IV SA/Wa 587/04

WyrokWSA w Warszawie2005-01-17

Skład orzekający: Maria Rzążewska, Anna Szymańska, Wanda Zielińska - Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu należącego uprzednio do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa stanowi nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa, uniemożliwiający stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w oparciu o wadliwe przepisy?
Ratio decidendi
Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, który poprzednio należał do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. Organ administracji błędnie ocenił, że późniejsze zdarzenia prawne, takie jak ustanowienie użytkowania wieczystego, mogą być brane pod uwagę przy ocenie nieodwracalności skutków decyzji dotkniętej wadą nieważności, jeśli nie powstały one bezpośrednio w wyniku tej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. R. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzającą nieważność decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 1992 r. w części dotyczącej działek objętych wieczystym użytkowaniem na rzecz spółdzielni mieszkaniowej. Minister Infrastruktury uznał, że decyzja z 1992 r. rażąco naruszyła art. 156 § 2 Kpa, ponieważ nie uwzględniła nieodwracalnego skutku ustanowienia wieczystego użytkowania działek. Skarżący kwestionował istnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji nacjonalizacyjnych oraz prawidłowość decyzji z 1992 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a także wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska,, asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktów ustanawiających przymusowy zarząd nad przedsiębiorstwem 1. uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004r NR [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2001r Nr [...]; 2. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2001r. stwierdzającą nieważność decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1992 r. w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] m ², oraz działki nr [...] o pow. [...] m ² . W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że decyzją Prezydium Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1965 r. ustanowiono prawo wieczystego użytkowania działki nr [...] o pow. [...] m ², położonej w G. przy ul. [...] na rzecz Robotniczej Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "B." w G.. Nadto, na podstawie tej decyzji w dniu [...] maja 1965 r. została zawarta umowa w formie aktu notarialnego, na mocy której wspomniana działka została przekazana Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "B. " w G. w użytkowanie wieczyste, zaś w dniu 31 maja 1965 r. użytkowanie wieczyste zostało wpisane do księgi wieczystej . Minister Infrastruktury podkreślił także, iż działka nr [...] o pow. [...] m ² położona w G. przy ul. [...], znajduje się w użytkowaniu wieczystym Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej przy S. w G.. Organ dodał ponadto, że użytkowanie wieczyste działki nr [...] oraz działki nr [...] potwierdzone zostało również wpisem do rejestru gruntów. Minister Infrastruktury stwierdził, iż Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa przy wydawaniu decyzji z dnia [...] grudnia 1992 r. rażąco naruszył art. 156 § 2 Kpa, albowiem nie uwzględnił okoliczności, że przekazanie przedmiotowych działek w użytkowanie wieczyste stanowi nieodwracalny skutek w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. R. wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji oraz odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1992 r. Skarżący podnosił, że decyzje "nacjonalizacyjne" z dnia [...] stycznia 1951 r. i z dnia [...] października 1960 r. nie spowodowały nieodwracalnych skutków prawnych. Decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1992 r. była zaś, zdaniem strony skarżącej, prawidłowa i stwierdzała fakt wydania wspomnianych decyzji bez podstawy prawnej. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz wnosił o oddalenie skargi. Stwierdził jedynie, iż zarzuty podniesione przez skarżącego nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, znane były bowiem organowi w przeprowadzonym postępowaniu nadzorczym. Zainteresowani nie zajęli stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Trafnie wywodzi skarżący, ze organ administracji wadliwie ocenił, że ustanowienie na rzecz zainteresowanych prawa użytkowania wieczystego do gruntu należącego uprzednio do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa stanowiło zaistnienie nieodwracalnego skutku prawnego o jakim mowa w art.,156§ 2kpa. Przyjmując, że przyznanie prawa użytkowania wieczystego do działek należących uprzednio do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa spowodowało nieodwracalne skutki prawne organ administracji całkowicie pominął, że wymieniony przepis odnosi się do tych sytuacji, w których to dotknięta wadą nieważności decyzja wywołała nieodwracalny skutek prawny. Tymczasem ani decyzja o przymusowym zarządzie państwowym nad przedsiębiorstwem hotel C. ani orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1960r stwierdzające przejście na własność Państwa tego przedsiębiorstwa nie spowodowały nieodwracalnego skutku prawnego, w tym w odniesieniu do działek wymienionych w sentencji decyzji. Pierwsza z decyzji wyłącznie ograniczyła właścicielowi prawo zarządzania przedsiębiorstwem a druga spowodowała odjęcie tytułu własności na rzecz państwa lecz wprost nie spowodowały one powstania nieodwracalnych skutków prawnych. Przy ocenie czy dana decyzja dotknięta wada nieważności wywoła nieodwracalne skutki prawne nie mogą być bowiem brane pod rozwagę późniejsze zdarzenia prawne, które choćby mogą mogły stanowić przeszkody w restytucji prawa, skoro nie powstały bezpośrednio w wyniku wydania takiej decyzji, bowiem nie są to skutki pozostające wprost z wykonaniem nieważnej decyzji. Stanowisko takie zaprezentowane zostało miedzy innymi w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992r. sygn akt.IIIAZP4/92, uchwale NSA z dnia 9 listopada 1998r.sygn OPK4-7/98 ONSA z 1999r. z1poz. 13 a także w uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 20 marca 2000r. OPS14/99 /ONSA z 2000r. z 3 poz.93/. Zastosowanie przez organ administracji w zaskarżonych decyzjach wadliwej wykładni art.156§2kpa zakresie w jakim przepis ten dotyczy nieodwracalnych skutków prawnych spowodowało, że organ administracji błędnie zastosował art.156§1pkt2 oceniają , że decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1992r. w części w jakiej dotyczy ona działek Nr[...] i działki nr [...] zapadła z rażącym naruszeniem art.156§2kpa. Wadliwa wykładnia i błędne zastosowanie prawa pozostają w ścisłym związku z treści ą ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy co powoduje w uwzględnieniu skargi uchylenie decyzji zaskarżonej i decyzji ja poprzedzającej na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm/. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło