IV SA/Wa 564/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...], orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego A. A. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek R. A., złożony w dniu [...] grudnia 2003 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. organ pierwszej instancji orzekł o odmowie wymeldowania A. A. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Rozpoznając sprawę ponownie, wskutek uchylenia przez Wojewodę [...] wyżej wskazanej decyzji, Prezydent W. uznał, że przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego została spełniona i decyzją z dnia [...] września 2004 r. orzekł o wymeldowaniu A. A. z pobytu stałego z lokalu w [...] przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy stwierdził, że po dokonaniu dokładnej analizy zebranego w toku postępowania materiału dowodowego nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez Prezydenta W. Organ wskazał, że z wyjaśnień wnioskodawcy wynika, iż A. A. wraz z matką A. A . i siostrą J. A. przedmiotowy lokal opuścił w 1987 r. i obecnie zamieszkuje pod adresem D. przy ul. [...] w domu swoich dziadków. Natomiast w mieszkaniu przy ul. [...] w W. pozostał R. A. z córką A. P. i wnukiem D. Świadkowie powołani na wniosek R. A. potwierdzili fakt niezamieszkiwania A. A. w przedmiotowym lokalu (W. P., Z. R. i M. P.). Natomiast A. A. utrzymuje, że nie opuścił spornego lokalu, a jego częste wizyty w D. spowodowane były koniecznością odwiedzin dziadków, co potwierdziła jego matka A. A., siostry: J. A., I. T. oraz U. S. W celu ustalenia, czy A. A. mieszka u dziadków organ wystąpił z zapytaniem do Urzędu Gminy w D., skąd uzyskał informację, że w D. przy ul. [...] zameldowani są Z. i J. T., którzy mieszkają sami, a A. A. odwiedza ich nawet dwa razy w tygodniu. Wezwani zaś przez organ administracyjny świadkowie zamieszkujący w pobliżu budynku przy ul. [...] odmówili zeznawania w sprawie. Organ odwoławczy oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie uznał, że A. A. faktycznie opuścił lokal w [...] przy ul. [...] w W. dając wiarę zeznaniom świadków: Z. R., W. P. i M. P. Z. R. i W. P. są bliskimi sąsiadkami lokalu nr [...] i organ nie znalazł powodów, dla których miałby tym zeznaniom odmówić wiarygodności. Natomiast świadkowie wskazani przez A. A. nie mieszkają w W. w budynku przy ul. [...] i bywają w przedmiotowym lokalu sporadycznie, w związku z czym ich zeznania wydają się, w ocenie organu, mniej wiarygodne. Ponadto ustalenia te znalazły potwierdzenie w przeprowadzonej kontroli meldunkowej jak i w zaświadczeniach przedstawionych przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "A." w W., z których wynika, że opłaty czynszowe wnoszone były za trzy osoby. W skardze na powyższą decyzję Wojewody [...] A. A. podniósł, że została ona wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne spowodowane kłamliwymi zeznaniami ojca R. A. i powołanych przez niego świadków, którzy za namową ojca zeznawali nieprawdę. Skarżący podaje, że wszelkie działania ojca mają na celu wymeldowanie jego matki i siostry i fizyczne usunięcie z lokalu, a są one spowodowane konfliktem między rodzicami, którzy są w trakcie sprawy rozwodowej z powództwa ojca, który jest związany z inną kobietą i stale mieszka u niej w P. Skarżący przyznaje, że on i siostra bywają u babci w D. wymieniają się 2 – 3 razy w tygodniu, aby sprawować nad nią opiekę. Ponadto skarżący podnosi, że świadkowie, których wskazał nie mieszkają wprawdzie w bloku, w którym znajduje się lokal nr [...], ale bywają w tym mieszkaniu i są zorientowani w sytuacji rodzinnej skarżącego, zaś świadkowie, których zeznania organ uznał za niewiarygodne, nie przebywali w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W myśl wyżej powołanego przepisu organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 – LEX nr 50123). Opuszczanie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić, na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Analiza powyższych wywodów wskazuje na obowiązek organu polegający na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, zgodnie z treścią przepisów zawartych w rozdziale 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) pod kątem treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na organie spoczywa obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej – art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego – poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywa na nim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W sprawie niniejszej organy administracji publicznej uchybiły obowiązkowi wynikającemu z art. 77 § 1 i 80 kpa. Dysponując wzajemnie sprzecznymi zeznaniami świadków wskazanych przez wnioskodawcę i świadków podanych przez skarżącego, organy nie przejawiły własnej inicjatywy w zgromadzeniu materiału dowodowego, który pozwoliłby na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego. Własna inicjatywa dowodowa organu jest nadto konieczna w takich sprawach, w których organ ma obowiązek działania z urzędu. Niniejsza sprawa do takiej kategorii spraw należy, co wynika z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ustalenie dokonane przez organy, że skarżący zamieszkał w D. u dziadków, oparte zostało jedynie na oświadczeniu wnioskodawcy R. A. Organ wprawdzie podjął próbę wyjaśnienia, czy skarżący zamieszkuje na stałe w D., jednakże po otrzymaniu informacji z tamtejszego Urzędu Gminy o odmowie złożenia zeznań przez sąsiadów dziadków skarżącego (bez wskazania ich danych personalnych) zaniechał dalszych czynności zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, tym bardziej, że znajdujące się w aktach sprawy pismo Komisariatu Policji w H. nie potwierdza zamieszkiwania skarżącego w domu jego dziadków. Ponownie rozstrzygając niniejszą sprawę organ powinien w pierwszej kolejności przeprowadzić właściwe postępowanie dowodowe, które pozwoli zweryfikować sprzeczne twierdzenia wnioskodawcy R. A. i samego skarżącego, co do jego miejsca zamieszkania. Dopiero po właściwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym należy dokonać analizy zebranego materiału dowodowego , ustalić jakie okoliczności można uznać za udowodnione i dlaczego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.