IV SA/Wa 572/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-28

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada wolne środki na koncie bankowym przekraczające koszty sądowe, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w celu przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie przez skarżącą wolnych środków na koncie bankowym w kwocie znacznie przekraczającej koszty sądowe, nawet przy uwzględnieniu stałych wydatków, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie można stwierdzić, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
A. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem, osiągają oni łączne dochody w wysokości 2 293,47 zł netto miesięcznie, a na koncie bankowym posiada 14 356,17 zł oraz 681,53 USD. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...] w przedmiocie przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. R. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego, złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. Z informacji podanych przez skarżącą w nadesłanym formularzu PPF wynika, że wnioskodawczyni jest właścicielką domu o pow. 127 m2 oraz 2/3 udziału w gospodarstwie rolnym o pow. 1,2804 ha fizycznych, w tym 0,6979 ha przeliczeniowych ( zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 15 maja 2009 r.). W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem. Oświadczyła, iż jest w podeszłym wieku, a uzyskiwane przez nią i brata dochody oraz zgromadzone oszczędności służą w głównej mierze do zaspokojenia bieżących potrzeb oraz remontu budynku. Jak wynika z nadesłanego formularza oraz dokumentów uzupełniających przedmiotowy wniosek zarówno skarżąca jak i jej brat osiągają stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych i rentowych w łącznej wysokości 2 293, 47 zł netto miesięcznie. Wśród wydatków utrzymania koniecznego skarżąca wymieniła wydatki związane z utrzymaniem mieszkania oraz wyżywieniem, w wysokości średnio ok. 1005 zł miesięcznie. Wskazała ponadto, iż w miesiącu lutym 2009 r. poniosła jednorazowy koszt [...] w wysokości 2 650 zł. Z nadesłanych przy piśmie z dnia 18 maja 2009 r. wyciągów z kont bankowych i lokat dewizowych wynika, iż wnioskodawczyni posiada dostępne środki w wysokości 14 356, 17 zł oraz 681, 53 USA. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, na wstępie należy wskazać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 1, poz. 8). Należy też podkreślić, iż instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z treści formularza wniosku skarżącej z dnia 28 lutego 2009 r., uzupełnionego dokumentami źródłowymi nadesłanymi przy piśmie z dnia 18 maja 2009 r. wynika, że łączny miesięczny dochód osiągany w dwuosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynosi 2 293, 47 zł netto, co daje kwotę 1 146, 73 zł na jedną osobę. Skarżąca nie jest zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Poza tym wnioskodawczyni ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Zasadnicze znaczenie dla oceny przedmiotowego wniosku ma jednak fakt, iż skarżąca na kontach bankowych posiada wolne, dostępne środki w wysokości 14 356, 17 zł oraz 681, 53 USA, czyli znacznie przekraczającej koszty sądowe, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł ( wpis sądowy od skargi). Uwzględniając nawet stałe wydatki skarżącej na leczenie oraz koszty bieżącego utrzymania należy stwierdzić, iż wysokość zgromadzonych oszczędności pozwala na przyjęcie, że dysponuje ona wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, mając na uwadze wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym należy stwierdzić, że opisana powyżej sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Nie można bowiem stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło