IV SA/Wa 588/14

WyrokWSA w Warszawie2014-05-09

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Magdalena Durzyńska, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, utrzymując w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, prawidłowo rozpoznał sprawę, uwzględniając odmienne ustalenia dotyczące zagrożeń dla poszczególnych gatunków ptaków?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji bez uwzględnienia własnych, odmiennych ustaleń dotyczących zagrożeń dla poszczególnych gatunków ptaków, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 KPA) oraz zasadę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 KPA). Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszechstronnej oceny materiału dowodowego i ustalenia ewentualnego zagrożenia ze strony norki amerykańskiej dla poszczególnych gatunków chronionych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył dokumenty dotyczące budowy fermy norek. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000, wskazując na zagrożenie dla ptaków i płazów ze strony norki amerykańskiej. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy to postanowienie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i ustawy OOŚ, kwestionując znaczące oddziaływanie inwestycji na obszary Natura 2000 i podnosząc argumenty dotyczące braku możliwości przeżycia norki hodowlanej poza fermą oraz występowania dzikiej norki w środowisku. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego S. C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. C. (dalej: "skarżący") pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r., działając w wykonaniu postanowienia Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2013 r., przedłożył Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] dokumenty, o których mowa w art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm., dalej: "ustawa OOŚ"). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy norek do 50 DJP na obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 Ostoja [...] oraz obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza [...], a także przedłożenia raportu o oddziaływaniu na te obszary Natura 2000. Organ I instancji, określając zakres raportu, wskazał, by ograniczał się on do oddziaływania na ww. obszary Natura 2000, jednocześnie też wskazał, jakie w szczególności elementy raport powinien zawierać. W uzasadnieniu podkreślając, iż przedmiotowe działki zlokalizowane są w niewielkiej odległości od obszarów Natura 2000 Puszcza [...] oraz Ostoja [...] podał, że norka amerykańska, jako zwierzę obce rodzimej faunie, będące jednocześnie drapieżnikiem, które znajdzie się w środowisku przyrodniczym na skutek ucieczek z ferm hodowlanych, stanowi duże zagrożenie dla drobnych zwierząt łownych, a w szczególności dla ptaków wodno-błotnych i płazów. Stwierdził, iż na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji oraz użytkowania terenu inwestycyjnego na etapie eksploatacji istnieje możliwość wystąpienie zagrożenia dla środowiska przyrodniczego — może dojść do znacząco negatywnego oddziaływania inwestycji na gatunki ptaków będące przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Puszcza [...]. W ocenie organu I instancji na skutek realizacji inwestycji szczególnie zagrożony jest derkacz będący przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Puszcza [...]. Uznał, że inwestycja na etapie funkcjonowania może negatywnie oddziaływać na wartości przyrodnicze ww. obszarów Natura 2000, a więc fakt lokalizacji omawianej inwestycji poza granicami tego obszaru, nie przesądza o braku znaczącego oddziaływania tej inwestycji na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. Wskazał również, iż z uwagi na charakter ww. przedsięwzięcia ważne jest także odpowiednie zabezpieczenie środowiska gruntowo wodnego, wobec czego należy przeanalizować wpływ przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie gospodarki odpadami i wytwarzanymi nawozami oraz gospodarki wodno-ściekowej. Skarżący powyższemu postanowieniu zarzucił: naruszenie art. 97 ust. 1 - 4 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy OOŚ, polegające na błędnej wykładni prowadzącej do uznania, iż przedmiotowe przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, bez wskazania konkretnych przesłanek, prowadzących do ww. konkluzji; nieuwzględnienie aktualnego stanu wiedzy (nauki) dotyczącego stwierdzonych zmian w anatomii budowy przełyku norki hodowlanej uniemożliwiających jej przeżycie oraz naruszenie art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267, dalej: “Kpa") polegający na niewskazaniu, na jakich konkretnych oświadczeniach konkretnych służb leśnych, konkretnych kół łowieckich oraz konkretnych rolników organ I instancji oparł swoje twierdzenia dotyczące ucieczek norek; Ponadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegających na: - nierozróżnieniu norki hodowlanej od norki dziko żyjącej i przypisywaniu cech norki żyjącej od pokoleń na wolności norce hodowlanej; - uznaniu, iż "nie istnieją skuteczne rozwiązania, które w 100 % zabezpieczyłyby przed wystąpieniem zjawiska ucieczek zwierząt hodowlanych z terenu fermy"; - nieuwzględnieniu treści załącznika do pisma z 2 kwietnia 2013 r. - mapy zawierającej plan zagospodarowania działek nr [...] i [...], w obrębie [...], gm. P., z której jednoznacznie wynika, iż lokalizacja fermy koncentruje się w tylnej części dz. nr [...] i [...], a nie na całej powierzchni ww. działek; - pominięciu w pkt 2 i 4 uzasadnienia wniosku z 2 kwietnia 2013 r. wskazanego sposobu magazynowania obornika i ścieków bytowych - wybudowanie płyty obornikowej oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki; - przyjęciu, iż planowana inwestycja jest oddalona od obszaru Natura 2000 o ok. 200-250 m, podczas, gdy z pomiarów na Geoportalu wynika, iż inwestycja oddalona jest o ok. 0,5 km (liczona od faktycznego terenu, na którym planowana jest inwestycja). Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowa inwestycja planowana jest do realizacji na terenie działek o nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości [...]. Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Inwestora ferma zajmować będzie powierzchnię ok. 30 000 m2, w tym droga dojazdowa — utwardzona ok. 1500 m2. Na terenie ww. działek znajdować ma się ok. 14 pawilonów ze zwierzętami, budynek socjalny (60m2), budynek gospodarczy (200m2), studnia, płyta gnojowa, droga utwardzona pomiędzy pawilonami (ok. 1500m2), ogrodzenie wokół fermy, dwie bramy wjazdowe o szerokości 6m, silos na karmę o pojemności 6 t. Woda ma być doprowadzana z ujęcia własnego (1m3/db), a ścieki mają być odprowadzane do szamba bezodpływowego (0,1 m3/db). Działka o nr ewid. [...] obejmuje grunty rolne V i VI klasy bonitacyjnej (RV i RVI) oraz tereny łąk (ŁIV), natomiast działka o nr ewid. [...] obejmuje tereny pastwisk trwałych (PsV) oraz grunty rolne VI-tej klasy bonitacyjnej (RVI). Przedmiotowe działki znajdują się pośród terenów zalesionych. Od strony północno-wschodniej działki graniczą z ciekiem wodnym, a dalej z pasem terenów otwartych — łąkami i pastwiskami. Przedmiotowa inwestycja związana jest z hodowlą do 50 DJP (ok. 20 000 szt.) osobników norki amerykańskiej (Mustela visoti), gatunku, który ze względu na swoje cechy behawioralne oraz inteligencję, jest wyjątkowo trudny do utrzymania w warunkach hodowli zamkniętej. Podał, iż przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest w bliskim sąsiedztwie obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 Ostoja [...] - odległość ok. 250 m oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza [...] - odległość ok. 890 m. Zgodnie z informacjami zamieszczonymi w Standardowym Formularzu Danych obszaru Puszcza [...], obejmuje on duży kompleks leśny przedstawiający dużą wartość ze względu na dobrą kondycję drzewostanów leśnych i dużą zgodność z charakterem siedlisk. Występuje tu co najmniej 36 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, 17 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi. Puszcza [...] jest ważną ostoją lęgową bielika, kani czarnej, kani rudej i podróżniczka. Do zagrożeń dla obszaru Natura 2000 Puszcza [...] zaliczono w SDF m.in. drapieżnictwo ze strony norki amerykańskiej. Zgodnie z danymi inwentaryzacyjnymi Lasów Państwowych i BULiGL z 2006 r., w promieniu 15 km od miejsca, w którym zlokalizowane są działki o nr [...] i [...], znajduje się duża liczba stanowisk następujących gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony tego obszaru Natura 2000: derkacz, żuraw, podróżniczek, kania ruda, bielik. W ocenie organu odwoławczego osobniki norki amerykańskiej potencjalnie znajdujące się na wolności nie będą miały wpływu na populację kani rudej ani bielika, niemniej jednak pozostałe gatunki ptaków tj. derkacz, żuraw i podróżniczek mogą być zagrożone. Zaznaczył, iż ww. gatunki ptaków budują gniazda na ziemi i tam też wysiadują jaja, dlatego też jaja i pisklęta będą stanowiły łatwą zdobycz dla norki amerykańskiej. Odnosząc się do zarzutu, iż norka hodowlana nie ma możliwości przeżyć poza fermą ze względu na zmiany w budowie przełyku, stwierdził, iż jest to zarzut niezasadny bowiem istotna jest możliwość zniszczenia jaj i zabicia piskląt, a nie fakt, iż aparat gębowy u osobników hodowlanych uległ przekształceniu. Norka amerykańska jest drapieżnikiem, który może obniżać sukces lęgowy ww. gatunków i w efekcie przyczynić się do spadku ich liczebności. Z kolei obszar Natura Ostoja [...] obejmuje duży obszar lasów gospodarczych o wysokiej wartości przyrodniczej. Z informacji zawartych w SDF obszaru wynika, iż lasy wyróżniają się dużą zgodnością składu gatunkowego drzewostanów z typami siedlisk leśnych. Jest to obszar o dużym zróżnicowaniu siedliskowym (15 rodzajów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, w tym 4 priorytetowe). Z informacji inwentaryzacji przyrodniczej Lasów Państwowych i BULiGL z 2006 r. wynika, iż w promieniu 15 km od omawianych działek zlokalizowane są następujące siedliska przyrodnicze: 91E0 - łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe, 91D0 - bory i lasy bagienne, 7150 - obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion, 7110 - torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą, 7140 - torfowiska przejściowe i trzęsawiska, 7120 - torfowiska wysokie zdegradowane zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji, stanowiące przedmioty ochrony rzeczonego obszaru Natura 2000. Wymienione siedliska przyrodnicze mogą wchodzić w zakres zainteresowania traszki grzebieniastej również będącej przedmiotem ochrony obszaru. Traszka grzebieniasta jest gatunkiem przede wszystkim niżowym. Spotykana jest w wilgotnych siedliskach, o ile istnieją tam zbiorniki wody stojącej, w których może się rozmnażać. Szczególnie ważne dla tego gatunku są wilgotne lasy liściaste i wszelkiego rodzaju torfowiska. Są to pierwotne siedliska traszki grzebieniastej. Obecnie jednak gatunek ten często występuje na bardzo różnych stanowiskach antropogenicznych, gdzie znajdują się takie zbiorniki wodne, jak np. glinianki, doły pożwirowe, rowy melioracyjne, zbiorniki przeciwpożarowe, stawki i rozlewiska, w których może się rozmnażać. W zakres zainteresowania norki amerykańskiej wchodzą również płazy, dlatego należy mieć na uwadze, iż może ona stanowić zagrożenie dla ewentualnie występującego na omawianym terenie gatunku traszki grzebieniastej. Zaznaczył, iż ze względu na rodzaj i charakterystykę planowanego przedsięwzięcia w przypadku realizacji planowanej inwestycji, istnieje zagrożenie dla środowiska przyrodniczego, związane z zanieczyszczeniem wód powierzchniowych (cieków powierzchniowych i leżących w sąsiedztwie ww. działek zbiorników wodnych) i tym samym negatywnym oddziaływaniem na występujące na tym terenie siedliska i gatunki stanowiące przedmioty ochrony obszarów Natura 2000 Puszcza [...] i Ostoja [...]. Podał, iż istotne jest w niniejszej sprawie odpowiednie zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego - konieczna jest analiza wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie gospodarki odpadami i wytwarzanymi nawozami oraz gospodarki wodno-ściekowej. Należy w szczególności przedstawić sposób magazynowania i zagospodarowania odchodów zwierząt powstających w związku z eksploatacją przedsięwzięcia, koniecznością ich przechowywania oraz przechowywania padłych zwierząt. W ocenie organu, z uwagi na powyższe ustalenia, bardzo istotne jest sporządzenie opisu elementów przyrodniczych środowiska, w celu określenia występowania, rozmieszczenia oraz sposobu i okresu wykorzystywania przez ww. gatunki zwierząt obszaru znajdującego się w zasięgu oddziaływania omawianej inwestycji. Lokalizacja inwestycji w bliskim sąsiedztwie obszarów Natura 2000, na których występują i mogą potencjalnie występować gatunki zwierząt, a także siedliska przyrodnicze będące przedmiotami ochrony rzeczonych obszarów Natura 2000 nie pozwala wykluczyć możliwości wystąpienia negatywnego oddziaływania na te przedmioty ochrony, na skutek realizacji i funkcjonowania omawianego przedsięwzięcia. Biorąc pod uwagę łącznie uwarunkowania określone w art. 63 ust. 1 ustawy OOŚ oraz informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia należy stwierdzić, że skutki realizacji przedsięwzięcia mogą wpłynąć znacząco negatywnie na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Puszcza [...] oraz obszaru Natura 2000 Ostoja [...] i tym samym niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na te obszary Natura 2000. Podniósł, że w przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania na obszar Natura 2000 przedsięwzięcia zastosowanie ma tzw. "zasada przezorności". Zasada ta, zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150, ze zm.), nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Wykazanie owego braku negatywnego oddziaływania jest przy tym obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je "na korzyść środowiska" a nie "na korzyść inwestycji". Powyższe okoliczności wskazują, iż istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na obszary Natura 2000 Puszcza [...] i Ostoja [...]. Dlatego też należy dokonać oceny tego oddziaływania. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie ww. postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2013 r. wraz z poprzedzającym go postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] kwietnia 2013 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania art. 77 Kpa - polegające na: a) pominięciu w pkt 2 i 4 uzasadniania wniosku z 2 kwietnia 2013 r. wskazanego sposobu magazynowania obornika i ścieków bytowych - wybudowanie płyty obornikowej oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego stwierdzenia, iż istnieje zagrożenie dla środowiska przyrodniczego związane z zanieczyszczeniem wód powierzchniowych, b) pominięciu aktualnego stanu wiedzy i nauki w zakresie stwierdzonych zmian w anatomii budowy przełyku norki hodowlanej uniemożliwiających przeżycie norki hodowlanej poza fermą, c) pominięciu istnienia w środowisku naturalnym norki dziko żyjącej i przypisywaniu cech norki żyjącej od pokoleń na wolności i innych drapieżników norce hodowlanej, w tym błędne przyjęcie, iż gatunek norki amerykańskiej jest wyjątkowo trudny do utrzymania w warunkach hodowli zamkniętej, d) nieuwzględnieniu treści załącznika do pisma z 2 kwietnia 2013 r. - mapy zawierającej plan zagospodarowania działek nr [...] i [...] w obrębie [...], gm. P., z której jednoznacznie wynika, iż lokalizacja fermy koncentruje się w tylnej części dz. nr [...] i [...], a nie na całej powierzchni ww. działek, - naruszenie art. 80 Kpa poprzez pominięcie treści opinii Romana Kujawskiego dotyczącej wpływu norki amerykańskiej na obszar Natura 2000, Puszcza [...] i Ostoja [...] w kontekście planowanej budowy fermy norek do 50 DJP, załączonej do pisma z 18 lipca 2013 r. - naruszenie prawa materialnego art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (zasady przezorności i zasada ) poprzez przyjęcie, że brak jest pewności, że oddziaływanie planowanej inwestycji jest nieznaczące i błędne przyjęcie, iż będzie ono znacząco wpływać na obszar Natura 200'0 Puszczę [...] i obszar Natura 2000 Ostoję [...], - naruszenie art. art. 97 ust. 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy OOŚ, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż organ nakłada obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może oddziaływać na obszar Natura 2000, podczas gdy z powyższego przepisu wynika, iż owo oddziaływanie winno być znaczące, w konsekwencji błędne uznanie, iż przedmiotowe przedsięwzięcie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, W ocenie skarżącego przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy OOŚ. Powyższe zostało potwierdzone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2013 r. w którym stwierdzono nieważność postanowienia Wójta Gminy P. z [...] stycznia 2013 r. nakładającego obowiązek przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji. Zatem przedmiotową inwestycję można analizować jedynie pod kątem art. 59 ust. 2 ustawy OOŚ. Następnie stwierdził, że nie istnieje zagrożenie planowanej inwestycji dla wskazanych obszarów Natura 2000, gdyż odchody norek stanowią wartościowy nawóz naturalny, inwestor planuje wybudowanie płyty obornikowej w celu jego prawidłowego magazynowania oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki. Utylizacją padłych zwierząt będzie zajmowała się wyspecjalizowana firma. Nadto norki amerykańskie nie mają możliwości ucieczki z hodowli ze względu na planowane zabezpieczenia (ich skuteczność potwierdzają kontrole Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, podczas których nie stwierdzono zjawiska ucieczek norek z hodowli). Ponadto ze względu na zmiany w budowie przełyku norki hodowlanej, nie jest ona w stanie przeżyć poza hodowlą. Podniósł także, że znamienne jest pomijanie przez zarówno organ I i II instancji faktu, iż w środowisku naturalnym, w tym na obszarze wskazanych obszarów Natura 2000 występuje norka amerykańska dziko żyjąca i uwagi dotyczące potencjalnego zagrożenia niektórych gatunków ptaków i płazów odnosić się powinny do norki dziko żyjącej, a nie norki hodowlanej. O braku związku pomiędzy istnieniem na danym terenie fermy norek a istnieniem norek w środowisku naturalnym świadczy występowanie największej populacji norki w środowisku naturalnym na terenie województwa warmińsko - mazurskiego, na terenie którego nie ma ferm hodowlanych zajmujących się hodowlą norek (poza jednym gospodarstwem rolnym o obsadzie 200 szt. czyli, 0,5 DJP zajmującym się produkcją na własny użytek),. Mając powyższe na uwadze, w ocenie skarżącego, uznać należy, iż brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na wskazane obszary Natura 2000. W odpowiedzi na ww. skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) -zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo. Sąd stwierdza, że z art. 63 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) wynika jednoznacznie, że organ prowadzący postępowanie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa zakres raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia. Oznacza to, że zakres ten musi być ustalony jednoznacznie tak aby strona postępowania mogła wykonać ten obowiązek w zakresie koniecznym dla ochrony środowiska, nie będąc jednocześnie obciążona obowiązkami, które nie wynikają z przepisów prawa. W sprawie niniejszej organ I instancji wskazał, że norka amerykańska stanowi zagrożenie dla gatunków ptaków i innych zwierząt stanowiących jej pożywienie. Organ I instancji wskazał, że chodzi w szczególności o gatunki wymienione w załącznik I Dyrektywy Ptasiej. Organ odwoławczy natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podał, że osobniki norki amerykańskiej (znajdujące się na wolności) nie będą miały wpływu na populację kani rudej i bielika, jednak pozostałe gatunki ptaków mogą być zagrożone. W takiej sytuacji uznać należy, że utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji w całości, bez dokonania zmian odnośnie zagrożenia dla poszczególnych gatunków świadczy o tym, że organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Wyrażona w art. 15 k.p.a. istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W sprawie niniejszej organ odwoławczy nie zastosował się do tej zasady. Skoro przepis wymaga od organów administracji określenia zakres raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko to nie można uznać, że organ odwoławczy jest związany ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji. Skoro organ odwoławczy dokonuje w sprawie własnych ustaleń – dotyczących np. zagrożenia ze strony norki dla poszczególnych gatunków ptaków – to rozstrzygnięcie tego organu powinno odzwierciedlać te ustalenia i może np. prowadzić do zmiany rostrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. W sprawie niniejszej tak się jednak nie stało. Organ II instancji ustalił, że norka nie stanowi zagrożenia dla wszystkich ptaków jednak okoliczność ta nie miła wpływu na zmianę zakresu raportu ustalonego przez organ I instancji, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności art. 15 i art. 7 k.p.a. nakładającego obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ, uwzględniając powyżej poczynione uwagi Sądu, powinien dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Organ powinien ustalić jakie jest ewentualne zagrożenie ze strony norki amerykańskiej dla poszczególnych gatunków chronionych. Organ winien rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło