IV SA/Wa 583/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-08
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zbadania zasadności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem, jeśli kwestia legitymacji strony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tego zarządzenia nie stanowi zagadnienia wstępnego wymagającego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, jeśli rozpatrzenie sprawy nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Kwestia legitymacji strony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia nie jest takim zagadnieniem wstępnym, a zatem zawieszenie postępowania w tej sytuacji jest nieuzasadnione i stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad młynem. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawiesił postępowanie, argumentując, że spadkobiercy byłych właścicieli nie przedłożyli tytułu własności, co uniemożliwia im uznanie za strony postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie art. 97 § 1 Kpa, wskazując, że brak tytułu własności nie był przeszkodą w ustanowieniu zarządu, a kwestia legitymacji nie jest zagadnieniem wstępnym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] listopada 2003 r. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Łukasz Krzycki Sędzia WSA Małgorzata Miron Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. C., J. C., Z. K., H. C., K. C., E. W., W. C., H. K., A. C., M. C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zbadania w trybie nadzoru zasadności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] listopada 2003 r. 2. zasądza do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Z. C., J. C., Z. K., H. C., K. C., E. W., W. C., H. K., A. C., M. Ch. kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].06.2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].11.2003 r., w którym zawiesił postępowanie w sprawie zbadania w trybie nadzoru zasadności zarządzenia nr [...] Ministra Skupu z dnia [...].04.1955 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad młynem elektrycznym położonym L.
Zarządzenie nr [...]Ministra Skupu z dnia [...].04.1955 r. wydane zostało w oparciu o dekret z dnia 16.12.1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. RP nr 21, póz. 671 ze zm.).
Minister w obu swych postanowieniach wskazał, że w chwili ustanowienia przymusowego zarządu nad tym młynem władali nim J. i W. C., uwidocznieni w zarządzeniu jako jego właściciele. Jednakże w ocenie Ministra do rozpoznania wniosku ich następców prawnych o stwierdzenie nieważności tego zarządzenia konieczne jest przedłożenie tytułu własności J. i W. C. do przedmiotowej nieruchomości zabudowanej młynem przed jego przejęciem. Z uwagi na brak takiego dokumentu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że spadkobiercy J. i W. C. nie mogą być uznani za strony tego postępowania. Jednocześnie Minister przyjął, że zastosowanie znajduje tu art. 6 Kc stanowiący, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne.
Zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze zaznaczono, że brak tytułu własności b. właścicieli młyna do zabudowanej nim nieruchomości nie stanowił przeszkody w jego objęciu przymusowym zarządem państwowym, a następnie w jego przejściu na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto zarzucono Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszenie art. 97 § l Kpa, przyczyną zawieszenia może być bowiem konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia przez inny organ lub sąd, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W skardze przytoczone zostały także przyczyny merytoryczne, ze względu na istnienie których, zdaniem skarżących winna być stwierdzona nieważność przedmiotowego zarządzenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Mając na uwadze, iż w zakreślonym przez Sąd terminie czynność wniesienia skargi potwierdzili wszyscy spadkobiercy byłych właścicieli przedmiotowego młyna, należy uznać, że została ona skutecznie przez nich wniesiona. Dodatkowo autorowi skargi żona H. K., córka jednego ze współwłaścicieli młyna, udzieliła stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania jej w tej sprawie przed Sadem Administracyjnym.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające go postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu swego postanowienia z dnia [...].11.2003 r. Minister powołując się na art. 97 § l Kpa uznał, iż zachodzi przesłanka pozwalająca na zawieszenie postępowania dotyczącego zbadania w trybie nadzoru zasadności zarządzenia nr [...]Ministra Skupu z dnia [...].04.1955 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad młynem elektrycznym położonym w L. Stanowisko swe Minister potwierdził na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując jako podstawę zawieszenia pkt 4 art. 97 § l Kpa.
W ocenie Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi błędnie przyjął, że rozpatrzenie wniosku następców prawnych J. i W. C. o stwierdzenie nieważności zarządzenia nr [...] Ministra Skupu z dnia [...].04.1955 r. winno zostać zawieszone do czasu przedłożenia przez wnioskujących dokumentu, z którego będzie wynikało, że ich poprzednicy prawni byli właścicielami młyna i zabudowanej nim działki w dacie wydania przedmiotowego zarządzenia.
Art. 97 § l pkt 4 Kpa, jak słusznie podniesiono w skardze, pozwala organowi administracji publicznej na zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego, ale wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, a zatem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie miał podstaw, aby postępowanie to zawiesić. Także żaden z pozostałych punktów art. 97 § l Kpa nie mógł stanowić takiej podstawy, zważywszy, iż argumentem wskazanym przez Ministra był brak legitymacji po stronie następców prawnych J. i W. C. do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia nr [...] Ministra Skupu z dnia [...] .04.1955 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotowym młynem elektrycznym. Rozważana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwestia legitymacji następców prawnych J. i W. C. do złożenia tego wniosku nie stanowiła w żadnym razie owego zagadnienia wstępnego, które miałoby zostać uprzednio rozstrzygnięte przez inny organ, a tym bardziej przez sąd. Abstrahując od oceny, czy posiadane dokumenty należy uznać za wystarczające do przyznania J. i W. C. statusu właścicieli młyna objętego przymusowym zarządem państwowym, a następnie przejętego na rzecz Skarbu Państwa stwierdzić należy, iż nie było podstaw do zawieszenia tego postępowania w powołaniu na wskazany przepis.
Podjęte przez Ministra rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania należy wobec tego uznać za nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach, nieuzasadnione odwlekanie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło