IV SA/Wa 583/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-15
Skład orzekający: Marian Wolanin, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodu choroby strony, prawidłowo ocenił brak winy strony w uchybieniu terminu, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ organ administracyjny nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z powodu choroby. Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał na konieczność indywidualnej oceny sytuacji faktycznej strony i jej stanu zdrowia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy. Skarżąca wniosła odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu po upływie ustawowego terminu, powołując się na chorobę. Organ uznał, że choroba nie stanowiła wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat I. N. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych oraz kwotę 82.80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło H. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] grudnia 2004 r., ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działce nr [...], przy ul. [...] oraz ul. [...] w B., oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że decyzję organu pierwszej instancji doręczono skarżącej w dniu [...] stycznia 2005 r., natomiast termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2005 r. Skarżąca wniosła zaś odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia dopiero w dniu [...] marca 2005 r. Organ orzekający stwierdził, że powołana przez skarżącą przyczyna niedochowania terminu, jaką była jej choroba, nie stanowi okoliczności uzasadniającej brak w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w rozumieniu art. 58 §1 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 września 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2025/05 oddalił skargę H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2005 r., lecz wyrok ten w punkcie pierwszym został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 2438/10, i sprawa skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że o braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu do złożenia odwołania można mówić w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, czyli takiej, której strona nie mogła przewidzieć i przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Istotne przy tym pozostaje zachowanie strony i ocena, czy można jej zarzucić winę w jakiejkolwiek postaci, a więc również niedbalstwo. Nie można jednak z powyższych twierdzeń wnioskować, iż każda choroba, która wiąże się z uzyskaniem zwolnienia lekarskiego, nie jest okolicznością uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu. Taka ocena jest, bowiem zbytnim uproszczeniem i generalizacją każdej sytuacji, w której przedstawienie przez skarżącą zwolnienia lekarskiego nakazuje je dezawuować, jako nie uprawdopodabniające brak winy skarżącej. Ocena ta zawsze bowiem wymaga indywidualnego podejścia do sytuacji faktycznej strony ze wszystkimi jej uwarunkowaniami dotyczącymi stanu zdrowia, w szczególności zdolności skutecznego pokierowania własnymi działaniami, wpływu przechodzonych schorzeń, czy chorób na jej aktywność psychofizyczną, a także możliwością posłużenia się innymi osobami w wykonywaniu określonych zadań. Dopiero tak określona indywidualna sytuacja strony porównana z obiektywnym, hipotecznym wzorcem, jaki można stworzyć dla osoby znajdującej w takiej samej sytuacji pozwoli na określenie, czy zaniechania strony w zakresie uchybienia terminowi są zawinione z przyczyn zależnych od strony, czy też od niej niezależne. Tymczasem, Sąd pierwszej instancji, analizując przedstawione na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zaświadczenia lekarskie strony oraz twierdzenia skarżącej co do jej chorób, doszedł do wniosku, że zdarzenia te nie miały charakteru nagłego, a w konsekwencji możliwe było przezwyciężenie takiej sytuacji przy zachowaniu należytej staranności. Przy uwzględnieniu zaistniałych w sprawie okoliczności, takie stanowisko nie jest jednak uprawnione, bowiem prowadziłoby do niedopuszczalnego twierdzenia, że strona winna poczynić określone przygotowania przed tą chorobą. Ponadto, słusznie podnosi skarżąca w kasacji, iż fakt, że w zaświadczeniu lekarskim (niezdolna do pracy od dnia 19 lutego do 12 marca 2005 r.) stwierdzono "chora może chodzić" w zestawieniu z następnym zaświadczeniem (niezdolna do pracy w dniach 13 - 21 marca 2005 r.), w którym wskazano, że powinna leżeć, może stanowić podstawę do stwierdzenia, że w dniu upływu terminu do wniesienia odwołania jej stan zdrowotny się pogarszał. O zasadności lub bezzasadności zarzutu dotyczącego naruszenia art. 58 §2 kpa nie można było jednak przesądzić bez uprzedniego przeprowadzenia wyjaśnień i dokonania analizy opartej na art. 7 - art. 12 kpa, a co było obowiązkiem organu w toku postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w wyroku z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 2438/10, to obowiązkiem organu orzekającego w sprawie było przeprowadzenie wyjaśnień i dokonanie analizy opartej na art. 7 - art. 12 kpa złożonych przez skarżącą zaświadczeń odnośnie choroby mającej uniemożliwić złożenie przez nią odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] grudnia 2004 r., czego organ ten nie dokonał.
Taka ocena Sądu wiąże w niniejszej sprawie z mocy powołanego art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dlatego nie jest obecnie możliwe dokonanie oceny zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w kontekście zachowania wymogów określonych w art. 58 §2 kpa, bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ orzekający w zakresie określonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 17 lutego 2011 r.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie wynikającym z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 2438/10.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło