IV SA/Wa 564/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-09

Skład orzekający: Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i córki, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i córki. Pomimo przedstawienia części dokumentacji, istnieją rozbieżności i wątpliwości co do rzeczywistych dochodów i wydatków skarżącej oraz jej córki, a także co do źródeł finansowania niektórych wydatków, co uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na dochody z działalności rolniczej i alimenty dla córki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewystarczających dowodów i rozbieżności w oświadczeniach. Skarżąca wniosła sprzeciw, przedstawiając dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty dotyczące kredytów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 30 lutego 2012 r. M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. W dniu 10 kwietnia 2012 r. M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że: 1. gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie ze studiującą córką, 2. jej majątek stanowią współwłasność domu o powierzchni 90 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2,14 ha, 3. źródłami dochodu dwuosobowego gospodarstwa domowego są: działalność rolnicza skarżącej (1.500 zł miesięcznie) i alimenty otrzymywane przez jej córkę (900 zł miesięcznie). Postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. Referendarz wskazał, iż odmowa przyznania prawa pomocy nie oznacza, że ustalono, iż M. K. jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i córki. Dopóki skarżąca nie wykaże w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a także nie wyjaśni wątpliwości powstałych w związku z wnioskiem, nie jest możliwe zwolnienie jej z kosztów postępowania. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nie nadesłała kopii umów spłacanych kredytów, dlatego nie było możliwości ocenienia, czy ich koszt stanowi wydatek niezbędny. Nie dało się także ustalić kwoty miesięcznego dochodu skarżącej, gdyż pomiędzy oświadczeniem złożonym na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 kwietnia 2012 r., a kwotami przepływu na rachunku bankowym skarżącej istnieją znaczące rozbieżności, które mogą wskazywać na inne źródła dochodu skarżącej oraz jej córki. Nie wszystkie przedstawione rachunki za energię elektryczną wystawione są na nazwisko skarżącej. Tym samym, nie możliwe było ustalenie rzeczywistej relacji miesięcznych, koniecznych wydatków skarżącej do faktycznie osiąganego dochodu w jej gospodarstwie domowym. Pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. M. K. wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 21 maja 2012 r., wskazując, iż zaciągnięte kredyty zostały przeznaczone na piec grzewczy związany z działalnością gospodarczą skarżącej oraz komputer dla uczącej się córki. Zdolność kredytowa została osiągnięta dzięki dochodom z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Skarżąca podniosła, że ponieważ prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przynosi dochodów, córka pomaga jej w opłacaniu rachunków. Koszty energii elektrycznej w gospodarstwie domowym również ponosi skarżąca, ponieważ wcześniej właścicielem jej domu był jej ojciec i dotąd nie zmieniono nabywcy energii. Skarżąca nadesłała także zaświadczenie potwierdzające, że I. K. (córka skarżącej) jest studentem czwartego roku studiów stacjonarnych I stopnia na [...], faktury VAT potwierdzającego koszt czynszu najmu lokalu oraz koszt energii elektrycznej, związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącą, umowę kredytu na zakup piekarnika elektrycznego typu HS oraz umowę kredytu na zakup Laptopa Sony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony, sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p. p. s. a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 252 § 1 p. p. s. a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Na wnioskodawcach spoczywa więc ciężar wykazania, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni w złożonym na formularzu wniosku nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i córki. Na podstawie przedstawionych dokumentów należy stwierdzić, że skarżąca w dalszym ciągu nie wykazała, by dochód, którym dysponuje uniemożliwiał jej uiszczenie wpisu sądowego. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy w rubryce nr 10 podała, że jedynymi źródłami dochodu są prowadzona działalność rolnicza (1500 zł miesięcznie) oraz alimenty córki (900 zł miesięcznie). Jednocześnie decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. wskazuje na przyznanie skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie 3935,87 zł. W umowie kredytu na zakup piekarnika elektrycznego z dnia 8 grudnia 2012 r. dochód skarżącej obliczono na kwotę 1304,61 zł. Jako kwotę stałych miesięcznych wydatków wskazano kwotę 300 zł. Przedstawione faktury VAT należy uwzględnić, jak potwierdzające wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Co do ponoszonych kosztów kredytu, wydatek na piekarnik elektryczny należy ocenić jako konieczny, przez wzgląd na prowadzoną działalność gospodarczą. Skarżąca twierdzi, że w opłacaniu rachunków pomaga jej córka, której jedynym dochodem są alimenty w kwocie 900 zł. Należy rozumieć zatem, że wpłaty z opisem "I. K. WPŁATA" z dnia 28 lutego 2012 r. w kwocie 7000 zł oraz z dnia 2 kwietnia 2012 r. w kwocie 7000 zł pochodzą od córki skarżącej. Wpłacane kwoty kilkakrotnie przewyższają dochód córki skarżącej, która nie pracuje i studiuje na studiach stacjonarnych. Tym samym, również Sąd powziął wątpliwości co do źródeł dochodu skarżącej oraz jej córki. Odnośnie kosztu kredytu na komputer dla córki, sprzeczność wprowadzają twierdzenia skarżącej z jednej strony, że nie jest w stanie samodzielnie opłacić rachunków i korzysta z pomocy córki, a z drugiej finansuje córce zakup sprzętu komputerowego, obciążając się z tego powodu kosztem zaciągniętego kredytu. Brak dochodów osiągniętych dzięki prowadzonej działalności gospodarczej oraz ponoszenie kosztów utrzymania tej działalności nie wpływa na przyznanie przez Sąd prawa pomocy. Przepływ środków na rachunku bankowym skarżącej wskazuje, iż ma ona w swobodnej dyspozycji kwoty znacznie przewyższające miesięczny dochód ujawniony we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uiszczenie wpisu sądowego nie spowoduje zatem uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej oraz jej córki. Oceniając wniosek skarżącej, argumenty przestawione w sprzeciwie od postanowienia z dnia 21 maja 2012 r. oraz przesłane dokumenty, Sąd nie widzi podstaw, by zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca została zwolniona od ponoszenia kosztów postępowania. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło