IV SA/Wa 566/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-21
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Agnieszka Góra – Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek udostępnić dane adresowe osoby, jeśli wnioskodawca nie jest w stanie jednoznacznie wskazać, o którą z wielu osób o tym samym imieniu i nazwisku chodzi, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku udostępniania danych adresowych, jeśli wnioskodawca nie wykaże interesu prawnego w uzyskaniu danych konkretnej osoby i nie poda informacji umożliwiających jej jednoznaczne zidentyfikowanie spośród wielu osób o tym samym imieniu i nazwisku w zbiorze PESEL. Brak możliwości ustalenia tożsamości osoby wnioskowanej uniemożliwia wydanie stosownego zaświadczenia.Stan faktyczny
Skarżący B. B. wnioskował o udostępnienie danych adresowych M. R., dołączając wezwanie sądu do uzupełnienia braków pozwu w sprawie przeciwko M. R. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił udostępnienia danych, wskazując na istnienie wielu osób o imieniu i nazwisku M. R. w zbiorze PESEL i brak wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego w uzyskaniu danych konkretnej osoby. Skarżący podniósł, że brak adresu uniemożliwia mu rozpoczęcie postępowania sądowego przeciwko M. R.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 roku sprawy ze skargi B. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. orzekającą o odmowie udostępnienia B. B. danych adresowych M. R.
W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że w dniu 7 grudnia 2009 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynął wniosek B. B. o udostępnienie danych adresowych M. R. Do wniosku zostało załączone wezwanie Sądu Okręgowego w W. i Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt. [...] z dnia 26 listopada 2009 r., w którym sąd zobowiązał B. B. do uzupełnienia braków formalnych pozwu wniesionego (m.in.) przeciwko M. R., poprzez wskazanie jej miejsca zamieszkania. Organ poinformował wnioskodawcę, że w zbiorze danych PESEL widnieje wiele osób o imieniu i nazwisku M. R.
Mając na uwadze przedstawione przez B. B. informacje oraz złożone w sprawie dokumenty Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ocenił, że wnioskodawca nie wykazał, względem której z osób widniejących w zbiorze PESEL o imieniu i nazwisku M. R. posiada interes prawny w uzyskaniu danych adresowych. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił udostępnienia żądanych przez niego danych.
Rozpatrując ponownie sprawę Minister podniósł, że zgodnie z art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - dane ze zbioru PESEL mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny. Tymczasem, mimo wezwania organu, wnioskodawca nie podał informacji umożliwiających ustalenie, w stosunku do której- spośród wielu osób o imieniu i nazwisku M. R., figurujących w zbiorze PESEL- posiada interes prawny, uprawniający do uzyskania informacji o jej adresie zameldowania. Powyższe zaś wykluczało możliwość udostępnienia mu żądanych danych.
Organ nadto wyjaśnił, że w zbiorze PESEL zawarte są dane osobowe i adresowe, ale nie są gromadzone informacje o miejscu pracy oraz zajmowanym stanowisku. Tym samym podawana przez wnioskodawcę informacja, że Pani M. R. jest Naczelnikiem D., nie miała znaczenia z punktu widzenia możliwości ustalenia, której z osób noszących to nazwisko dotyczy wniosek Strony. Obowiązek wskazania informacji niezbędnych do wyszukania określonej osoby w zbiorze PESEL leży po stronie wnioskodawcy, który powinien podać te dane we wniosku o udostępnienie danych. Nie było także możliwe przekazanie danych o miejscu zameldowania wszystkich osób o imieniu i nazwisku M. R., gdyż doszłoby w ten sposób do naruszenia dóbr osobistych osób, których danymi nie był zainteresowany wnioskodawca.
Organ wskazał przy tym, że zapisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie dają Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji uprawnienia do ustalenia danych osobowych M. R. za pośrednictwem innych organów, np. D.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. B. W jej uzasadnieniu podniósł, że M. R. wydała krzywdzącą dla niego decyzję, a brak jej adresu powoduje, że nie może rozpocząć się przeciwko niej postępowanie z powództwa skarżącego przed sądem powszechnym.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł ojej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi Sąd uznał, iż decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2010 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 44g ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 933) organy prowadzące zbiory meldunkowe, zbiór PESEL oraz ewidencje wydanych i unieważnionych dowodów osobistych, na wniosek zainteresowanej osoby, złożony w formie pisemnej lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, są zobowiązane wydać zaświadczenie, zawierające pełny odpis przetworzonych danych, dotyczących tej osoby. W art. 44i ust. 3 cyt ustawy wskazano natomiast, że dane ze zbioru PESEL oraz ogólnokrajowej ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia minister właściwy do spraw wewnętrznych. Należy ponadto mieć na względzie, iż w świetle art. 44a ust. 1 pkt 2 tej ustawy zbiór PESEL prowadzi się na podstawie zbiorów meldunkowych, jednakże w wyjątkiem zbioru danych obywateli polskich i cudzoziemców, zameldowanych na pobyt czasowy, trwający do trzech miesięcy. Samo złożenie wniosku o udostępnienie danych z ewidencji ludności nie powoduje automatycznie - po stronie właściwych organów - obowiązku ich udzielenia. Osoba ubiegająca się o udostępnienie takich danych obowiązana jest bowiem wykazać interes prawny w ich uzyskaniu (art. 44h ust. 2 pkt 1) oraz ponieść stosowną opłatę (art. 44h ust. 9 pk2 cyt. ustawy).
Organy orzekające w sprawie uznały, że skarżący posiada interes prawny w żądaniu adresu M. R. Sąd, ze względu na zasadę reformationis in peius, nie odniesie się do tej kwestii.
Podzielić natomiast należy pogląd organu, że z uwagi na brak podania przez skarżącego dodatkowych danych, nie było możliwe ustalenie o jaką osobę o nazwisku "M. R." chodzi. W aktach sprawy znajduje się bowiem wydruk z bazy, z którego wynika, iż znaleziono w bazie ponad 100 osób o takim imieniu i nazwisku. Bez dodatkowych danych, o jakie organ wezwał skarżącego, nie jest możliwe ustalenie, o którą osobę o nazwisku i imieniu "M. R." skarżącemu chodzi. Także podanie przez skarżącego, że M. R. jest Naczelnikiem D., nie umożliwia ani nie ułatwia ustalenia, o którą "M. R." chodzi. W aktach meldunkowych nie gromadzi się bowiem danych o miejscu pracy. Zatem stwierdzić należy, że opierając się na posiadanych danych i danych nadesłanych przez skarżącego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był w stanie ustalić adresu osoby wnioskowanej przez skarżącego i tym samym wydać mu stosowanego zaświadczenia.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w 1 sentencji.
Orzekając w pkt 2 Sąd miał na uwadze, że skarżący był reprezentowany w postępowaniu sądowym przez adwokata ustanowionego z urzędu. Ponadto pełnomocnik na rozprawie oświadczył, że koszty postępowania nie zostały opłacone w całości ani w części. Zgodnie zaś z art. 250 powołanej ustawy wyznaczony adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z kolei § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne udokumentowane wydatki adwokata.
Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w niniejszej sprawie, stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia, wynosi 240 złotych. Stawka ta jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika i zdaniem Sądu brak jest podstaw do zastosowania innej stawki.
W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych przepisów, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło