IV SA/Wa 565/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-19
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości, ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba niefigurująca w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej tej nieruchomości. Organy ewidencyjne jedynie rejestrują stany prawne, a spory o prawo własności powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne, a dopiero prawomocne orzeczenie sądu może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
A. S. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z 2009 r. o połączeniu działek, twierdząc, że jest ich właścicielem, mimo braku wpisu w ewidencji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił wszczęcia postępowania, uznając A. S. za nieuprawnionego. Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. A. S. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i prawa geodezyjnego, wskazując na posiadanie interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...]stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Pismem z dnia 11 sierpnia 2012 r. A. S. reprezentowany przez radcę prawnego L. W. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] orzekającej o oznaczeniu nr [...] działkę ewidencyjną o powierzchni [...] ha, położona w W. przy ulicy [...] powstałą w wyniku połączenia działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] o pow[...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha w obrębie ewidencyjnym [...] karta mapy 120.
We wniosku powołano się na art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a ponadto wskazano, że z opinii geodezyjnej sporządzonej w dniu [...] stycznia 2010 r. przez geodetę A. R. wynika, iż w czasie sporządzenia dokumentacji przez geodetę K. L. dane źródłowe w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej nie zawierały danych dotyczących działki nr [...], która to działka była przedmiotem współwłasności Panów M. i S. na rzecz których doszło do połączenia działek poprzez kwestionowaną decyzję.
Ponadto wskazano, że z operatu technicznego [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. wynika, iż działki nr [...] powstały na wskutek ich wydzielenia w ramach ugody współwłaścicieli tj. A. S., W. W. i E. W. przy dziale spadku i działki te przypadły A. S.
W dniu 30 sierpnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zwrócił się Prezydenta Miasta W. o odniesienie się do przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, przekazanie akt postępowania w sprawie połączenia [...] oraz przesłanie odpowiedniej dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz w ewidencji gruntów i budynków.
Pismem z dnia 25 września 2012 r. znak [...] Prezydent Miasta W. przekazał [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie wraz obszernym materiałem dowodowym.
Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art 61 a § 1 w zw. z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071 z późn. zm.) postanowił odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] orzekającej o oznaczeniu numerem [...] działki ewidencyjnej o powierzchni [...] ha, położonej w W. przy ulicy [...] powstałej w wyniku połączenia działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha
i [...] o pow. [...] ha w obrębie ewidencyjnym [...] karta mapy 120 stanowiących współwłasność M. S., J. M. i B. M., zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych z dnia [...].07 2009 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ uznał, że wniosek z dnia 11 sierpnia 2012 r. A. S. reprezentowanego przez radcę prawnego L. W. nie wypełnia podstawowej przesłanki wynikającej z art. 157 § 2 k.p.a., gdyż przedmiotowy wniosek nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 ww. ustawy. A. S. nie figuruje jako właściciel zarówno księdze wieczystej nr KW [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, jak również w ewidencji gruntów i budynków.
Ponadto z powołanej przez wnioskodawcę ugody z dnia [...] marca 2003r. współwłaścicieli tj. A. S., W. W. i E. W. przy dziale spadku po J. i B. W. w świetle zapisów w ww. księdze wieczystej i ewidencji gruntów i budynków nie można w ocenie organu wywieść interesu prawnego A. S. do złożenia ww. wniosku.
W związku z powyższym wniosek ten nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] orzekającej o połączeniu działek nr [...].
Organ podkreślił także, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu, skoro ich uprawnienia sprowadzają się do rejestrowania stosownych danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawnie określonych w tym względzie dokumentów. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do nieruchomości.
Na ww. postanowienie, pismem z dnia 24 listopada 2012 r.5 zażalenie złożył A. S.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Główny Geodeta Kraju działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia A. S. z dnia 24 listopada 2012 r. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] listopada 2012 r. orzekające o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż istniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] z uwagi na fakt, że z wnioskiem nie wystąpił uprawniony podmiot.
Pismem z dnia 11 lutego 2013 r. A. S. reprezentowany przez radcę prawnego L. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego do postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a. oraz art. 9, art.107 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., a także art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W uzasadnieniu wskazał, iż posiada interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. albowiem przy wydawaniu tej decyzji nie uwzględniono, iż jest właścicielem działki nr [...] i powinien być stroną tego postępowania. Okoliczność, iż skarżący nie figurował w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel tej działki, w jego ocenie nie może pozbawiać go możliwości podejmowania czynności prawnych mających na celu odzyskanie swojego prawa własności poprzez przywrócenie zapisów oznaczeń działek w ewidencji gruntów i budynków, a następnie wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).
Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Geodety Kraju utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa z dnia [...] listopada 2012 r. orzekające o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. orzekającej o oznaczeniu numerem [...] działki ewidencyjnej powstałej w wyniku połączenia działek ewidencyjnych oznaczonych nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] stanowiących współwłasność M. S., J. M. i B. M., zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych stanowiącym integralną część tej decyzji.
Stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Stosownie do art. 20 ust.2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 193 z 2010 r., poz. 1287 z późn. zm.), w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.
W świetle wskazanego przepisu za stronę w postępowaniu dotyczącym wpisu w ewidencji gruntów i budynków należy uznać tylko podmioty, których prawa podlegają ujawnieniu w tej ewidencji.
Ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z [...] marca 2009 r. (aktualnego na dzień wydania decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r.) wynika, że właścicielami nieruchomości oznaczonej nr działek ewidencyjnych [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] są M. S., J. M. i B. M.
Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego zgodnie z aktualnym odpisem z elektronicznej księgi wieczystej, stan prawny przedmiotowej nieruchomości nie zmienił się do chwili obecnej. W związku z takimi wpisami w księdze wieczystej należy domniemywać, iż treść wpisów w księdze wieczystej jest zgodna z rzeczywistym stanem prawnym.
Ponadto jak wynika z załączonej do akt sprawy historii działki ewidencyjnej nr [...] maja 2009 r. w jednostce rejestrowej [...] wykazano działkę ewidencyjną nr [...], a jako współwłaścicieli – B. M., J. M. i M. S. Działkę ewidencyjna nr [...] wykreślono z jednostki [...] i przepisano do jednostki [...]. W odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] maja 2009 r. jako współwłaścicieli wpisano – B. M., J. M. i M. S.
Z powyższych ustaleń wynika zatem, że skarżący A. S. nie był na dzień wydania decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] wykazywany w ewidencji gruntów i budynków, jako właściciel działek ewidencyjnych nr [...] i stan prawny w tym zakresie nie zmienił się do chwili obecnej.
Wobec powyższego za zasadne uznać należy stanowisko orzekających w sprawie organów, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] albowiem A. S. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...].
W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest zasadne, albowiem wpisy ewidencji gruntów i budynków mają charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Organy ewidencyjne jedynie rejestrują stany prawne nieruchomości, które są ustalane w innym trybie i przez inne organy orzekające. Natomiast poprzez żądanie zmiany wpisów w ewidencji nie można dochodzić swoich praw czy roszczeń do gruntów, budynków i lokali. Prawa te należy ustalić na drodze postępowania sądowego.
A zatem wbrew twierdzeniom strony skarżącej w pierwszej kolejności powinien zostać rozstrzygnięty spór co do prawa własności przedmiotowej działki, a dopiero wydane przez sąd powszechny rozstrzygnięcie będzie ewentualnie uprawniało skarżącego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] i dokonania zmian w ewidencji.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło