IV SA/Wa 581/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-14
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie pracuje, a jego partnerka jest bezrobotna, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu, jeśli jego partnerka otrzymała odprawę pieniężną, a z wyciągu bankowego wynikają wątpliwości co do sposobu jej rozdysponowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy partnerka skarżącego otrzymała znaczną odprawę pieniężną, a sposób rozdysponowania tych środków budzi wątpliwości, a także zaciągnięto kredyt, nie można uznać, że skarżący jest całkowicie pozbawiony możliwości finansowania kosztów postępowania. Oświadczenia skarżącego nie mogą stanowić podstawy do oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący U. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy. Skarżący utrzymuje się z partnerką, która jest bezrobotna. Partnerka otrzymała odprawę pieniężną, a analiza wyciągu bankowego budzi wątpliwości co do sposobu jej rozdysponowania. Ponadto, z wyciągu wynika, że rodzina zaciągnęła kredyt.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący U. M. w skardze do WSA w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2104r. dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, wniósł o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie adwokata.
Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z pisma skarżącego z dnia 8 lipca 2014r. i dokumentów dołączonych do tego pisma, wynika, że U. M. prowadzi gospodarstwo domowe z J. J. i znajduje się na jej wyłączonym utrzymaniu. Obecnie żadne z nich nie pracuje i nie osiąga dochodów.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest uzasadniony.
Na wstępie trzeba podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla nich obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika procesowego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w tym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Zdaniem referendarza, oświadczenia złożone przez skarżącego w niniejszej sprawie nie mogą stanowić podstawy do oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej, gdyż w świetle podniesionych w nich okoliczności nie mogą być uznane za w pełni wiarygodne.
Na wstępie trzeba wyjaśnić, że okoliczność, iż skarżący nie pracuje a jego partnerka, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku nie może automatycznie przesądzać o konieczności przyznania mu prawa pomocy, jeśli okazałoby się, że skarżący posiada oszczędności lub majątek, który generuje dochód wystarczający na pokrycie kosztów sądowych lub pozostaje na utrzymaniu osób, które taki majątek lub dochody posiadają. W tym kontekście sytuacja rodzinna wnioskodawcy i stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku.
Zasadniczą, bezsporną okolicznością przemawiającą za odmową uwzględnienia wniosku jest otrzymanie przez J. J. w maju 2014r. odprawy pieniężnej w wysokości 8 250 zł. z tytułu rozwiązania stosunku pracy w powiązaniu z brakiem przekonywujących argumentów oraz dowodów wskazujących na to, że osiągnięte z tego tytułu środki finansowe zostały obecnie wyczerpane. Analiza wyciągu z rachunku bankowego J. J. w zakresie rozdysponowania tymi środkami, wzbudza bowiem zasadnicze wątpliwości.
Trzeba bowiem zauważyć, że z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w dniu 29 maja 2014r. na rachunek wpłynęła kwota 9514, 16 zł. W tym samym dniu, posiadaczka rachunku wypłaciła 9.000 zł., natomiast piec dni później (3 lipca 2014r.) wpłaciła na ten rachunek 3000 zł. Uprawnia to do stwierdzenia, że J. J. nie wszystkie pochodzące z odprawy środki finansowe przechowuje na rachunku bankowym, ale wpłaca je "ratami" na rachunek, celem jego zasilenia. Jak już powiedziano, strona skarżąca nie przedstawiła dowodów wskazujących na to, że osiągnięte z tego tytułu środki finansowe zostały obecnie wyczerpane, a w piśmie z dnia 8 lipca 2014r. stwierdziła, że jego rodzina utrzymuje się z oszczędności oraz odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę.
Ponadto zwraca uwagę, że wnioskodawca, wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o swojej sytuacji majątkowej, nie wyjaśnił wysokości stałych wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania (czynsz, media) ani innych wydatków, których ponoszenie w znaczący sposób wpływa na sytuację materialną jego rodziny. Nie podał także, że ciążą na nim jakiekolwiek zobowiązania finansowe (kredyty, pożyczki). Niemniej jednak, jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego J. J., w dniu 13 marca 2014r. na ten rachunek wpłynęła kwota 25.721 zł. Z opisu tej transakcji wynika, że te środki są przeznaczone na "całkowitą spłatę kredytu" i pochodzą z [...] S.A. Okoliczność ta pośrednio dowodzi, że sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącego i jego partnerki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe nie uprawnia do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Uzyskanie pożyczki bądź kredytu świadczy o dobrym stanie finansów rodziny, albowiem instytucje bankowe udzielają kredytu osobom posiadającym zdolność kredytową. Ponieważ skarżącego i jego partnerkę stać na pokrycie rat kredytów bankowych to tym bardziej posiada on możliwość współuczestniczenia w kosztach niniejszej sprawy.
Referendarz podkreśla, że twierdzenie skarżącego, że nie włada językiem polskim, nie może być brane pod uwagę, gdyż o przyznaniu prawa pomocy decyduje wyłącznie sytuacja materialna wnioskodawcy.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło