu prawnego do lokalu, w którym zamieszkuje, braku zgody właścicieli na zamieszkiwanie zameldowanej w domu W. S. oraz orzeczeń wydanych przez sądy powszechne w sprawach eksmisyjnych, należy także podkreślić, iż zameldowanie, jako rejestracja stanu faktycznego, nie sankcjonuje tego stanu, jak również nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do uzyskania praw do lokalu, skoro dokonanie zameldowania również nie jest uzależnione od przysługiwania tytułu prawnego do lokalu. Jako mające odzwierciedlać aktualny stan faktyczny, zameldowanie w danym lokalu podlega stałej aktualizacji, ilekroć stan faktyczny ulegnie zmianie , np. wskutek dokonania eksmisji osoby zameldowanej, z bezprawnie zajmowanego lokalu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł, jak w sentencji.